Нийслэл дэх Захиргааны хэргийн анхан шатны шүүхийн Шийдвэр

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

• Үйл явдал: Ашигт малтмалын тусгай зөвшөөрлийг барьцаалсан бүртгэлийг хүчингүй болгуулахыг даалгах, мөн бүртгэлийг илт хууль бус болохыг тогтоолгох.
• Нэхэмжлэгч: "Б" ХХК, "И" ХХК нь Ашигт малтмал, газрын тосны газрын тусгай зөвшөөрөл барьцаалсныг бүртгэсэн шийдвэрүүдийг хүчингүй болгуулахыг болон илт хууль бус болохыг тогтоолгохыг шаардсан.
• Хариуцагч: Ашигт малтмал, газрын тосны газар, тус газрын Геологи, уул уурхайн кадастрын хэлтсийн дарга нь нэхэмжлэлийн шаардлагыг хүлээн зөвшөөрөхгүй байгаа.

📌 НОТЛОХ БАРИМТУУД

• Нэхэмжлэгч компаниуд нь MV-, МV-, XV-*** дугаартай тусгай зөвшөөрлүүдээ БНХАУ-ын “Э” ХХК банк болон Хятадын хөгжлийн банканд барьцаалсныг АМГТГ-аар бүртгүүлсэн.
• Нэхэмжлэгч нар нь тусгай зөвшөөрлийг барьцаалж авсан зээл нь өөрсдийн компаниудад олгогдоогүй, төсөлд зарцуулагдаагүй, Монгол Улсад хөрөнгө оруулалт болон орж ирээгүй гэж маргасан.
• Хариуцагч ба гуравдагч этгээдүүд нь Ашигт малтмалын тухай хуулийн 51.1, 51.3-д зааснаар тусгай зөвшөөрлийг барьцаалах зорилгоор банк, банк бус санхүүгийн байгууллагад бүртгүүлэх эрхтэй, бүртгэл нь хууль бус биш гэж тайлбарласан. Мөн бүртгэгдсэн актууд нь нэхэмжлэгч нарын өөрсдийн хүсэлтээр хийгдсэн, эерэг нөлөөлөл бүхий акт тул илт хууль бусад тооцох үндэслэлгүй гэж үзсэн.

🏛️ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР

• Өдөр: 2021-06-04, Дугаар: 128/ШШ2021/0394
• "Б" ХХК-ийн MV-****** дугаартай тусгай зөвшөөрлийг барьцаалсныг бүртгэсэн АМГТГ-ын Геологи, уул уурхайн кадастрын хэлтсийн даргын 2012 оны 01 дүгээр сарын 27-ны өдрийн******* тоот, 2014 оны 02 дугаар сарын 21-ний өдрийн 57 тоот, 2019 оны 04 дүгээр сарын 23-ны өдрийн 203 тоот шийдвэрийн Хятадын хөгжлийн банк, “Э” ХХК-д холбогдох хэсгийг, мөн "И" ХХК-ийн MV-, МҮ- дугаар тусгай зөвшөөрлийг барьцаалсан 2011 оны 10 дугаар сарын 26-ны өдрийн*******тоот шийдвэрийг хүчингүй болгохыг Ашигт малтмал, газрын тосны газарт даалгасан.
• Эдгээр шийдвэрүүдийг илт хууль бус болохыг тогтоолгох нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

• Ашигт малтмалын тухай хуулийн 51.1-д зааснаар тусгай зөвшөөрөл нь ашигт малтмал эрэх, хайх, ашиглах үйл ажиллагаанд шаардагдах санхүүжилт олох, хөрөнгө оруулалтын зорилгоор барьцаалагдах ёстой. Шүүх зээлийн зориулалт зөрчигдсөн эсэхийг АМГТГ хянах үүрэгтэй гэж үзсэн.
• Нэхэмжлэгч нар зээл олгогдоогүй гэх баримтыг, хариуцагч болон гуравдагч этгээдүүд зээл олгогдсон гэх баримтыг шүүхэд ирүүлээгүй байна. Гэвч нэхэмжлэгчийн дансны хуулга, гаалийн мэдүүлэг зэрэгт зээл олгогдсон талаарх баримт байгаагүй нь тогтоогдсон.
• Ашигт малтмал, газрын тосны газар нь Ашигт малтмалын тухай хуулийн 11.1.14-т заасан "нэгдсэн хяналт тавих" чиг үүргээ бүрэн хэрэгжүүлээгүй, тусгай зөвшөөрөл барьцаалагдсаны дараа зээлийн зориулалтын хэрэгжилтэд хяналт тавиагүй нь тогтоогдсон.
• Хариуцагч "барьцааны бүртгэлийг хүчингүй болгох боломжгүй" гэсэн нь хууль бус эс үйлдэхүй гэж үзэх үндэслэлтэй.
• Тусгай зөвшөөрлийг барьцаалсан гэрээг бүртгэх эрх нь хуулиар хариуцагчид олгогдсон тул маргаан бүхий захиргааны актуудыг гаргах эрх зүйн үндэслэл байгаагүй гэх шаардлага (илт хууль бус болохыг тогтоолгох) үндэслэлгүй байна.
• Захиргааны ерөнхий хуулийн 47.1.6-д заасан "иргэн, хуулийн этгээдийн эрх, хууль ёсны ашиг сонирхолд халдах" нөхцөл нь сөрөг нөлөөлөл бүхий актад хамаарах бөгөөд нэхэмжлэгчийн маргаж буй актууд нь эерэг нөлөөлөл бүхий акт байх тул энэ үндэслэлээр илт хууль бусад тооцох боломжгүй.
• Хөөн хэлэлцэх хугацааг АМГТГ-ын 2020 оны 07 дугаар сарын 17-ны өдрийн албан бичгээр хариу татгалзсанаас хойш тооцсон нь зүйтэй.
• Ашигт малтмал, газрын тосны газар нь хуулиар хүлээсэн үүргээ биелүүлж, нэгдсэн хяналт тавиагүйн улмаас төрийн өмчид хохирол учрах эрсдэл үүссэн байх тул бүртгэлийг хүчингүй болгохыг даалгах нь Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 106.3.4-т нийцнэ.**