Тогтоол №6027·Захиргаа · Давж шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Татварын ерөнхий газар нь "А" ХХК-ийн төлбөл зохих Ашигт малтмалын нөөц ашигласны төлбөрийг (АМНАТ) 22,382,701,431.10 төгрөгөөр нэмэгдүүлж TAIS нэгдсэн системд бүртгэсэн.
- **Нэхэмжлэгч**: "А" ХХК, Татварын ерөнхий газрын уг үйлдлийг илт хууль бус акт болохыг тогтоож, 2017 оны 07 дугаар сарын 06-ны өдрийн Тооцоо нийлсэн актын дагуу TAIS системд шинэчлэн бүртгэхийг даалгах.
- **Хариуцагч**: Татварын ерөнхий газар, нэхэмжлэгчийн шаардлагыг эс зөвшөөрч, татвар нэмэгдүүлсэн захиргааны акт гаргаагүй, татварын улсын байцаагчийн тооцоо нийлсэн баримт нь захиргааны акт биш гэж маргасан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2023-06-12, **Дугаар**: ХХХ/ШШХХХХ/ХХХХ
- **Шийдвэр**: "А" ХХК-ийн АМНАТ-ийг 22,382,701,431.10 төгрөгөөр нэмэгдүүлж TAIS системд бүртгэсэн Татварын ерөнхий газрын үйлдлийг илт хууль бус акт болохыг тогтоож, уг дүнг 2017 оны 07 дугаар сарын 06-ны өдрийн Тооцоо нийлсэн актын дагуу TAIS системд шинэчлэн бүртгэхийг даалгах тухай нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Татварын ерөнхий хуулийн 24.1, Захиргааны ерөнхий хуулийн 47.1.6.
### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР
- **Өдөр**: 2023-06-12, **Дугаар**: ХХХ/ШШХХХХ/ХХХХ
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль ёсны бөгөөд үндэслэл бүхий байх Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 106.2-т нийцээгүй.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр буцаасан.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Нэхэмжлэлийн шаардлага, түүний үндэслэл тодорхойгүй байна. Хариуцагч татварын албанаас 22.3 тэрбум төгрөгөөр татвар нэмэгдүүлсэн захиргааны акт гаргаагүй гэж тайлбарласан.
- Шүүх "төлөх татварын хэмжээг үндэслэлгүйгээр нэмэгдүүлж, системд бүртгэсэн үйлдэл"-ийг хариуцагч хэзээ гаргасан нь тогтоогдоогүй байхад "илт хууль бус" гэж дүгнэсэн нь үндэслэлгүй.
- Нэхэмжлэгч 2010-2014 оны АМНАТ-ийг хэзээ, хэдэн төгрөгөөр тайлагнасан, шүүхийн шийдвэрүүдийн дагуу татвараа багасах ёстой гэж үзсэн бол тайлангаа өөрчилж хүргүүлсэн эсэх, түүнийг татварын алба хүлээн авсан эсэх зэргийг тодруулах шаардлагатай байна.
- Тооцоо нийлсэн акт гэх 2017 оны баримтыг Ашигт малтмалын тухай хуулийн 47.2-т заасан аль үндэслэлээр борлуулалтын үнэлгээг тооцсон, ямар тайлан, анхан шатны баримтыг үндэслэж үйлдсэн нь тодорхойгүй.
- 2019 оноос хэрэгжиж эхэлсэн TAIS системд нэмэгдүүлэн бүртгэсэн гэх хариуцагчийн үйлдлийг хэзээ мэдсэн, хариуцагчийн "тайланг засаагүй, ямар ч татвар нэмж бүртгэсэн үйлдэл гаргаагүй, өөрсдийнх нь тайлагнасан дүнгээр байгаа" гэх тайлбар үндэслэлтэй эсэхийг тодруулах шаардлагатай.
- Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлага, үндэслэлийг тодруулаагүй, нотлох баримтыг дутуу бүрдүүлсэн нь Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 7.1-д заасан хэргийн нөхцөл байдлыг тодруулах, ач холбогдол бүхий нотлох баримт цуглуулах, үнэлэх үүргээ зөрчсөн.
- Татварын улсын байцаагчийн тооцоо нийлсэн баримт нь Татварын ерөнхий хуулийн 33.1, 34.1, 34.2-т заасан захиргааны акт биш юм. Татварыг зөвхөн Улсын Их Хурлын Хуулиар бий болгох, өөрчлөх, хөнгөлөх, чөлөөлөх, хүчингүй болгох эрхтэй.
- Улсын дээд шүүхийн Иргэний хэргийн шүүх хуралдааны 2014 оны 10 дугаар сарын 03-ны өдрийн 546 дугаар тогтоол, Улсын дээд шүүхийн Захиргааны хэргийн шүүхийн 2017 оны 05 дугаар сарын 10-ны өдрийн 125 дугаар тогтоолуудаар холбогдох маргаанууд шийдвэрлэгдсэн байхад эдгээрийг хэрхэн харгалзан үзсэн нь тодорхойгүй байна.