Тогтоол №879·Захиргаа · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Баянзүрх дүүргийн Сонгуулийн хороо нь Д.Уламбаяр, Б.Саруул, А.Түмэннасан, Ш.Ганчимэг, М.Мэндбаяр нарыг иргэдийн төлөөлөгчдийн хурлын төлөөлөгчийн нэрийн жагсаалтаас хасч, дахин сонгууль явуулах тухай тогтоолууд гаргасан.
- **Нэхэмжлэгч**: Д.Уламбаяр, Б.Саруул, А.Түмэннасан, Ш.Ганчимэг, М.Мэндбаяр нар нь Сонгуулийн хорооны тогтоолуудыг хүчингүй болгуулахыг шаардсан. Тэд өмнө нь хууль бусаар жагсаалтаас хассаныг шүүх хүчингүй болгосон, мөн эрүүгийн хэргийн шүүхийн шийдвэрээр сонгуулийн хууль зөрчөөгүй нь тогтоогдсон гэж маргасан.
- **Хариуцагч**: Баянзүрх дүүргийн Сонгуулийн хороо нь нэр дэвшигч болон тэдний ухуулагч, шадар туслагч, холбогдох этгээдүүд Сонгуулийн хууль тогтоомж зөрчсөн нь эрүүгийн хэргийн шүүхийн шийдвэрээр тогтоогдсон тул нэр дэвшигчдийг жагсаалтаас хасч, дахин сонгууль явуулахаар шийдвэрлэсэн нь үндэслэлтэй гэж тайлбарласан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2017-03-31, **Дугаар**: 128/ШШ2017/0223
- **Шийдвэр**: Д.Уламбаяр, М.Мэндбаяр нарын нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хангаж, Сонгуулийн хорооны 11, 13, 14, 17 дугаар тогтоолуудыг хүчингүй болгосон. Б.Саруул, А.Түмэннасан, Ш.Ганчимэг нарын нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Сонгуулийн тухай хуулийн 3.1.7, 70.5.10, 159.2, 160.4 зэрэг заалтыг баримтласан.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2017-05-03, **Дугаар**: 221/МА2017/0319
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч болон Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч нар.
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хууль буруу тайлбарлан хэрэглэсэн гэж үзсэн.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, гомдлуудыг хангахгүй орхисон.
- **Үндэслэл**: Хэрэгт авагдсан шүүхийн шийдвэрүүд, ухуулагчийн бүртгэлийн баримтуудаас үзэхэд Сонгуулийн тухай хууль зөрчсөн нь тогтоогдохгүй байхад нэр дэвшигчдийг жагсаалтаас хасч, дахин сонгууль явуулахаар шийдвэрлэсэн нь үндэслэлгүй гэж дүгнэсэн.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2017-06-21, **Дугаар**: 221/МА2017/0319
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч болон Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч нар.
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүх хуулийг буруу тайлбарлан хэрэглэсэн, Захиргааны ерөнхий хуулийн сонсох ажиллагааны зарчмыг зөрчсөн, захиргааны актын хууль зүйн үндэслэлийг тодорхой заагаагүй, нотлох баримтыг үнэлээгүй, Сонгуулийн тухай хуулийн заалтыг буруу тайлбарласан гэж үзсэн.
- **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалд өөрчлөлт оруулж, нэхэмжлэгч Д.Уламбаяр, Б.Саруул, А.Түмэннасан, Ш.Ганчимэг, М.Мэндбаяр нарын нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хангаж, Баянзүрх дүүргийн Сонгуулийн хорооны маргаан бүхий тогтоолуудыг хүчингүй болгосон. Хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Сонгуулийн хороо нь Захиргааны ерөнхий хуулийн 26, 27 дугаар зүйлд заасан сонсох ажиллагааг явуулаагүй.
- Сонгуулийн хорооны тогтоолууд Захиргааны ерөнхий хуулийн 4.2.1-д заасан "хуульд үндэслэх" зарчим, 40.3-д заасан актын хууль зүйн үндэслэлийг тодорхой заасан байх шаардлагыг хангаагүй.
- Эрүүгийн хэргийн шүүхийн шийдвэрүүдээр нэр дэвшигч нарын сонгуулийн хууль тогтоомж зөрчсөн нь тогтоогдоогүй тул нэр дэвшигчдийг нэрийн жагсаалтаас хасах үндэслэл бий болоогүй.
- Сонгуулийн тухай хуулийн 70.14.1, 70.14.2, 159.2 зэрэг заалтууд нь зөрчил гаргасан субъектүүдэд өөр өөр хариуцлага хүлээлгэхээр зохицуулсан. Бусад этгээдийн хариуцлагыг нэр дэвшигчид халдаах нь "хариуцлагыг бусдад халдаахгүй байх" захиргааны эрх зүйн зарчмыг зөрчинө.
- Иймд маргаан бүхий захиргааны актууд нь хууль зөрчиж, нэхэмжлэгч нарын эрх, хуулиар хамгаалагдсан ашиг сонирхлыг хөндсөн байна.
ХуульTech