Захиргааны хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

• Үйл явдал: Нийгмийн даатгалын ерөнхий газрын даргад холбогдох захиргааны актын хувиар нэхэмжлэгч Б.Б-ийн тэтгэвэр, тэтгэмжийн хэмжээг бууруулан тогтоосон маргаан бүхий шийдвэрт эсрэг нэхэмжлэлийг анхан шатны шүүх хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн тул давж заалдах гомдол гаргасан.
• Нэхэмжлэгч: Б.Б - Нийгмийн даатгалын ерөнхий газрын даргын 2018 оны 05 дугаар сарын 21-ний өдрийн А/68 тушаалын 1.5 дахь заалтын холбогдох хэсгийг хүчингүй болгож, 2018 оны 06 дугаар сарын 01-ний өдрөөс 2020 оны 2 дугаар сарын 06-ны өдрийг хүртэл олгогдоогүй саатуулсан 6 902 952 төгрөгийн тэтгэвэр, түүнтэй холбогдох алданги нийт 8 113 333 төгрөгийг хариуцагчаас гаргуулах, анх тогтоосон хэмжээгээр тэтгэврийг олгохыг шаардласан.
• Хариуцагч: Нийгмийн даатгалын ерөнхий газар - Нийгмийн даатгалын тухай хуулийн 24.1, Төрийн албаны тухай хуулийн 15.1.8, Нийтийн албанд нийтийн болон хувийн ашиг сонирхлыг зохицуулах, ашиг сонирхлын зөрчлөөс урьдчилан сэргийлэх тухай хуулийн 18.5.3, Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хуулийн 28.1.1 заалтаар үндэслэн нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн.

🏛️ АНХАН ШАТ

• Шийдвэр: Нийгмийн даатгалын ерөнхий газрын даргын 2018 оны 05 дугаар сарын 21-ний өдрийн А/68 тушаалын 1.5 дахь заалтын холбогдох хэсгийг хүчингүй болгож, 2018 оны 06 дугаар сарын 01-ний өдрөөс 2020 оны 2 дугаар сарын 06-ны өдрийг хүртэл олгогдоогүй саатуулсан 6 902 952 төгрөгийн тэтгэвэр, түүнтэй холбогдох алданги нийт 8 113 333 төгрөгийг хариуцагчаас гаргуулах, анх тогтоосон хэмжээгээр тэтгэврийг олгох шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн.
• Үндэслэл: Нийгмийн даатгалын тухай хуулийн 24.1, Төрийн албаны тухай хуулийн 15.1.8, Нийтийн албанд нийтийн болон хувийн ашиг сонирхлыг зохицуулах, ашиг сонирхлын зөрчлөөс урьдчилан сэргийлэх тухай хуулийн 18.5.3, Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хуулийн 28.1.1 заалтаар үндэслэн.

⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР

• Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч Б.Б
• Гомдлолын шалтгаан: Анхан шатны шүүх Нийгмийн даатгалын тухай хуулийн 18.5.3, 18.6 заалтаар үндэслэн нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн нь буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн тул.
• Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисан.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

• Нийгмийн даатгалын тухай хуулийн 18.5.3 заалтаар удирдах албан тушаалтан, эрх бүхий байгууллагын бичгээр өгсөн зөвшөөрөлгүйгээр ажил эрхэлсэн гэх үндэслэл зааж, нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн нь буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн.
• Нийтийн албанд нийтийн болон хувийн ашиг сонирхлыг зохицуулах, ашиг сонирхлын зөрчлөөс урьдчилан сэргийлэх тухай хуулийн 18.6 заалтаар “...жилийн орлого нь 1 сарын хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээг 80 дахин нэмэгдүүлсэнтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгөөс илүүгүй орлого олдог бол албан тушаалтан үүнийгээ давхар эрхэлж болно” гэж заасан байтал тус заалтыг хэрэглээгүй нь хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн.
• Авлигын эсрэг хуулийн 10.2 заалтаар цалин хөлсөө үнэн зөв мэдүүлээгүй гэх үндэслэлээр нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн нь Авлигын эсрэг хуульд хөрөнгө орлогоо үнэн зөв мэдүүлээгүй этгээдэд хүлээлгэх хариуцлага заасан тул буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн.
• Нийгмийн даатгалын тухай хуулийн 5.1 заалтаар “Өндөр насны тэтгэврийг даатгуулагчийн нийгмийн даатгалын шимтгэл төлсөн сарын дундаж хөдөлмөрийн хөлс, түүнтэй адилтгах орлогын 45 хувиар тогтооно” гэж заасан байтал зөрчөөгүй.
• Нийтийн албан тушаалтан ашгийн төлөө хуулийн этгээдэд нягтлан бодогчийн ажлыг давхар хавсран гүйцэтгэх нь Нийтийн албанд нийтийн болон хувийн ашиг сонирхлыг зохицуулах, ашиг сонирхлын зөрчлөөс урьдчилан сэргийлэх тухай хуулийн 18.5.3-д хамаарахгүй.
• Захиргааны ерөнхий хуулийн 26.1 заалтаар “Захиргааны акт, захиргааны гэрээг батлан гаргахын өмнө эрх, хууль ёсны ашиг сонирхол нь хөндөгдөж болзошгүй этгээдэд захиргааны шийдвэр гаргахад ач холбогдол бүхий нөхцөл байдлын талаар тайлбар, санал гаргах боломж олгоно” гэж заасан тул хариуцагчаас нэхэмжлэгч Б.Б-т тайлбар, санал гаргах боломж олгох үүрэгтэй байсан хэдий ч нэгэнт хуулиар хориглосон албан тушаал хавсран гүйцэтгэж олсон цалин хөлснөөс шимтгэл тооцож, тэтгэвэр тогтоолгосон нь тогтоогдсон энэ тохиолдолд сонсох ажиллагаа хийгээд ч үр дүнд хүрэхээргүй байх тул маргаан бүхий актыг гаргахдаа сонсох ажиллагаа хийгээгүй гэх үндэслэлээр хүчингүй болгох боломжгүй.