Тогтоол №2317·Захиргаа · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Баянзүрх дүүргийн Иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурал (БЗД-ийн ИТХ) нь 2016 онд хурлын даргаар Ш.Ганчимэг, дараа нь Г.А нарыг сонгосонтой холбоотойгоор тамга тэмдгийн маргаан үүсч, хурал 2 тамгатай болсон. Энэ үйл явдлын улмаас Засгийн газрын Хэрэг эрхлэх газар (ЗГХЭГ)-аас Г.А-д хандан БЗД-ийн ИТХ-ын тамгыг шинээр хийлгэх зөвшөөрөл олгож, Улсын Бүртгэлийн Ерөнхий Газар (УБЕГ)-ын Хуулийн этгээдийн улсын бүртгэлийн газраас өмнөх тамгыг хүчингүй болгож, шинээр хяналтын дугаар олгосон.
- **Нэхэмжлэгч**: БЗД-ийн ИТХ нь УБЕГ-ын Хяналт шалгалтын газрын улсын байцаагчийн 2019 оны 02 дугаар сарын 15-ны өдрийн 01 дүгээр албан шаардлагыг хүчингүй болгуулах, ЗГХЭГ-ын 2016 оны 12 дугаар сарын 20-ны өдрийн ХЭГ/2173 дугаар “Тамга шинээр хийлгэх” тухай зөвшөөрлийг хүчингүй болгуулах, УБЕГ-ын Хуулийн этгээдийн улсын бүртгэлийн газрын 2016 оны 12 дугаар сарын 21-ний өдрийн 1116133459 хяналтын дугаар олгосон шийдвэрийг хүчингүй болгуулахыг шаардгасан.
- **Хариуцагч**: УБЕГ болон ЗГХЭГ нь тамга шинээр хийлгэх зөвшөөрөл олгосон нь холбогдох хууль, журмын дагуу хийгдсэн, тамга алдагдсан тул шинээр хийх үндэслэлтэй байсан гэж маргасан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2019-11-22, **Дугаар**: 128/ШШ2019/0826
- **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хангаж, маргаан бүхий захиргааны актуудыг хүчингүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Захиргааны ерөнхий хуулийн 4.2.1, 4.2.5, 4.2.6, 24.1, 24.2, 24.4, 26.1, 26.2, 43.1, 94.1, Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 14.1.2, 54.1.3, 54.1.4, 54.1.5, 54.1.8, Хуулийн этгээдийн улсын бүртгэлийн тухай хуулийн 9.1.8, 9.2-т заасныг баримталсан.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2020-02-20, **Дугаар**: 148
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч Б.Ганзориг, Ж.Чиймаа, Д.Болор-Эрдэнэ, Гуравдагч этгээд Г.Хонгор
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр нь хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн, хөөн хэлэлцэх хугацааг хэтрүүлсэн, захиргааны актын талаар буруу дүгнэсэн.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсгийн 1 дэх заалтаас Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 54.1.3, 54.1.4, 54.1.5, 54.1.8-ыг хасаж, бусад заалтыг хэвээр үлдээж, давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон.
- **Үндэслэл**: Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 14.1.2, Захиргааны ерөнхий хуулийн 4.2, 24.1, 24.2, 24.4, 26.1, 26.2, 43.1, 94.1, Хуулийн этгээдийн улсын бүртгэлийн тухай хуулийн 9.1.8, 9.2-т заасныг баримталсан.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2020-04-23, **Дугаар**: 210/МА2020/00515
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч Б.Ганзориг, Ж.Чиймаа, Д.Болор-Эрдэнэ, Гуравдагч этгээд Г.Хонгор
- **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх маргаан бүхий актад гомдол гаргах урьдчилан шийдвэрлэх ажиллагаа явагдаагүй байхад нэхэмжлэлийг хүлээн авсан, хөөн хэлэлцэх хугацааг буруу дүгнэсэн, холбогдох журмыг буруу тайлбарласан, шүүх хуралдааны ажиллагааг зөрчсөн.
- **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, хариуцагч болон гуравдагч этгээдийн гомдлыг хангахгүй орхисон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Засгийн газрын Хэрэг эрхлэх газраас тамга шинээр хийлгэх зөвшөөрөл олгохдоо Засгийн газрын 2001 оны 41 дүгээр тогтоолоор батлагдсан "Тамга, тэмдэг, баталгааны тэмдэг, хэвлэмэл хуудас хийлгэх, хэрэглэх заавар"-ыг үндэслэсэн нь Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 11.4-т заасан тухайн маргаанд нарийвчлан зохицуулсан хууль, хэм хэмжээний актыг хэрэглэх зарчимтай нийцэхгүй байна.
- Маргаанд Монгол Улсын Хууль зүйн сайдын 2015 оны 02 дугаар сарын 27-ны өдрийн тушаалаар батлагдсан “Иргэн, хуулийн этгээдийн тамга, тэмдэг, баталгааны тэмдэг хийлгэх, үйл ажиллагаанд хяналт тавих, лавлагаа олгох журам”-ыг хэрэглэх ёстой байсан.
- Уг журмын 2.2.4-т заасан тамгыг хүчингүй болгох үндэслэл болох “гэмтээсэн, оноосон нэр, хэлбэр өөрчилсөн” нөхцөл байдал үүсээгүй байхад Засгийн газрын Хэрэг эрхлэх газар тамга хийлгэх зөвшөөрөл олгосон нь буруу.
- Тамга алдагдаагүй, хурлын үйл ажиллагаанд хэрэглэгдэж байсан тул "алдагдсан тамга олдвол түүнийг дахин хэрэглэхгүй" гэх Засгийн газрын 2001 оны 41 дүгээр тогтоолын 40-д заасан үндэслэл үүсээгүй. Цагдаагийн байгууллагын шалгалт дуусаагүй байсан тул захиргааны байгууллага шийдвэр гаргахаас өмнө хэргийн нөхцөл байдлыг тодруулаагүй нь буруу.
- Улсын бүртгэлийн ерөнхий газар нь Хуулийн этгээдийн улсын бүртгэлийн тухай хуулийн 9.1.8, Улсын бүртгэлийн ерөнхий хуулийн 11.5.3-т заасан чиг үүргээ хэрэгжүүлж, тамга шинээр олгох үндэслэл бүрдсэн эсэхийг тодруулах, холбогдох баримтыг бүрэн дүүрэн судлах үүргээ биелүүлээгүй нь буруутай.
- Нэхэмжлэгчээс нэхэмжлэл гаргах хөөн хэлэлцэх хугацааг хэтрүүлсэн гэх гомдлыг хүлээн зөвшөөрөх үндэслэлгүй. Хуурамч зар сонинд өгч, хууль бус аргаар тамга хийлгэсэн гэх үндэслэлээр эрүүгийн журмаар гомдол гаргаж, шалгах ажиллагаа үргэлжилж байсан тул хөөн хэлэлцэх хугацаа хэтэрсэн гэж үзэхгүй.
- Нэхэмжлэл гаргах үед хэрэглэсэн тамгыг "хүчингүй тамга" гэж үзэх хуулийн үндэслэл бүрдээгүй тул нэхэмжлэл гаргах эрхгүй этгээд нэхэмжлэл гаргасан гэж үзэхгүй.