Тогтоол №683

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч компани нь газрын тос хайх, олборлох зорилгоор Монгол Улсын Засгийн газартай байгуулсан Бүтээгдэхүүн хуваах гэрээний дагуу гадаад ажилчдыг нийгмийн даатгалын шимтгэлээс чөлөөлөгдсөн гэж үзжээ. Гэвч нийгмийн даатгалын улсын байцаагч нар гадаад ажилчдад нийгмийн даатгалын шимтгэл ногдуулсан актыг гаргасан тул, нэхэмжлэгч уг актыг хууль бус болохыг тогтоолгож хүчингүй болгуулах нэхэмжлэл гаргасан.

АНХАН ШАТ: Нийслэл дэх Захиргааны хэргийн анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хангаж, улсын байцаагчийн актыг хууль бус болохыг тогтоон хүчингүй болгосон. Шүүх уг шийдвэрийг Нийгмийн даатгалын тухай хууль болон Хөдөлмөрийн тухай хуулийн холбогдох зүйл заалтуудаар үндэслэсэн.

ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нар анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрч давж заалдах гомдол гаргасан. Гомдолд, нэхэмжлэгч гомдол гаргах хугацаа хэтрүүлсэн, бусад актуудад гомдол гаргаагүй, улсын байцаагчийн актыг иргэний хэргийн шүүх баталгаажуулсан байхад үүнийг анхан шатны шүүх харгалзаагүй, мөн Нийгмийн даатгалын тухай хуулийг буруу тайлбарлаж, гадаад ажилчдыг шимтгэлээс чөлөөлсөн нь хууль зөрчсөн гэж үзжээ. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн үндэслэлийг "Монгол Улсын Засгийн газрын тухай хууль", "Засгийн газрын агентлагийн эрх зүйн байдлын тухай хууль"-ийн холбогдох заалтуудаар өөрчилж, шийдвэрийн бусад заалтыг хэвээр үлдээж, хариуцагч нарын гомдлыг хангахгүй орхисон.

ҮНДЭСЛЭЛ: Монгол Улсын Засгийн газраас эрх хэмжээнийхээ хүрээнд байгуулж, баталсан Бүтээгдэхүүн хуваах гэрээ нь Засгийн газрын харьяа агентлагуудад шууд хэрэгжих үүрэгтэй. Гэрээний заалтад гадаад ажилчдыг нийгмийн даатгалын шимтгэлээс чөлөөлөхөөр тусгайлан заасан бөгөөд уг гэрээ хүчин төгөлдөр байгаа. Урт хугацаанд нийгмийн даатгалын байгууллага уг нөхцөлийг зөрчил гэж үзээгүй байж, хожим төлбөр ногдуулсан нь үндэслэлгүй. Гэрээний татвар, нийгмийн даатгалтай холбоотой нөхцөлүүд хууль эрх зүйн өөрчлөлтөөс үл хамааран тогтвортой байх ёстой. Хариуцагчийн давж заалдах гомдолд дурдсан хугацаа хэтрүүлсэн, бусад актад гомдол гаргаагүй, иргэний хэргийн шүүхийн захирамжаар актын үндэслэл шийдвэрлэгдсэн гэх үндэслэлүүд нь энэ хэрэгт хамаарахгүй. Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийг хангасан нь зөв боловч хуулийг оновчтой хэрэглээгүй тул давж заалдах шатны шүүх хуулийн зүйл заалтыг залруулсан.