Тогтоол №1677·Захиргаа · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Байгаль орчин, аялал жуулчлалын сайдын “А З” ХХК-д олгосон тусгай хамгаалалттай газарт газар ашиглуулах зөвшөөрлийн гэрчилгээг нэхэмжлэгч нарын газартай давхардсан хэсгийг хүчингүй болгож, нэхэмжлэгч нарт газар ашиглах шийдвэр гаргахыг Байгаль орчин, аялал жуулчлалын сайдад даалгах тухай маргаан үүссэн.
- **Нэхэмжлэгч**: С.Ц нар. Тэд Зайсангийн аманд олон жил амьдарсан уугуул иргэд тул газар ашиглах эрхтэй, “А З” ХХК-нд газар ашиглах эрх олгосон нь иргэдийн эрх ашгийг зөрчсөн гэж үзсэн.
- **Хариуцагч**: Байгаль орчин, аялал жуулчлалын сайд. “А З” ХХК-ийн хууль ёсоор эзэмшиж буй газарт нэхэмжлэгч нар хууль зөрчин хашаа хатгаж, амьдарсан тул газар ашиглуулах боломжгүй гэж маргасан.
- **Гуравдагч этгээд**: “А З” ХХК. Нэхэмжлэгч С.Ц нарын 9 иргэнийг нүүлгэж газар чөлөөлөхийг холбогдох байгууллагуудад даалгах бие даасан шаардлага гаргасан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2018-08-14, **Дугаар**: 128/ШШ2018/0491
- **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хангаж, гуравдагч этгээдийн бие даасан шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Газрын тухай хуулийн 4.1.3, 31.3.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2018-10-31, **Дугаар**: 221/МА2018/0567
- **Гомдлол гаргагч**: Гуравдагч этгээд “А З” ХХК.
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг өөрчлөх хүсэлт.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсгийг өөрчилж, нэхэмжлэгч Ч.Д, С.Б, С.Б нарын нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангаж, бусад нэхэмжлэгчдийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон. Гуравдагч этгээдийн бие даасан шаардлагыг хүлээн авахаас татгалзаж, хэргийг хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Газрын тухай хуулийн 4.1.3, 31.3, Тусгай хамгаалалттай газар нутгийн тухай хуулийн 36.1, ЗХШХШТХ-ийн 54.1.1, 109.2.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2018-12-19, **Дугаар**: 210/МА2018/00913
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч С.Ц, С.Ц, Б.О, Б.Э нар.
- **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлал хууль бус, өмчлөх эрхэнд халдсан, газар эзэмших эрхийг шударга бусаар хязгаарласан гэж үзсэн.
- **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгч нарын гомдлыг хангахгүй орхисон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Тусгай хамгаалалттай газар нутгийн тухай хуулийн 11 дүгээр зүйлээр дархан цаазат газрын хамгаалалтын бүсэд иргэдэд хашаа болон гэр бүлийн хэрэгцээнд зориулан газар ашиглах, эзэмших эрх олгохыг зөвшөөрөөгүй.
- Монгол Улсын Засгийн газрын 2015 оны 03 дугаар сарын 23-ны өдрийн хуралдааны 17 дугаар тэмдэглэл нь 1994 оноос өмнө Богдхан уулын дархан цаазат газар, Зайсангийн аманд суурьшсан иргэдийн эрх зүйн байдлыг дордуулахгүй байх зорилготой бөгөөд, хуулийн үйлчлэлд хамааруулахгүйгээр тэдний он удаан жил суурьшсан хашааны газрыг цаашид ашиглах эрхийг баталгаажуулах зорилготой. Гэхдээ энэхүү шийдвэр нь хүн тус бүрд эсхүл дураараа хашаа хатгасан иргэнд газар ашиглах давуу эрх олгоогүй.
- Нэхэмжлэгч Ч.Д, С.Б, С.Б нар нь гуравдагч этгээдэд газар ашиглах эрх олгохоос өмнө маргаан бүхий газартаа амьдран сууж байсан нь тогтоогдсон тул тэдний хууль ёсны ашиг сонирхол зөрчигдсөн гэж үзсэн.
- Нэхэмжлэгч С.Ц, С.Ц, С.Б, П.Э, Б.О нар нь гуравдагч этгээдэд газар ашиглах эрх олгогдохоос өмнө маргаан бүхий газартаа амьдран сууж байгаагүй, газар ашиглах хүсэлтийг эрх бүхий этгээдэд гаргаж байгаагүй нь тогтоогдсон. Иймд тэдний эрх ашиг зөрчигдөөгүй.
- А.Ж нь орон сууц хувьчлан авсан боловч Газрын тухай, Тусгай хамгаалалттай газар нутгийн тухай хуульд заасан үндэслэл, журмын дагуу газар эзэмших, ашиглах хүсэлтийг хуульд заасан нөхцөл, болзлыг хангаж, хуулиар тогтоосон хэмжээний дотор гаргаагүй.
- А.Ж-ийн эхнэр Б.Э нь 556.35 м.кв газар ашиглах эрхтэй байхад нэмж 664.2 м.кв газар ашиглах эрх олгуулахаар шаардсан нь Газрын тухай хуулийн 29.1-д заасан гэр бүлийн хэрэгцээнд зориулан үнэ төлбөргүй эзэмшүүлэх газрын хэмжээ 0.07 га-гаас илүүгүй байна гэдэгтэй нийцэхгүй.
- Орон сууц хувьчлан авснаар уг орон сууцны орчны газрыг эзэмших эрх тухайн орон сууц өмчлөгчид шууд үүсэхгүй.
ХуульTech