Тогтоол №1856·Захиргаа · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Сүхбаатар дүүргийн Татварын хэлтсийн татварын улсын байцаагчид “Н с л” ХХК-ийн 2012 оны албан татварын ногдуулалт, төлөлтийн байдалд хяналт шалгалт хийж, 2015 оны 06 дугаар сарын 30-ны өдрийн 250021323 дугаар актаар 13,709,090.95 төгрөгийн бараа материалыг НӨАТ-тайгаар худалдан авснаар тайлагнан, төсөвт төлөх НӨАТ-аа бууруулсан гэх зөрчил тогтоон, нөхөн татвар, торгууль, алданги нийт 2,741,818 төгрөгийн төлбөр төлүүлэхээр шийдвэрлэжээ.
- **Нэхэмжлэгч**: “Н с л” ХХК нь шатахуун худалдан авахдаа борлуулагчид НӨАТ төлсөн нь баримтаар нотлогдож байхад акт тавьсан нь үндэслэлгүй, хуулиар ногдуулаагүй татвар буюу бусдын төлөх ёстой татварыг төлөх үүргийг хүлээлгэж, эрх хууль ёсны ашиг сонирхлыг зөрчсөн тул актыг бүхэлд нь хүчингүй болгуулахыг шаардсан.
- **Хариуцагч**: Татварын улсын байцаагч нар нь “Н с л” ХХК нь “Б г” ХХК-иас 2012 онд 13,709,090.95 төгрөгийн НӨАТ-тай худалдан авалт хийсэн гэж тайлагнан, төсөвт төлөх НӨАТ-аа бууруулсан нь хяналт шалгалтаар тогтоогдсон тул Нэмэгдсэн өртгийн албан татварын тухай хуулийн 14.3-т заасныг үндэслэн акт үйлдсэн нь хууль зөрчөөгүй гэж маргажээ.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2018-10-16, **Дугаар**: 128/ШШ2018/0642
- **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсгийг хангаж, Сүхбаатар дүүргийн Татварын хэлтсийн татварын улсын байцаагч Б.С, С.Б нарын 2015 оны 06 дугаар сарын 30-ны өдрийн 250021323 тоот актаар тогтоогдсон 13,709,090.9 төгрөгийн зөрчилд ногдох 1,370,909.1 төгрөгийн нөхөн татвараас 4,545,454.6 төгрөгийн зөрчилд ногдуулсан 454,545 төгрөгийн нөхөн татвар, түүнд холбогдох торгууль, алдангийг хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийн үлдэх шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон. Мөн, “Анхны Ардчилсан сонгууль болж байнгын ажиллагаатай парламент байгуулагдсаны 25 жилийн ойг тохиолдуулан өршөөл үзүүлэх тухай” хуулийн дагуу 9,163,645.5 төгрөгийн зөрчилд ногдуулсан 916,364.5 төгрөгийн нөхөн татварт холбогдох торгууль, алдангийг өршөөн хэлтрүүлсэн.
- **Үндэслэл**: Татварын ерөнхий хуулийн 29.1.8, Нэмэгдсэн өртгийн албан татварын тухай хуулийн 14.1, 14.1.1, 14.3, Анхны Ардчилсан сонгууль болж байнгын ажиллагаатай парламент байгуулагдсаны 25 жилийн ойг тохиолдуулан өршөөл үзүүлэх тухай хуулийн 1.1, 3.1, 4.3, 10.1.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2018-12-26, **Дугаар**: 221/МА2019/0002
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч Б.С
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр нь хууль зүйн үндэслэлгүй гэж үзсэн.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн “Тогтоох” хэсгийн 1 дэх заалтыг өөрчилж, нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож, шийдвэрийн 2 дахь заалтыг хүчингүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Татварын ерөнхий хуулийн 74.1, Нэмэгдсэн өртгийн албан татварын тухай хуулийн 14.3, Нягтлан бодох бүртгэлийн тухай хуулийн 4.1.2.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2019-02-14, **Дугаар**: 210/МА2019/0002
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч “Н с л” ХХК-ийн захирал Б.Г
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны нягтлан бодох бүртгэлийн баримтыг шүүх үнэлээгүй, татварын падаан, мөнгөн хөрөнгийн тайлан, кассын орлогын ордер, борлуулалтын дэвтэр, худалдан авалтын дэвтэр зэрэг баримтаар нотлогдож байхад шүүх хуулийг буруу тайлбарласан, прокурорын тогтоолыг хууль зөрчиж буцаан хэрэглэсэн.
