Тогтоол №11078

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

• Үйл явдал: "У" ТБАГ нь "Ю" ГХОХХК-д холбогдуулан гаалийн татвар болон хүү, нийт 2,572,581,657.90 төгрөг гаргуулах нэхэмжлэл гаргасан.
• Нэхэмжлэгч: "Ю" ГХОХХК нь 10 ширхэг BELAZ маркийн автомашиныг гаалийн хилээр нэвтрүүлсэн боловч гаалийн болон нэмэгдсэн өртгийн албан татварын өрийг бүрэн төлөөгүй тул Гаалийн тухай хуулийн 294.1-д заасны дагуу хүүтэй нь хамт төлүүлэх.
• Хариуцагч: Гаалийн татварын өр болох 1,715,054,438.6 төгрөгийг төлөхийг зөвшөөрөх боловч, гаалийн мэдүүлгийг "Б" ХХК-ийн нэр дээр өөрчилсөн болон барьцааны гэрээгээр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулаагүйгээс үүдэн хүү тооцсон нь үндэслэлгүй.

🏛️ АНХАН ШАТ

• Өдөр: 2025-11-10, Дугаар: 191/ШШ2025/09697
• Шийдвэр: Хариуцагч "Ю" ГХОХХК-аас 1,715,054,438.60 төгрөгийг гаргуулан улсын төсөвт төвлөрүүлж, нэхэмжлэлийн үлдэх хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон.
• Үндэслэл: Гаалийн тариф, гаалийн татварын тухай хуулийн 39.1, Гаалийн тухай хуулийн 294.1.1-д зааснаар гаалийн татвар төлөх үүрэгтэй. Харин татвар төлөх хугацаа хэтэрсэн нь нэхэмжлэгчийн гаалийн мэдүүлгийг өөрчилсөн үйлдэл болон барьцааны гэрээгээр үүргээ гүйцэтгүүлээгүйгээс үүдсэн тул Иргэний хуулийн 222.2, 223.2, 224.2.3-т зааснаар хүү авах эрхгүй.

🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ

• Өдөр: 2026-01-30, Дугаар: 210/МА2026/00277
• Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч
• Гомдлолын шалтгаан: Анхан шатны шүүх нотлох баримтыг буруу үнэлж, холбогдох хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглэн, гаалийн татварт ногдуулсан хүүг хэрэгсэхгүй болгосон.
• Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсгийн 1, 2 дахь заалтыг өөрчлөн найруулж, хариуцагчаас нийт 2,572,581,657.90 төгрөгийг гаргуулахаар шийдвэрлэсэн.
• Үндэслэл: Гаалийн тариф, гаалийн татварын тухай хуулийн 39.1, Гаалийн тухай хуулийн 294.1.1-д зааснаар гаалийн татвар болон хүү төлөх үүрэг нь хуулиар үүсэх үүрэг тул Иргэний хуулийн ерөнхий ангийн зохицуулалт хэрэглэгдэхгүй. Барьцааны гэрээгээр үүргийн гүйцэтгэлийг хангаагүй байх нь татварын хүүгээс чөлөөлөх үндэслэл болохгүй.

⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ

• Өдөр: 2026-06-03, Дугаар: 001/ШХТ2026/00474
• Гомдлол гаргагч: Хариуцагч
• Гомдлолын шалтгаан: Давж заалдах шатны шүүх хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны ноцтой зөрчил гаргасан, хуулийг буруу хэрэглэсэн, нотлох баримтыг бодитой үнэлээгүй.
• Шийдвэр: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

• Хариуцагч "Ю" ГХОХХК нь Гаалийн тухай хуулийн 3.1.8-д зааснаар гаалийн мэдүүлэг гаргасан этгээд буюу мэдүүлэгч болох нь тогтоогдсон.
• Гаалийн тариф, гаалийн татварын тухай хуулийн 3.1.6, 39.1-д зааснаар хариуцагч нь гаалийн болон бусад татварыг төлөх үүрэгтэй.
• Гаалийн тухай хуулийн 294.1.1-д зааснаар гаалийн болон бусад татварыг хугацаанд нь төлөөгүй бол төлөгдөөгүй татварын үнийн дүнгээс хугацаа хожимдуулсан хоног тутамд 0.3 хувийн хүү ногдуулах бөгөөд энэ нь Иргэний хуулийн "анз" гэсэн ойлголтод хамаарахгүй.
• Гаалийн татвар болон түүний хүү төлөх үүрэг нь хуулиар хүлээх үүрэг тул иргэний эрх зүйн харилцаанд оролцогчдын эрх үүрэгт хамаарах хугацаа хэтрүүлснээс үүсэх үүрэг, үр дагавартай холбоотой зохицуулалт хэрэглэгдэхгүй.
• Нэхэмжлэгч нь Засгийн газрын 2020 оны 114 дүгээр тогтоол болон Татварын алданги, торгуулиас чөлөөлөх тухай хуульд заасны дагуу 2021-07-01-ний өдрөөс хойш хүүг тооцсон нь хуульд нийцсэн.
• Гаалийн мэдүүлгийг өөрчилсөн болон барьцааны гэрээгээр үүргийн гүйцэтгэлийг хангаагүй байх нь татварын хүүгээс чөлөөлөх үндэслэл болохгүй. Барьцаа болон баталгааны хөрөнгөөр татвар, хүүг төлүүлэх ажиллагаа нь Татварын ерөнхий хуулийн дагуу явагдах бөгөөд энэ маргаанд хамааралгүй.