Тогтоол №724

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

• Үйл явдал: Засгийн газрын тогтоолоор импортын цементийн гаалийн албан татвар 5%-иас 20% болж нэмэгдсэн. Гэвч Гаалийн байгууллага уг тогтоолыг батлагдсан өдрөөс нь хэрэгжүүлээгүй бөгөөд 17 хоногийн дараа буюу 2015 оны 09 дүгээр сарын 04-ний өдрөөс эхлэн мөрдүүлж эхэлсэн. Энэ хугацаанд хуучин тарифаар татвараа төлсөн аж ахуйн нэгжүүдээс Гаалийн газар зөрүү татварыг нөхөн төлөхийг шаардсан.
• Нэхэмжлэгч: "Цементийн бизнес эрхлэгчдийн холбоо" ТББ болон түүний гишүүн 34 иргэн, хуулийн этгээд. Замын-Үүд дэх Гаалийн газрын нөхөн татвар төлүүлэх шаардлага нь хууль зүйн үндэслэлгүй, илт хууль бус захиргааны акт болохыг хүлээн зөвшөөрүүлэхийг хүссэн.
• Хариуцагч: Гаалийн ерөнхий газрын харьяа Замын-Үүд дэх Гаалийн газар. Засгийн газрын тогтоол гарсан өдрөөсөө хүчин төгөлдөр үйлчилж байсан тул татварын зөрүүг нөхөн төлүүлэх нь хууль ёсны, дээд байгууллагын үүрэг даалгаврын дагуу хийгдсэн гэж маргасан.

🏛️ АНХАН ШАТ

• Өдөр: 2016-03-23, Дугаар: 115/ШШ2016/0006
• Шийдвэр: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүрэн хангаж, Замын-Үүд дэх Гаалийн газрын мэдэгдлүүдийг илт хүчин төгөлдөр бус болохыг хүлээн зөвшөөрсөн.
• Үндэслэл: Захиргааны хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 9.1.7, Гаалийн тариф, гаалийн татварын тухай хуулийн 39.3, Гаалийн тухай хуулийн 293.1, 293.2, Татварын ерөнхий хуулийн 74.1. Гаалийн байгууллагуудын ажлын уялдаагүй байдлаас үүссэн үр дагаврыг татвар төлөгчид хариуцах үндэслэлгүй.

⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР

• Өдөр: 2016-05-18, Дугаар: 210/МА2016/00346
• Гомдлол гаргагч: Хариуцагч
• Гомдлолын шалтгаан: Засгийн газрын тогтоол гарсан өдрөөс эхлэн хүчин төгөлдөр байсан тул анхан шатны шүүхийн шийдвэр үндэслэлгүй.
• Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсэгт өөрчлөлт оруулж, бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

• Анхан шатны шүүх маргааны үйл баримтад үндэслэлтэй дүгнэлт хийсэн.
• Засгийн газрын тогтоол гарсан өдрөөс хойш 17 хоногийн дараа Гаалийн ерөнхий газарт албан ёсоор хүргэгдсэн нь тогтоогдсон.
• Гаалийн тариф нэмэгдэх асуудал 2015 оны 4 дүгээр сараас хэлэлцэгдэж байсан тул Гаалийн ерөнхий газар тус тогтоолыг олж мэдэх, хэрэгжүүлэх нөхцөлийг шуурхай хангах үйл ажиллагааг зохион байгуулаагүйг зөвтгөх боломжгүй.
• Төрийн захиргааны байгууллагуудын хайхрамжгүй, шуурхай бус, уялдаа холбоогүй үйл ажиллагааны улмаас татвараа зохих журмын дагуу төлсөн нэхэмжлэгч нарт нөхөн татвар төлөх үүрэг хариуцлага ногдохгүй.
• Нэхэмжлэгч нар татвар ногдох орлого, орлогоос бусад зүйлийг нуусан, бичиг баримтыг сольсон, засварласан, гаалийн татвар төлөхөөс зайлсхийсэн зэрэг зөрчил гаргасан гэж хариуцагчаас маргаагүй.
• Гаалийн тухай хуулийн 9.1-д зааснаар Гаалийн байгууллага хууль тогтоомжид зааснаас бусад шаардлага тавихыг хориглодог.
• Гаалийн тариф, гаалийн татварын тухай хуулийн 39.3, Татварын ерөнхий хуулийн 74.1-д заасан татвар нөхөн төлүүлэх үндэслэлүүд нэхэмжлэгч нарын хувьд тогтоогдоогүй.
• Иймд Замын-Үүд дэх Гаалийн газраас нэхэмжлэгч нарт нэмэгдсэн хувиар тооцож гаалийн татвар нөхөн төлүүлэх хууль зүйн үндэслэлгүй тул маргаан бүхий мэдэгдлүүдийг илт хүчин төгөлдөр бус болохыг хүлээн зөвшөөрсөн нь Захиргааны хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 9.1.7-д нийцсэн.
• Анхан шатны шүүхийн тогтоох хэсэгт хүчингүй болсон Гаалийн тухай хуулийн 239 дүгээр зүйлийг баримталсан, мөн нэхэмжлэгч нарыг тодорхой нэрлэж заагаагүй нь буруу байсан тул өөрчлөлт оруулсан.