Тогтоол №2021·Захиргаа · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Байгаль орчин, аялал жуулчлалын сайдын 2018 оны А/121 дүгээр тушаалаар “А р” ХХК-ийн газар ашиглах эрхийг дуусгавар болгож, гэрээг цуцалсан.
- **Нэхэмжлэгч**: “А р” ХХК нь Байгаль орчин, аялал жуулчлалын сайдын А/121 дүгээр тушаалын өөрт холбогдох хэсгийг илт хууль бус болохыг тогтоолгохыг шаардсан.
- **Хариуцагч**: Байгаль орчин, аялал жуулчлалын сайд нь “А р” ХХК нь газар ашиглах гэрээ байгуулаагүй, газрын төлбөр төлөөгүй тул газар ашиглах эрхийг дуусгавар болгосон нь хууль зөрчөөгүй гэж маргасан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2019-03-29, **Дугаар**: 128/ШШ2019/0208
- **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хангаж, Байгаль орчин, аялал жуулчлалын сайдын А/121 дүгээр тушаалын “А р” ХХК-д холбогдох хэсгийг илт хууль бус болохыг тогтоосон.
- **Үндэслэл**: Захиргааны ерөнхий хуулийн 47.1.6, Тусгай хамгаалалттай газар нутгийн тухай хуулийн 33.1, 40.1.1, 40.1.2, Газрын төлбөрийн тухай хуулийн 9.1.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2019-06-05, **Дугаар**: 221/МА2019/0310
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрсөн.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Тусгай хамгаалалттай газар нутгийн тухай хуулийн 33.1, 35, 36, 37, 38, Газрын тухай хуулийн 35.3.3, 45.1.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2019-09-02, **Дугаар**: 210/МА2019/00515
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журам зөрчсөн, хуулийг буруу тайлбарлаж, хэрэгт авагдсан баримтуудыг буруу үнэлсэн.
- **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгчийн гомдлыг хангахгүй орхисон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Захиргааны ерөнхий хуулийн 47.1-д заасан “илт хууль бус” захиргааны актын шинжүүд маргаан бүхий тушаалд хамаарахгүй тул “илт хууль бус” гэж дүгнэх боломжгүй.
- Анхан шатны шүүх маргаан бүхий захиргааны актыг “илт хууль бус” гэж дүгнэхдээ Захиргааны ерөнхий хуулийн 47.1.6-г буруу тайлбарлаж, “хууль зөрчсөн” нөхцөл байдлуудыг “илт хууль бус болохыг тогтоох” үндэслэлд хамааруулсан нь буруу.
- Газрын тухай хуулийн 27.1, Тусгай хамгаалалттай газар нутгийн тухай хуулийн 33.1-д зааснаар гэрээ байгуулахгүйгээр газар эзэмшиж, ашиглах боломжгүй, газар эзэмших, ашиглах хууль ёсны эрх нь гэрээ байгуулснаар үүснэ.
- Нэхэмжлэгч нь газар ашиглах эрх авснаас хойш газар ашиглах гэрээг байгуулаагүй, газрын төлбөр төлөөгүй байх тул газар ашиглах эрх зохих ёсоор үүсээгүй байна.
- Газар ашиглах эрх нь үүсээгүй байхад газар ашиглах эрхийг дуусгавар болгосон нь нэхэмжлэгчийн газар ашиглах эрх, хууль ёсны ашиг сонирхлыг хөндөхгүй.
- Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 118.3, 119.2, 121.1.1-д заасны дагуу давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон нь хуульд нийцсэн.
- Хариуцагч сонсох ажиллагаа хийгээгүй нь буруу боловч энэ нь маргаан бүхий захиргааны актыг “илт хууль бус болохыг тогтоолгох” үндэслэл болохгүй.