Тогтоол №3384·Захиргаа · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Зэвсэгт хүчний 336 дугаар ангид гал сөнөөгчөөр ахлагчийн албан тушаалд энгийнээр ажилласан хугацааг цэргийн жинхэнэ алба хаасан хугацаанд оруулан тооцох эсэх маргаан үүссэн.
- **Нэхэмжлэгч**: Ч.Б нь Дорноговь аймгийн Нийгмийн даатгалын газрын Маргаан хянан шийдвэрлэх зөвлөлийн 2024 оны 09 дүгээр сарын 10-ны өдрийн 01 дүгээр шийдвэрийг үндэслэн цэргийн алба хаасны тэтгэвэр тогтоохгүй байгаа хариуцагчийн эс үйлдэхүйг хууль бус болохыг тогтоож, тэтгэвэр тогтоохыг даалгахыг хүссэн.
- **Хариуцагч**: Дорноговь аймгийн Нийгмийн даатгалын газар нь нэхэмжлэгчийн 2013 оны 11 дүгээр сарын 05-ны өдрөөс 2014 оны 08 дугаар сарын 01-ний өдрийг хүртэлх хугацаанд цэргийн ангид энгийнээр ажилласан тул уг хугацааг цэргийн жинхэнэ алба хаасан хугацаанд оруулан тооцох үндэслэлгүй, цэргийн тэтгэвэр тогтоох боломжгүй гэж маргасан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2025-01-09, **Дугаар**: 115/ШШ2025/0003
- **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хангаж, хариуцагчийн эс үйлдэхүйг хууль бус болохыг тогтоож, цэргийн алба хаасны тэтгэвэр тогтоохыг даалгасан.
- **Үндэслэл**: Иргэний цэргийн үүргийн болон цэргийн албан хаагчийн эрх зүйн байдлын тухай хууль /1992 он/-ийн 3.1, 3.2, Төрийн албаны тухай хууль /2002 он/-ийн 8.1, 8.1.6, Цэргийн алба хаагчийн тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хуулийн 3.1.1, 4.1.1, 6.1, 8.1.1.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2025-02-26, **Дугаар**: 221/МА2025/0159
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр хуулийг буруу хэрэглэсэн гэж үзсэн.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон.
- **Үндэслэл**: Нэхэмжлэгчийн Зэвсэгт хүчний ангид гал сөнөөгчөөр ахлагчийн албан тушаалд ажилласан хугацаа нь Цэргийн алба хаагчийн тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хуулийн 6.1-д заасан тэтгэвэр тогтооход баримтлах хугацаанд тооцогдоно.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2025-04-22, **Дугаар**: 181
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Шийдвэр, магадлал нь хуулийг буруу хэрэглэсэн, нотлох баримтыг дутуу цуглуулсан, үнэлэх ажиллагаатай холбоотой ноцтой зөрчил гаргасан.
- **Шийдвэр**: Шийдвэр, магадлалыг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн хяналтын журмаар гаргасан гомдлыг хангахгүй орхисон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Зэвсэгт хүчний жанжин штабын даргын 2023 оны 02 дугаар сарын 09-ний өдрийн Б/364 дүгээр тушаалаар нэхэмжлэгч Ч.Б-ийг цэргийн жинхэнэ албыг 25 жил 10 сар хаасан үндэслэлээр тэтгэвэр тогтоолгохоор чөлөөлсөн.
- Дорноговь аймгийн Нийгмийн даатгалын газрын Маргаан хянан шийдвэрлэх зөвлөлийн 2024 оны 09 дүгээр сарын 10-ны өдрийн 01 дүгээр албан бичгээр нэхэмжлэгчийн 2013 оны 11 дүгээр сарын 05-ны өдрөөс 2014 оны 08 дугаар сарын 01-ний өдрийг хүртэлх хугацаанд Зэвсэгт хүчний 336 дугаар ангид гал сөнөөгчөөр ахлагчийн албан тушаалд энгийнээр ажилласан хугацааг цэргийн жинхэнэ алба хаасан хугацаанд оруулан тооцох үндэслэлгүй гэж үзсэн.
- Цэргийн алба хаагчийн тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хуулийн 1, 3.1.1, 4.1.1-д зааснаар Зэвсэгт хүчний генерал, офицер, ахлагч, түрүүч, байлдагч, цэрэг, цагдаагийн сургуулийн сонсогчид тэтгэвэр, тэтгэмж тогтоож, олгох харилцааг зохицуулдаг.
- Батлан хамгаалах яамны Батлан хамгаалах төв архивын лавлагаагаар нэхэмжлэгч нь 2013 оны 11 дүгээр сарын 05-ны өдрөөс Зэвсэгт хүчний 336 дугаар ангид гал унтраах ангийн гал сөнөөгчөөр ахлагчийн албан тушаалд томилогдон ажилласан нь тогтоогдсон.
- Цэргийн алба хаагчийн тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хуулийн 6.1-д "Цэргийн тэтгэвэр, тэтгэмж тогтооход баримтлах хугацаанд цэргийн жинхэнэ алба болон ... онцгой байдлын асуудал эрхэлсэн ... байгууллагад алба хаасан нийт хугацааг тооцно" гэж заасан нь нэхэмжлэгчийн Зэвсэгт хүчний 336 дугаар ангид ахлагчийн албан тушаалд гал сөнөөгчөөр ажиллаж байсан хугацааг цэргийн тэтгэвэр, тэтгэмж тогтооход баримтлах хугацаанд тооцогдохоор байна.
- Цэргийн алба хаагчийн тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хуулийн 4.1.1-д зааснаар нэхэмжлэгч нь цэргийн тэтгэвэр авах эрхтэй албан хаагчид хамаарна.
- Хариуцагч захиргааны байгууллагаас хуулийн агуулгыг хязгаарлан тайлбарлаж, цэргийн алба хаасны тэтгэвэр тогтоогоогүй нь нэхэмжлэгчийн эрх, хууль ёсны ашиг сонирхлыг зөрчсөн.
- Хариуцагчийн төлөөлөгчийн хяналтын гомдлын "2000-2009 онд алба хаасан хугацааг тооцооллын алдаа гаргаж 4 сар 4 өдрөөр алдаатай буюу хий тооцсон" гэх агуулга нь анхны маргаан үүсгэсэн захиргааны актад дурдагдаагүй, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны явцад маргаагүй тул хүлээн авах үндэслэлгүй.
ХуульTech