- **Шийдвэр**: Захиргааны хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн 2018 оны 12 дугаар сарын 26-ны өдрийн 221/МА2019/0002 дугаар магадлалын тогтоох хэсгийн 1 дэх заалтын “шийдвэрийн 2 дахь заалтыг хүчингүй болгож” гэснийг “Анхны ардчилсан сонгууль болж байнгын ажиллагаатай парламент байгуулагдсаны 25 жилийн ойг тохиолдуулан өршөөл үзүүлэх тухай хуулийн 4.3, 10.2-т заасныг тус тус баримталж, Сүхбаатар дүүргийн Татварын хэлтсийн татварын улсын байцаагчийн 2015 оны 06 дугаар сарын 30-ний өдрийн 250021323 дугаар актаар тогтоосон 685,454.50 төгрөгийн торгууль, 685,454.50 төгрөгийн алданги, нийт 1,370,909.2 төгрөгийн төлбөрийг өршөөн хэлтрүүлсүгэй” гэж өөрчлөн, “3, 4 дэх заалтын дугаарыг 2, 3 болгон” гэснийг хүчингүй болгосон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- “Б г” ХХК нь “Н с л” ХХК-нд хий бичилттэй НӨАТ-ын падаан олгосон нь Баянзүрх дүүргийн Татварын хэлтсийн дүгнэлт, Баянгол дүүргийн прокурорын газрын тогтоолоор тогтоогдсон тул НӨАТ төлөгдсөн гэж үзэх боломжгүй.
- Нэмэгдсэн өртгийн албан татварын тухай хуулийн 14.3-т зааснаар НӨАТ-ын падаан дангаараа НӨАТ төлснийг нотлохгүй, бусад санхүүгийн баримтаар уг гүйлгээ гарсан нь нотлогдсон тохиолдолд НӨАТ-ыг хасч тооцно.
- “Н с л” ХХК-ийн “Б г” ХХК-иас шатахуун худалдан авсан гэх гүйлгээ нь санхүүгийн анхан шатны баримтуудаар нотлогдоогүй тул маргаан бүхий актыг хүчингүй болгох үндэслэлгүй.
- Татварын улсын байцаагчийн акт гарах үед Баянгол дүүргийн Прокурорын газрын тогтоол гараагүй байсан ч, уг тогтоол нь “Б г” ХХК-ийн захирлыг яллагдагчаар татаж, мөрдөн байцаалт явуулсны үндсэн дээр гарсан бөгөөд Татварын ерөнхий газраас холбогдох аж ахуйн нэгжүүдийг шалгах удирдамж гаргасан нь татварын хяналт шалгалт хийх хууль зүйн үндэслэлтэй байсан.
- Харин, “Анхны Ардчилсан сонгууль болж байнгын ажиллагаатай парламент байгуулагдсаны 25 жилийн ойг тохиолдуулан өршөөл үзүүлэх тухай” хуулийн 4.3, 10.2-т зааснаар “Н с л” ХХК-ийн гаргасан зөрчил, түүнд хариуцлага ногдуулсан шийдвэр нь өршөөлд хамаарах хугацаанд хамаарч байхад давж заалдах шатны шүүх уг хуулийг хэрэглээгүй нь буруу. Иймд маргаан бүхий актаар ногдуулсан торгууль, алдангийг өршөөн хэлтрүүлэх нь зүйтэй.
ХуульTech