Тогтоол №1060·Захиргаа · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Баян-Өлгий аймгийн Засаг дарга болон Санхүүгийн хяналт, аудитын албаны улсын байцаагч нар Өлгий сумын Ерөнхий боловсролын лаборатори 3 дугаар сургуульд хяналт шалгалт хийж, захирал Ө.Г-ийг үр дүнгийн урамшуулал, ур чадварын нэмэгдэл, илүү цагийн нэмэгдлийг хууль зөрчиж авсан, үдийн цайны мөнгийг зориулалт бусаар ашигласан зөрчил гаргасан гэж үзэн акт тогтоосон.
- **Нэхэмжлэгч**: Ө.Г. нь аймгийн Засаг даргын А/511 дүгээр захирамж болон улсын байцаагч нарын актуудыг хүчингүй болгуулахыг шаардсан.
- **Хариуцагч**: Баян-Өлгий аймгийн Засаг дарга болон аймгийн Санхүүгийн хяналт, аудитын албаны улсын байцаагч нар нь нэхэмжлэгчийг хууль зөрчин мөнгөн урамшуулал авсан, төсвийн хөрөнгийг зориулалт бусаар зарцуулсан гэж үзэн актуудаа хууль ёсны гэж хамгаалсан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2017-04-06, **Дугаар**: 110/ШШ2017/0025
- **Шийдвэр**: Улсын байцаагчийн 2016 оны 10 дугаар сарын 07-ны өдрийн 18-01/47 дугаар актын Ө.Г-аар төлүүлэхээр тогтоосон 151910 төгрөгийн төлбөрийн 2014 оны 07, 08 дугаар сард авсан үр дүнгийн урамшлын 86370 төгрөгийг төлүүлэх тухай хэсгийг хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийн үлдсэн хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Төрийн хяналт шалгалтын тухай хуулийн 52.1, 8.1.1, 8.2.3, 10.9.11, 10.12.2, Төсвийн тухай хуулийн 70.5.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2017-06-30, **Дугаар**: 221/МА2017/0479
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг бүхэлд нь эс зөвшөөрсөн.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон.
- **Үндэслэл**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль ёсны бөгөөд үндэслэлтэй байна.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2017-09-21, **Дугаар**: 210/МА2017/0479
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Хоёр шатны шүүх Төрийн хяналт шалгалтын тухай хуулийн 52.1, 52.3, 52.5, 4.1.7, Захиргааны ерөнхий хуулийн 4.2.5, 42.2, 4.2.6, 26, 27, 4.2.8, Төрийн хяналт шалгалтын тухай хуулийн 5.6, 5.7, 5.9, 52.4, 4.1.6, Төсвийн тухай хуулийн 70.5, 69.5, Засгийн газрын 2015 оны 483 дугаар тогтоолоор баталсан Дотоод аудитын журмын 4.11 болон Төрийн хяналт шалгалтын тухай хуулийн 10.12.2 заалтыг буруу тайлбарлаж, хэрэглэх ёстой хуулийг хэрэглээгүй гэж үзсэн.
- **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалд өөрчлөлт оруулсан.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Баян-Өлгий аймгийн Засаг даргын 2016 оны 09 дүгээр сарын 22-ны өдрийн А/511 дүгээр захирамж нь Засаг захиргаа, нутаг дэвсгэрийн нэгж, түүний удирдлагын тухай хуулийн 29.1.5-ын “г”, Төрийн хяналт шалгалтын тухай хуулийн 8.1.1, 8.2.3-т нийцсэн.
- Уг захирамж нь эрх бүхий албан тушаалтанд хяналт шалгалт явуулах бүрэн эрхийг олгосон, захиргааны байгууллагын дотоод зохион байгуулалт, үйл ажиллагааг зохицуулсан, нэхэмжлэгчид чиглээгүй, түүний эрх, хууль ёсны ашиг сонирхлыг хөндөөгүй тул Захиргааны ерөнхий хуулийн 37.1-д заасан захиргааны актын шинжийг агуулаагүй байна.
- Иймд Баян-Өлгий аймгийн Засаг даргын 2016 оны 09 дүгээр сарын 22-ны өдрийн А/511 дүгээр захирамжийг хүчингүй болгуулах тухай нэхэмжлэлийг хүлээн авахаас татгалзаж, холбогдох хэргийг хэрэгсэхгүй болгох нь зөв.
- Нэхэмжлэгч Ө.Г нь Боловсрол, соёл, шинжлэх ухааны сайдын шийдвэр гараагүй байхад үр дүнгийн урамшилд 983411 төгрөгийг авсан нь Төрийн албаны тухай хуулийн 31.2, 31.3, Засгийн газрын 2013 оны 393 тогтоолоор баталсан журмыг зөрчсөн тул хариуцагчаас Төрийн хяналт шалгалтын тухай хуулийн 10.12.2-т зааснаар илүү авсан урамшлыг улсын орлого болгохоор акт тогтоосон нь үндэслэлтэй.
- Нэхэмжлэгч Ө.Г нь үдийн цайнаас үүссэн зардлын хэмнэлтийг шууд зарцуулах эрхгүй байхад хүүхдийн баяр тэмдэглэх зориулалтаар 2001600 төгрөгийг шилжүүлсэн нь Боловсрол, соёл, шинжлэх ухааны сайд, Сангийн сайдын 2009 оны 560/276 дугаар хамтарсан тушаалаар батлагдсан журмыг зөрчсөн.
- Нэхэмжлэгч Ө.Г нь ур чадварын нэмэгдэл олгох эрхгүй этгээд болох Өлгий сумын Засаг даргын 2016 оны 02 дугаар сарын 08-ны өдрийн 22 дугаар захирамжаар 25 хувийн ур чадварын нэмэгдлийг давхар авсан нь үндэслэлгүй.
- Нэхэмжлэгч нь маргаан бүхий актуудаар тогтоосон зөрчил гаргасан нь нэгэнт тогтоогдсон, актуудыг түүнд танилцуулсан байх тул Захиргааны ерөнхий хуульд заасан сонсох ажиллагааг хийсэн эсэхээс үл хамаарч тухайн нөхцөл байдлын үр дагавар өөрчлөгдөхгүй тул “сонсох ажиллагаа хийгээгүй” гэж буруутгах боломжгүй.
- Баян-Өлгий аймгийн Өлгий сумын 3 дугаар сургуулийн 2014-2016 оны санхүүгийн үйл ажиллагаанд хийсэн шалгалтаар тус сургуулийн захирал Ө.Г нь Төсвийн тухай, Нягтлан бодох бүртгэлийн тухай хуулийн холбогдох заалтуудыг зөрчиж, улирлын ажлын үр дүнгийн урамшуулал, ур чадварын нэмэгдэл, илүү цагийн нэмэгдлийг хууль зөрчиж, үндэслэлгүйгээр авсан, үдийн цайны мөнгийг зориулалт бусаар ашигласан зэрэг зөрчил гаргасан нь тогтоогдсон.