Тогтоол №1111

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч "*******" ХХК нь орон сууцны өмчлөгчөөр бүртгүүлэх, өмнөх бүртгэлийг хүчингүй болгуулах шаардлага гаргасан. Тухайн орон сууц нь "Мфикскапитал" ХХК-ийн нэр дээр бүртгэлтэй, барьцаалагдсан, шүүхээр битүүмжлэгдэж захиран зарцуулах эрх нь түдгэлзүүлэгдсэн байжээ. Хариуцагч Оюуны өмч, улсын бүртгэлийн ерөнхий газар нь хуульд заасан үндэслэлээр нэхэмжлэгчийн мэдүүлгийг хүлээн авахаас татгалзсан.

АНХАН ШАТ: Нийслэл дэх Захиргааны хэргийн анхан шатны шүүх нь нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хангаж, орон сууцны өмнөх бүртгэл, гэрчилгээг хүчингүй болгож, нэхэмжлэгч "*******" ХХК-ийн өмчлөлд бүртгэхийг хариуцагчид даалгасан. Шүүх нь Эд хөрөнгө өмчлөх эрх, түүнтэй холбоотой эд хөрөнгийн эрхийн улсын бүртгэлийн тухай хуулийн 14.2, 19.1.2, 24.4-ийг үндэслэжээ.

ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Гуравдагч этгээд "******* банк" ХХК болон хариуцагч Оюуны өмч, улсын бүртгэлийн ерөнхий газар давж заалдах гомдол гаргасан. Гуравдагч этгээд нь иргэний хэргийн шүүх хуралдаантай давхацсан хүндэтгэн үзэх шалтгаанаар шүүх хуралд оролцож чадаагүй байхад анхан шатны шүүх хэргийг тэднийг байлцуулалгүй шийдвэрлэсэн нь мэтгэлцэх, оролцох эрхийг зөрчсөн гэж гомдолджээ. Хариуцагч нь тухайн орон сууц нь өмнө нь бүртгэлтэй, барьцаалагдсан, шүүхээр битүүмжлэгдсэн, захиран зарцуулах эрх нь түдгэлзүүлэгдсэн, барьцаалагч "******* банк"-наас зөвшөөрөл аваагүй зэрэг хуульд заасан үндэслэлээр мэдүүлэг хүлээн авахаас татгалзсан нь хууль ёсны байсан тул анхан шатны шүүх хуулийг буруу хэрэглэсэн гэж гомдолджээ.

ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүх нь анхан шатны шүүхийг дараах үндэслэлүүдээр хууль ёсны болон үндэслэл бүхий шаардлагад нийцээгүй гэж үзэв:

1. Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлага, үндэслэлийг бүрэн тодруулаагүй, баримт дутуу бүрдүүлж, хуулийн заалтыг буруу хэрэглэсэн. Нэхэмжлэгч нь өмчлөл шилжүүлэн авах гэрээтэй атлаа өмнөх өмчлөгчийн бүртгэлийг хүчингүй болгуулах шаардлага гаргасан нь ойлгомжгүй байсан.
2. Захиргааны хэргийн шүүхийн хяналтын хүрээ нь зөвхөн захиргааны хууль бус актыг хянахад оршдог бөгөөд захиргааны байгууллагын үйлдэл хуульд нийцсэн бол шүүх шууд оролцож акт гаргахыг даалгах эрхгүй. Барьцаалагдсан, битүүмжлэгдсэн хөрөнгийн бүртгэлд өөрчлөлт оруулахын тулд барьцаалагчийн зөвшөөрөл болон захиран зарцуулах эрхийг түдгэлзүүлсэн шийдвэр цуцлагдсан байх шаардлагатайг анхан шатны шүүх харгалзан үзээгүй.
3. Нэхэмжлэгч нь иргэний хэргийн шүүхэд мөн ижил төстэй нэхэмжлэл гаргаж, эвлэрэл баталсан байхад захиргааны хэргийн шүүх Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 54.1.1, 54.1.6-д заасан үндэслэл байгаа эсэхийг шалгаагүй.
4. Анхан шатны шүүх гуравдагч этгээдийг хүндэтгэн үзэх шалтгаантай байхад шүүх хуралд оролцуулалгүй хэргийг шийдвэрлэсэн нь Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 91.4, 91.5-д заасныг буруу хэрэглэж, хэргийн оролцогчийн шүүх хуралдаанд оролцох, мэтгэлцэх эрхийг зөрчсөн. Иймд давж заалдах шатны шүүх нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр буцаасан.