Тогтоол №2245·Захиргаа · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Гаалийн ерөнхий газрын даргын 2019 оны Б/264 дүгээр тушаалаар нэхэмжлэгчийг Дархан-Уул аймаг дахь Гаалийн газрын гаалийн хяналт бүрдүүлэлтийн албаны даргын албан тушаалаас чөлөөлж, Дорнод аймаг дахь Гаалийн газарт гаалийн улсын ахлах байцаагчаар томилсон.
- **Нэхэмжлэгч**: Тушаалыг хууль бус болохыг тогтоон хүчингүй болгож, урьд эрхэлж байсан албан тушаалд эгүүлэн тогтоолгож, ажилгүй байсан хугацааны цалин, нийгмийн даатгалын шимтгэлийг нөхөн төлүүлэхийг шаардсан.
- **Хариуцагч**: Нэхэмжлэгчийг Гаалийн тухай хуулийн 274.3-т заасны дагуу сэлгэн ажиллуулсан бөгөөд албан тушаал бууруулан сэлгэн ажиллуулах нь хуульд нийцнэ гэж тайлбарласан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2019-10-23, **Дугаар**: 718
- **Шийдвэр**: Гаалийн ерөнхий газрын даргын 2019 оны Б/264 дүгээр тушаалыг хууль бус болохыг тогтоож хүчингүй болгож, Б.Г-ыг урьд эрхэлж байсан албан тушаалд эгүүлэн тогтоож, ажилгүй байсан хугацааны цалин, эрүүл мэнд, нийгмийн даатгалын шимтгэлийг нөхөн төлүүлэхийг даалгасан.
- **Үндэслэл**: Төрийн албаны тухай хуулийн 44.1, 44.2, 45, 49.1, 62.1, 62.1.1, Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 69.1-д заасан үндэслэлээр тушаалд албан тушаал бууруулах, шилжүүлэх, сэлгэн ажиллуулах хууль зүйн үндэслэлийг тусгаагүй, эрх зүйн байдлыг дордуулсан.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2019-12-26, **Дугаар**: 17
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх хэрэглэвэл зохих хуулийг хэрэглээгүй, тухайлбал Гаалийн тухай хуулийн 274.3-т заасан сэлгэн ажиллуулах зохицуулалтыг үл тоомсорлосон.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон.
- **Үндэслэл**: Тушаалыг сэлгэн томилсон агуулгатай гэж дүгнэж, Гаалийн тухай хуулийн 274.3, Гаалийн ерөнхий газрын даргын 2014 оны А/106 дугаар тушаалаар баталсан “Гаалийн улсын байцаагчийг сэлгэн ажиллуулах журам”-ын зохицуулалтыг үндэслэсэн.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2020-03-06, **Дугаар**: 210/МА2020/00028
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Б.Г-ыг сэлгэн ажиллуулах нь Гаалийн тухай хуулийн 274.3-т зааснаар зөвшөөрөгдсөн байхад өмнөх шатны шүүхүүд хуулийг буруу хэрэглэсэн.
- **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалын тогтоох хэсэгт хууль хэрэглээний өөрчлөлт оруулж, бусад заалтыг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Гаалийн тухай хуулийн 274.3-т гаалийн улсын байцаагчийг гаалийн газар, хороодод 2 жил хүртэл хугацаагаар сэлгэн ажиллуулж болно гэж заасан.
- "Сэлгэх" гэдэг нь албан ажлын зайлшгүй шаардлагаар ажлын байрыг солих агуулгатай бөгөөд ажилтны гүйцэтгэх үүрэг, цалин хөлс өөрчлөгдөхгүй. Албан тушаалын ангилал, зэрэглэл, цалин хөлсийг бууруулан сэлгэх боломжгүй.
- Төрийн албаны тухай хуулийн 44.3-т төрийн жинхэнэ албан хаагчийг шилжүүлэх, сэлгэн ажиллуулахдаа эрхэлж байгаа албан тушаалын ангилал, зэрэглэл, цалин хөлс, зэрэг дэвийг бууруулахгүй байх зарчим үйлчилнэ.
- Засгийн газрын хэрэг эрхлэх газрын дарга, Төрийн албаны зөвлөлийн дарга нарын хамтарсан 2019 оны 34/31 дүгээр тушаалаар баталсан “Төрийн жинхэнэ албан хаагчийг өөр албан тушаалд шилжүүлэх, сэлгэн ажиллуулах журам”-ын 1.5, 1.6-д төрийн жинхэнэ албан хаагчийг адил төрлийн албан тушаалд шилжүүлэх, сэлгэн ажиллуулахдаа албан тушаалын ангилал, зэрэглэл, цалин хөлс, зэрэг дэвийг бууруулахгүй гэж заасан.
- Б.Г-ыг албаны даргаар ажиллаж байхад нь улсын байцаагчаар томилж сэлгэн ажиллуулсан нь эрх зүйн байдлыг нь дордуулсан тул хууль бус.
- Гаалийн ерөнхий газрын даргын 2014 оны А/106 дугаар тушаалаар баталсан “Гаалийн улсын байцаагчийг сэлгэн ажиллуулах журам”-ын 2.1-д гаалийн улсын байцаагчийг хамгийн багадаа 6 жилд зайлшгүй нэг удаа сэлгэн ажиллуулна гэж заасан нь хариуцагчийн гомдлыг үндэслэлгүй болгож байна.
- Шүүхүүд хууль хэрэглээний хувьд зөв дүгнэсэн боловч шийдвэр, магадлалын тогтоох хэсэгт дурдсан хуулийн заалтыг Гаалийн тухай хуулийн 274.3, Төрийн албаны тухай хуулийн 44.3, 44.5, Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 69.1 гэж өөрчлөх нь зүйтэй.