Тогтоол №9114·Захиргаа · Анхан шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: "Н" ХХК-ийн 2017-2020 оны албан татварын ногдуулалт, төлөлтийн байдалд хийсэн татварын хяналт шалгалтаар 88,896,035.92 төгрөгийн нөхөн татвар, торгууль, алданги ногдуулсан актийг эсэргүүцсэн.
- **Нэхэмжлэгч**: ОАТХ-ийн ТУБ-ийн 2021 оны 06 дугаар сарын 30-ны өдрийн НА-20210000030 дугаар Нөхөн ногдуулалтын актыг хүчингүй болгуулах.
- **Хариуцагч**: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг хүлээн зөвшөөрөхгүй, нөхөн ногдуулалтын акт нь хууль зүйн үндэслэлтэй.
### 📌 НОТЛОХ БАРИМТУУД
- Нэхэмжлэгч нь 2018 онд 54,909,090.91 төгрөгийн орлогод НӨАТ суутган төлөгчөөр бүртгүүлж тайлагнаагүй, "А" ХХК-иас 61,818,181.82 төгрөгийн бараа материал худалдан авсан мэтээр хий НӨАТ-ын падаан бичүүлсэн, 2019 онд "Х" ХХК-иас бараа худалдан авсан мэтээр 481,072,727.27 төгрөгийн үндсэн баримтгүй зардлыг борлуулсан бүтээгдэхүүний өртөгт оруулан татвар ногдох орлогоос хасч төсөвт төлөх албан татварыг бууруулсан.
- Хариуцагч нь "З" ХХК-иас 2018 онд орсон орлогыг тухайн оны орлого гэж үзсэн, "А" ХХК-ийн НӨАТ-ын падаан нь эрсдэлтэй, "Х" ХХК-ийн падаан нь хий бичилттэй тул хүлээн зөвшөөрөх боломжгүй, гаалийн мэдүүлэггүй барааг зардалд тооцохгүй гэж тайлбарласан.
### 🏛️ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР
- **Өдөр**: 2022-03-08, **Дугаар**: 210/МА2022/00085
- "Н" ХХК-ийн гаргасан нөхөн ногдуулалтын актыг хүчингүй болгуулах нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. Нэхэмжлэгчийн улсын тэмдэгтийн хураамжид төлсөн 70,200 төгрөгийг улсын орлогод хэвээр үлдээсэн.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Нэмэгдсэн өртгийн албан татварын тухай хуулийн 5.6-д зааснаар борлуулалтын орлогын хэмжээ нь нягтлан бодох бүртгэлийн анхан шатны баримтаар нотлогдсон байх ёстой. Нэхэмжлэгчийн 2018 онд НӨАТ суутгах үүрэг үүссэн нь нотлох баримтуудаар тогтоогдсон.
- НӨАТ-ын тухай хуулийн 4.1.8, 5.2, 6.1-д заасан албан татвар суутгах үүрэг үүсэх өдрийг татварын албанаас гэрчилгээ олгосон өдрөөс тооцно гэсэн нэхэмжлэгчийн тайлбар нь хуулийн заалттай нийцэхгүй байна.
- Татварын ерөнхий газрын танилцуулгаар "А" ХХК-ийн НӨАТ-ын падаан нь эрсдэлтэй, "Н" ХХК нь уг падааныг ашиглан төлөх татвараа бууруулсан байж болзошгүй болох нь тогтоогдсон.
- НӨАТ-ын тухай хуулийн 14.5-д зааснаар бэлтгэн нийлүүлэгчид албан татвар төлсөн нь баримтаар нотлогдоогүй бол уг албан татварыг хасч тооцохгүй.
- Нэхэмжлэгч "Х" ХХК-иас хий бичүүлсэн падааныг ашиглан үндсэн баримтгүй зардлыг борлуулсан бүтээгдэхүүний өртөгт оруулж, татвар ногдох орлогоос хасч тооцсон нь Аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татварын тухай хуулийн 15.1, 15.1.2 заалтуудыг зөрчсөн.
- Нягтлан бодох бүртгэлийн тухай хуулийн 3.1.3, 13.1, 14.5-д заасан анхан шатны баримт хөтлөх, хадгалах үүргээ "Н" ХХК зөрчсөн нь татварын хууль тогтоомжийг зөрчсөн болохыг нотолж байна.
- Татварын хяналт шалгалтыг хуульд заасан журмын дагуу гүйцэтгэсэн нь захиргааны акт илт хууль бус гэж үзэх үндэслэлгүй.