Захиргааны хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Нийгмийн даатгалын сангаас оршуулгын тэтгэмж олгох эрх зүйн харилцааг зохицуулах асуудал. Цэргийн алба хаагч насанд хүрээгүй байхдаа нас барсан тохиолдолд нийгмийн даатгалын байгууллага оршуулгын тэтгэмж олгох ёстой эсэх маргаан үүссэн. Нас барсан этгээд өндөр насны тэтгэвэр тогтоолгож байсан боловч цэргийн алба хаах хугацаандаа нийгмийн даатгалын шимтгэл төлөгдөггүй байсан тул түүний оршуулгын тэтгэмжийг олгохгүй байгааг нэхэмжлэгч гомдоллосон.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Нийгмийн даатгалын байгууллага оршуулгын тэтгэмж олгохоос татгалзсан үйлдэл нь хууль бус, учир нь нас барсан этгээд өндөр насны тэтгэвэр авч байсан тул түүний оршуулгад зориулсан тэтгэмж авах эрхтэй.
• Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Тэтгэмж олгох үндэслэлгүй, учир нь нас барсан этгээд цэргийн алба хаах хугацаандаа нийгмийн даатгалын шимтгэл төлж байгаагүй бөгөөд түүний тэтгэвэр, тэтгэмжийн асуудал нь тусгай хуулиар зохицуулагддаг.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хангаж шийдвэрлэсэн бол давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийг хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон. Анхан шатны шүүх хуулийг буруу тайлбарлан хэрэглэсэн тул давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийг хүчингүй болгосон.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Нас барсан этгээд нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэмжийн төрөлд хамаарах шимтгэл төлж байгаагүй тул түүний оршуулгын тэтгэмж олгох эрх зүйн зохицуулалтгүй, хуулиар тусгайлан зохицуулаагүй байх нь нийгмийн даатгалын байгууллагыг хууль хэрэгтээгүй гэж буруутгах үндэслэлгүй (Нийгмийн даатгалын тухай хууль 20.1, 20.3).
• Нас барсан этгээд ахмад настны тухай хуульд заасан насан хүрээний дотор байсан тул нийгмийн халамжийн сангаас оршуулгын тэтгэмж авах үндэслэл бүрдээгүй (Ахмад настны тухай хууль 3.1, 8.1.4).
• Цэргийн алба хаагчдын тэтгэвэр, тэтгэмжийн асуудал нь тусгай хуулиар зохицуулагддаг тул нийгмийн даатгалын байгууллага нь хуулийн хүрээг хэтрүүлэн тэтгэмж олгох үүрэг хүлээхгүй (Цэргийн алба хаагчийн тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хууль 3.1, 5).