Тогтоол №1871·Захиргаа · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Байгаль орчин, аялал жуулчлалын сайдын тушаалаар "С р" ХХК-ийн газар ашиглах эрхийг дуусгавар болгосон.
- **Нэхэмжлэгч**: "С р" ХХК нь сайдын тушаалыг хүчингүй болгуулахыг шаардсан. Компани нь газрын төлбөрийг төлөөгүй, байгаль орчныг доройтуулсан гэх үндэслэлүүд хууль бус, захиргааны байгууллагаас гэрээ байгуулах үүргээ биелүүлээгүй гэж маргасан.
- **Хариуцагч**: Байгаль орчин, аялал жуулчлалын сайд нь "С р" ХХК нь газар ашиглах эрх авснаас хойш газрын төлбөрийг огт төлөөгүй, үйл ажиллагаа явуулах боломжгүй газарт байрладаг тул тусгай хамгаалалттай газрын экосистемийг алдагдуулах эрсдэлтэй гэж тайлбарласан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2018-12-05, **Дугаар**: 128/ШШ2018/0777
- **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Тусгай хамгаалалттай газар нутгийн тухай хуулийн 12.1, 33.1, Газрын тухай хуулийн 35.3.3, 40.1.5, 40.1.6, Газрын төлбөрийн тухай хуулийн 9.2-т зааснаар нэхэмжлэгч нь газрыг зориулалтын дагуу ашиглаагүй, байгаль орчинд хохирол учруулах эрсдэлтэй байна.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2019-03-06, **Дугаар**: 221/МА2019/0138
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх байгаль орчинд нөлөөлөх байдлын үнэлгээ хийлгэсэн эсэхийг тодруулалгүйгээр дүгнэлт хийсэн нь хангалтгүй.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр буцаасан.
- **Үндэслэл**: Газрын тухай хуулийн 34.2-т зааснаар үйлчилгээ явуулах зориулалтаар газар ашиглах эрх авсан тохиолдолд 90 хоногт багтаан байгаль орчны нөлөөллийн үнэлгээ хийлгэсэн эсэх нь маргаан бүхий актын хууль зүйн үндэслэлийг хянах, нэхэмжлэгчийн эрх, хууль ёсны ашиг сонирхол зөрчигдсөн эсэхийг тогтооход чухал ач холбогдолтой.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2019-05-09, **Дугаар**: 210/МА2019/00609
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх хэрэглэвэл зохих хуулийг хэрэглээгүй, нэхэмжлэлийн шаардлагын хүрээнээс хэтэрсэн дүгнэлт хийж, маргаагүй үйл баримтад үндэслэсэн.
- **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн гомдлыг хангахгүй орхисон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Тусгай хамгаалалттай газар нутгийн тухай хуулийн 33.1-д зааснаар дархан цаазат газрын хязгаарлалтын бүсэд иргэн, аж ахуйн нэгжид тодорхой зориулалт, хугацаа, болзолтойгоор байгаль орчинд сөрөг нөлөөгүй арга, хэлбэрээр гэрээний үндсэн дээр газар ашиглуулахаар заасан.
- Нэхэмжлэгч "С р" ХХК-д 2016 оны 06 дугаар сарын 09-ний өдрийн А/189 дүгээр тушаалаар Богдхан уулын дархан цаазат газрын Хүүшийн зүүн аманд аялал жуулчлалын зориулалтаар 2.0 га газрыг 5 жилийн хугацаагаар ашиглуулахаар шийдвэрлэж, 2016 оны 06 дугаар сарын 30-ны өдөр гэрчилгээ олгож, 2017 оны 01 дүгээр сарын 10-ны өдөр газар ашиглах тухай 2017/014 дугаартай гэрээ байгуулсан.
- Нэхэмжлэгч нь "газар ашиглах хууль ёсны эрхийг хамгаалуулах"-аар шүүхэд нэхэмжлэл гаргасан атлаа захиргааны байгууллага нь гэрээ байгуулаагүй тул эрх үүрэг үүсээгүй гэж маргаж байгаа нь үндэслэлгүй. Хуулиар тогтоосон газар ашиглагчийн эрх үүргийг биелүүлсэн эсэх талаар шүүхүүд дүгнэлт хийсэн нь зөв.
- Давж заалдах шатны шүүхээс "С р" ХХК-иас тухайн газраа байгаль орчинд нөлөөлөх байдлын ерөнхий үнэлгээ хийлгэсэн эсэх, энэ талаарх баримт байгаа эсэхийг тодруулах нь маргаан бүхий актын хууль зүйн үндэслэлийг хянах, нэхэмжлэгчийн эрх, хууль ёсны ашиг сонирхол зөрчилдсөн эсэхийг тогтооход чухал ач холбогдолтой гэж дүгнэсэн нь зөв.
- Хяналтын шатны шүүх нь гомдол гаргагчийн эрх зүйн байдлыг дордуулахгүй байх хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны ерөнхий зарчмыг баримтлан, давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээсэн.
ХуульTech