Тогтоол №1014

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Иргэн Г.Азжаргалын төлөөлөгч 2016 оны орон нутгийн сонгуулийн 1173 дугаар хэсгийн санал хураалтыг хүчингүйд тооцох, дахин санал хураалт явуулахыг Увс аймгийн Сагил сумын сонгуулийн хороонд даалгах нэхэмжлэл гаргасан. Нэхэмжлэлийн үндэслэл нь хоёр сонгуулийн зохион байгуулагч иргэний үнэмлэхгүйгээс зөөврийн хайрцгаар санал өгөх өдөр санал өгч чадаагүй, харин сонгуулийн албан ёсны өдөр сумын сонгуулийн хорооны зөвшөөрлөөр бүртгэлтэй хэсэгтээ саналаа өгсөн нь Сонгуулийн тухай хуулийг зөрчиж, сонгуулийн дүнд ноцтой нөлөөлсөн гэх үйл баримт байв.

АНХАН ШАТ: Увс аймаг дахь Захиргааны хэргийн анхан шатны шүүх Сонгуулийн тухай хуулийн 4.2, 11.4, 103.1.1, 103.1.2, 103.1.5-ыг баримтлан нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.

ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгчийн төлөөлөгч анхан шатны шүүхийн нотлох баримтыг буруу үнэлсэн, хуулийг буруу хэрэглэсэн, сонгуулийн хуулийн зарчим болон холбогдох заалтуудыг зөрчсөн гэж гомдол гаргасан. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн гомдлыг хангахгүй орхисон.

ҮНДЭСЛЭЛ: Анхан шатны шүүх хэрэгт ач холбогдол бүхий нотлох баримтыг бүрэн цуглуулж, үндэслэл бүхий дүгнэлт хийсэн. Хоёр иргэн иргэний үнэмлэхгүйгээс зөөврийн хайрцгаар санал өгч чадаагүй нь Сонгуулийн тухай хуулийн 90.1-ийг шууд зөрчсөн үндэслэл болоогүй. Сонгуулийн өдөр Үндсэн хуулиар олгогдсон сонгох эрхээ эдлэх хүсэлтийг сумын сонгуулийн хороо хүлээн авч, тэднийг бүртгэлтэй хэсэгт нь санал өгүүлэх шийдвэр гаргасан нь Сонгуулийн тухай хуулийн 4.1, 4.2, 4.3, 4.4 дэх "сонгуулийн үндсэн зарчим" болон 5.1.1 дэх "хууль дээдлэх" зарчимд нийцсэн. Сумын сонгуулийн хорооны үйл ажиллагаа нь Сонгуулийн тухай хуулийн 103.1.1 (зарласнаас өөр байранд санал авах), 103.1.2 (хуульд зааснаас өөр өдөр санал авах), 103.1.5 (журам зөрчих) заалтуудыг зөрчөөгүй. Нэхэмжлэгчийн санал нууц байх зарчимд харш, санал хураалтын дүнд нөлөөлсөн гэх тайлбар нь нотлох боломжгүй тул үндэслэлгүй. Сонгуулийн тухай хуулийн 103.3-т заасан "сонгуулийн дүнд ноцтойгоор нөлөөлөх" зөрчил энэ хэрэгт нотлогдоогүй. Иймд сумын сонгуулийн хорооны шийдвэр, үйл ажиллагаа нь нэхэмжлэгчийн хуулиар хамгаалагдсан эрх, ашиг сонирхлыг зөрчөөгүй гэж үзсэн анхан шатны шүүхийн шийдвэр үндэслэл бүхий болсон.