Тогтоол №10073·Иргэн · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Төв аймгийн Жаргалант суманд зохих зөвшөөрөлгүйгээр 44 ширхэг нарс модыг гарал үүслийн гэрчилгээгүйгээр тээвэрлэсэн гэх үйлдэлд гэм хорын хохирол нэхэмжилжээ.
- **Нэхэмжлэгч**: ТАПГ нь Ч.Б-ээс 7,848,900 төгрөг гаргуулахыг шаардсан.
- **Хариуцагч**: Ч.Б нь модыг зөвшөөрөлгүй бэлтгээгүй, зөвхөн тээвэрлэсэн тул хохирол хариуцахгүй гэж маргасан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2020-09-11, **Дугаар**: 151/ШШ2020/01248
- **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Ойн тухай хуулийн 42.1-д зааснаар хууль бусаар мод бэлтгэсэн үйлдэлд хохирол нөхөн төлөхөөр заасан боловч "тээвэрлэсэн" үйлдэлд хохирол төлөх эрх зүйн зохицуулалтгүй. Ч.Б нь модыг бусдад зарж, ашиг олсон үйл баримт тогтоогдоогүй.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2020-12-21, **Дугаар**: 223/МА2020/00023
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч ТАПГ
- **Гомдлолын шалтгаан**: Ч.Б нь гарал үүслийн гэрчилгээгүй мод тээвэрлэсэн нь зөрчил бөгөөд гэм хор учруулсан.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн 1 дэх заалтыг хүчингүй болгож, Ч.Б-ээс 2,616,300 төгрөг гаргуулан Байгаль орчин, уур амьсгалын санд оруулахаар өөрчилсөн.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 497.1, Байгаль орчныг хамгаалах тухай хуулийн 49.1, Засгийн газрын тусгай сангийн тухай хуулийн 7 дугаар зүйл.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2021-02-18, **Дугаар**: 210/МА2021/00029
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч Б.Батцэнгэл
- **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх хариуцагчийн тайлбарыг үнэлээгүй, гарал үүслийн гэрчилгээ авах шаардлагагүй байхад буруутгасан, мөн хураагдсан мод нь битүүмжлэгдсэн хэвээр байхад хохирол нэхэмжилсэн нь үндэслэлгүй.
- **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хүчингүй болгож, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Давж заалдах шатны шүүх хуулийг зөв тайлбарлаж хэрэглээгүй, хэрэглэх ёстой хуулийг хэрэглээгүй.
- Монгол Улсын Үндсэн хуулийн Арван зургаадугаар зүйлийн 14-т зааснаар гэм буруутай нь шүүхээр нотлогдох хүртэл хэнийг ч гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцохгүй. Прокурорын тогтоол нь Ч.Б-ийн гэм бурууг нотлох үндэслэл болохгүй.
- Улсын Дээд шүүхийн 2020 оны 01 дүгээр сарын 29-ний өдрийн 64 дүгээр тогтоолоор Эрүүгийн хуулийн 24.6 дугаар зүйлд заасан гарал үүслийн гэрчилгээгүйгээр мод, модон материалыг тээвэрлэсэн үйлдэл нь зохих зөвшөөрөлгүйгээр мод бэлтгэсэн үйлдэлтэй шалтгаант холбоогүй бол гэмт хэргийн шинжгүй гэж үзсэн.
- Ч.Б нь мод бэлтгээгүй, харин тээвэрлэсэн тул Ойн тухай хуулийн 32.2, 33.1, 34.2 дахь заалт хамаарахгүй.
- Хариуцагч Ч.Б гарал үүслийн гэрчилгээгүй мод тээвэрлэсэн нь зөрчил байж болох боловч уг зөрчлийн улмаас хохирол учраагүй, тээвэрлэж явсан мод хураагдан битүүмжлэгдсэн хэвээр байгаа тул нэхэмжлэлийг хангах үндэслэлгүй.