Тогтоол №9173

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

• Үйл явдал: Татварын ерөнхий газрын Том Татвар төлөгчийн газар нь "Э" ХХК-ийг 2008-2012 оны албан татварын ногдуулалт, төлөлтийн байдлыг шалгаж 2,071,514,391.60 төгрөгийн татварын өр үүсгэн нэхэмжилсэн татварын нэхэмжлэхийг хууль бус захиргааны акт болохыг тогтоож, хүчингүй болгуулахаар маргаж байна.
• Нэхэмжлэгч: Татварын ерөнхий газрын Том Татвар төлөгчийн газрын гаргасан 2,071,514,391.60 төгрөгийн татварын нэхэмжлэхийг хууль бус захиргааны акт болохыг тогтоож, хүчингүй болгуулах.
• Хариуцагч: Татварын улсын байцаагчийн 2018 оны 12 дугаар сарын 11-ний өдрийн шийтгэлийн хуудсыг хүчингүйд тооцсон нь тус компанийг улсад төлөх албан татварыг зогсоох, хүчингүй болгосон зүйлгүй.

📌 НОТЛОХ БАРИМТУУД

• Татварын албанаас 2014 онд "Э" ХХК-ийн 2008-2012 оны албан татварын ногдуулалт, төлөлтийг шалгаж, 8,535,288,969,901.70 төгрөгийн зөрчил илрүүлэн эрүүгийн хэрэг бүртгэлт хийлгэхээр дүгнэлт гаргасан. Улмаар эрүүгийн хэргийг хэрэгсэхгүй болгосон боловч дахин шалгахад 2,071,514,391.61 төгрөгийн татвар төлөхөөр тогтоогдсон.
• Прокурорын тогтоолоор эрүүгийн хэргийг хөөн хэлэлцэх хугацаа дууссан үндэслэлээр хаасан. Гэвч прокурорын 2020 оны 05 дугаар сарын 18-ны өдрийн 02 дугаар тогтоолоор татварын байгууллага нь 2,071,514,391.61 төгрөгийн татварыг нөхөн төлүүлэхээр Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуульд заасан журмын дагуу шаардах эрхтэй гэж нэмэлт өөрчлөлт оруулсан.
• "Э" ХХК-ийн нэхэмжлэгч нь 2,071,514,391.60 төгрөгийн өр үүсгэсэн тайлан гаргаагүй, татварын тайлангийн залруулга хийгээгүй бөгөөд татварын өрийг тогтоосон нөхөн ногдуулалтын акт, шийтгэлийн хуудас хэрэгт нотлох баримтаар авагдаагүй. Татварын албанаас хаяггүй болсон гэх үндэслэлээр Татварын ерөнхий хуулийн 54.1.3-т заасныг үндэслэж нэхэмжлэх гаргасан нь үндэслэлгүй.

🏛️ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР

• Өдөр: 2021-07-28, Дугаар: 210/МА2021/01073 Татварын ерөнхий газрын Том Татвар төлөгчийн газрын 2021 оны 6 дугаар сарын 15-ны өдрийн 2,071,514,391.60 төгрөгийн татварын өр үүсгэн нэхэмжилсэн I93409212106151* дугаартай татварын нэхэмжлэхийг хууль бус захиргааны акт болохыг тогтоож, хүчингүй болгосон.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

• Татварын ерөнхий хуулийн 48.2-т зааснаар татварын өрийг татварын тайлан, шийтгэлийн хуудас, татварын актад үндэслэн бүртгэнэ. Гэтэл хариуцагчаас хуулийн шаардлагыг хангасан татварын акт гаргаагүй байна.
• "Э" ХХК-ийн татварыг ногдуулахдаа татварын актад эрх зүйн үндсэн шаардлага болох формаль болон материаллаг эрх зүйн хувьд нийцээгүй байна.
• Татварын байгууллага нь Захиргааны ерөнхий хуулийн 4.2.1, 4.2.5-т заасан "хуульд үндэслэх", "шийдвэр нь үндэслэл бүхий байх" зарчмыг зөрчсөн.
• Прокурорын 2018 оны 06 дугаар сарын 04-ний өдрийн 157 дугаар тогтоолд "Э" ХХК-ийг гэм буруутайд тооцсон талаар тэмдэглээгүй байхад 4 дэх заалтад "Татварын байгууллага нь Э ХХК-ийн 2,071,514,391.61 төгрөгийн татварыг нөхөн төлүүлэхээр Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуульд заасан журмын дагуу шаардах эрхтэй болохыг дурдсугай" гэх нэмэлт өөрчлөлтийн үндэслэн эцэслэгдэн шийдвэрлэгдээгүй асуудлаар татварын өр үүсгэж, нэхэмжлэх үйлдсэн нь хууль зүйн үндэслэлгүй.
• Татварын алба хуулиар тодорхойлсон татварын өр үүсээгүй байхад татвар төлөгчөөс татварын өр төлүүлэхээр нэхэмжлэх үйлдэж байгаа нь зүйд нийцэхгүй.
• Хариуцагчийн "Татварын ерөнхий хуулийн 54.1.3-д "татвар төлөгч Монгол Улсад оршин суух хаяггүй болсон" үндэслэл бий болсон гэх тайлбар үндэслэл муутай байна.
• Хариуцагч нь мөнгөн төлбөр төлөх үүргийг шаардах эрх үүсгэсэн хууль зүйн үндэслэл бүхий татварын актыг гаргаагүй.*