Тогтоол №2867·Захиргаа · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: М.А нь 2021 оны 7 дугаар сард хөдөлмөрийн хүнд нөхцөлд ажилласан үндэслэлээр хөнгөлөлттэй нөхцөлөөр өндөр насны тэтгэвэр тогтоолгох хүсэлтээ Нийгмийн даатгалын хэлтэст гаргасан боловч татгалзсан хариу авчээ.
- **Нэхэмжлэгч**: М.А нь улсад 20 гаруй жил тасралтгүй ажилласан, үүнээс 12 жил 6 сараас дээш хугацаагаар хөдөлмөрийн хүнд нөхцөлд (уурын зуухны галчаар) ажилласан тул тэтгэвэр тогтоохоос татгалзсан шийдвэр хууль бус гэж үзсэн.
- **Хариуцагч**: Нэхэмжлэгчийн ажилласан зарим ажлын байр нь "Тэтгэврийг хөнгөлөлттэй тогтоох газрын дор болон хөдөлмөрийн хортой, халуун, хүнд нөхцөлд хамаарах ажил, мэргэжлийн жагсаалт"-д ороогүй тул хөдөлмөрийн хэвийн нөхцөлд ажилласанд тооцогдож, тэтгэвэр тогтоох боломжгүй гэж маргасан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2022-03-24, **Дугаар**: 110/ШШ2022/0015
- **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хангаж, М.А-д өндөр насны тэтгэвэр тогтоохоос татгалзсан шийдвэрийг хууль бус болохыг тогтоож, 2021 оны 7 дугаар сарын 1-ний өдрөөс өндөр насны тэтгэвэр тогтоохыг даалгасан.
- **Үндэслэл**: Нийгмийн даатгалын тухай хуулийн 6.1, 8.1, Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хуулийн 4.3.3, 6 дугаар зүйл.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2022-06-02, **Дугаар**: 386
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр буруу, нэхэмжлэгчийн ажлын байр нь жагсаалтад ороогүй тул хөнгөлөлттэй нөхцөлөөр тэтгэвэр тогтоох боломжгүй.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Нийгмийн даатгалын тухай хуулийн 6.1, 8.1, Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хуулийн 4.3.3, 6 дугаар зүйл.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2022-10-04, **Дугаар**: 359
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх хэрэгт цуглуулсан шинжээчийн дүгнэлтийг үнэлээгүй, хууль буруу хэрэглэж, нэхэмжлэгчийн эрх ашгийг хохироосон.
- **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хүчингүй болгож, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Нэхэмжлэгч М.А нь "Енбешки ауыл" нэгдэл, Нийтийн аж ахуйн үйлчилгээний газар, Сагсай сумын 10 жилийн сургууль, "К" ХХК-д уурын зуухны машинист болон галчаар ажилласан хугацаа нь Нийгмийн хамгаалал, хөдөлмөрийн сайдын 2004 оны 77 дугаар тушаалын хавсралтаар батлагдсан "Тэтгэврийг хөнгөлөлттэй тогтоох газрын дор болон хөдөлмөрийн хортой, халуун, хүнд нөхцөлд хамаарах ажил, мэргэжлийн жагсаалт"-ын "байнгын ажиллагаатай уурын зуухны галч"-д хамаарах үндэслэлтэй.
- Хэрэгт авагдсан шинжээчийн дүгнэлтээр Сагсай сумын 10 жилийн сургуулийн уурын зуух нь "байнгын ажиллагаатай" болохыг тогтоосон тул хариуцагчийн "улирлын шинжтэй" гэх тайлбар үндэслэлгүй.
- "Енбешки ауыл" нэгдэл болон Нийтийн аж ахуйн үйлчилгээний газруудын харьяалагддаг уурын зуухууд нь нэгдлийн харьяаны төсөвт байгууллагуудыг халаалтаар хангадаг байнгын ажиллагаатай байсан нь баримтаар тогтоогдсон.
- Хариуцагч нь Эрчим хүчний нэгдсэн үйлдвэрийн харьяаны уурын зууханд галчаар ажилласныг хүнд нөхцөлд тооцох мөртлөө ижил үүрэг гүйцэтгэдэг бусад уурын зууханд ажилласныг хүнд нөхцөлд тооцохгүй байгаа нь үндэслэлгүй.
- Нэхэмжлэгч "байнгын ажиллагаатай уурын зуухны галч"-аар ажиллаж, ээлжийн нөхцөлд 24 цагийн галлагаа явуулж байсан нь тогтоогдсон тул жагсаалтын "байнгын ажиллагаатай уурын зуухны галч"-д хамруулан тооцоход хуулиар хориглосон хэм хэмжээ байхгүй.
- Давж заалдах шатны шүүхээс ажлын байрны хөдөлмөрийн нөхцөлийн үнэлгээг хийлгэх шаардлагатай гэж дүгнэсэн нь бодит байдалд нийцэхгүй, нэхэмжлэгчийн эрх ашгийг сэргээх боломжгүй юм.
ХуульTech