Тогтоол №6515

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Цагдаагийн албан хаагчийг сахилгын шийтгэл оногдуулж, албанаас халахтай холбоотой маргаан. Нэхэмжлэгч нь шийтгэлийг үндэслэлгүй, хууль бус гэж үзэж, хүчингүй болгож, ажилд эгүүлэн тогтоолгох, цалинг гаргуулах шаардлагатай гэж үзсэн. Хариуцагч нь алба хаагчийн ёс зүй, хууль зөрчсөн үйлдлийг тогтоож, оногдуулсан шийтгэл хуульд нийцсэн гэж үзсэн. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. ҮНДЭСЛЭЛ: Албаны шалгалтын явцад нэхэмжлэгч нь иргэдтэй зүй бус харьцаж, хүний эрх, эрх чөлөөнд халдах, албаны нэр хүндэд харшлах зохисгүй үйлдэл гаргасан, цагдаагийн албан хаагчийн ёс зүйн дүрмийг ноцтой зөрчсөн нь тогтоогдсон. Дээрх үйлдлүүд нь Цагдаагийн албаны тухай хууль, Төрийн албаны тухай хуулийн холбогдох заалтуудыг зөрчсөн бөгөөд сахилгын шийтгэл оногдуулах үндэслэл болсон. Нэхэмжлэгчийн өмнө нь сонсох ажиллагааг хийсэн, тушаал гардуулсан нь тогтоогдсон тул захиргааны акт гаргахдаа оролцуулаагүй, саналыг нь сонсоогүй гэх үндэслэлгүй. Хариуцагчийн дотоод зохион байгуулалтын хүрээнд тушаалыг мэдэгдсэн нь хууль зөрчсөн гэж үзэхгүй. Гэмт хэргийн шинжтэй үйлдлүүдийн талаар хийсэн прокурорын шийдвэр нь сахилгын шийтгэл оногдуулахад шууд нөлөөлөөгүй. Оногдуулсан сахилгын шийтгэл нь хуульд нийцсэн бөгөөд нэхэмжлэгчийн эрхийг зөрчөөгүй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Албанаас халагдсан цагдаагийн албан хаагч өөрийн эсрэг гаргасан тушаалыг хүчингүй болгож, албандаа эгүүлэн тогтоолгож, цолыг сэргээлгэх, ажилгүй байсан хугацааны цалин гаргуулахаар нэхэмжилжээ. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. Төрийн албаны болон цагдаагийн албаны тухай хуулийг үндэс болгож, нэхэмжлэгчийг албаны эрх мэдлээ урвуулан ашиглаж, ёс зүйн дүрмийг зөрчсөн нь тогтоогдсон, тушаал нь хууль зөрчөөгүй гэж үзсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрч, нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгчөөс гомдол гаргасан. Өмгөөлөгч нь захиргааны акт гаргахдаа иргэний эрхийг хөндсөн, сонсгол хийгээгүй, ёс зүйг баримтлаад хуулийг зөрчсөн, сахилгын шийтгэлийг шат дараалалтай оногдуулах боломжтой байсан гэж гомдолд дурджээ. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүхээс хэргийг хянан үзээд, анхан шатны шүүхийн шийдвэр үндэслэлтэй байсан гэж үзэн, давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхиж шийдвэрлэв. Нэхэмжлэгч нь албаны шалгалтаар тогтоогдсон зөрчлүүдийг хийсэн, тухайлбал бусдын мөнгө төлүүлэхээр шаардсан, эхнэрийг нь дуудаж мэдүүлэг авсан, албан тушаалын байдлаа урвуулан ашигласан нь тогтоогдсон. Эрэн сурвалжлах ажиллагаа дууссан байхад иргэнтэй уулзсан нь хууль зөрчсөн гэж үзэхэд хангалттай үндэслэлтэй. Прокурорын хэрэг нээхээс татгалзсан шийдвэр нь албаны эрх зүйн хариуцлагаас чөлөөлөх үндэслэл болохгүй. Албанаас халах сахилгын шийтгэл нь тогтоогдсон зөрчлийн шинж байдалд тохирсон байна.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Цагдаагийн албан хаагчийг ёс зүй, хууль зөрчсөн үндэслэлээр ажлаас халах, цолыг хураасан захиргааны акттай холбоотой маргаан. Нэхэмжлэгч нь тушаалыг хууль бус, үндэслэлгүй гэж үзэн, албан тушаал, цолыг сэргээж, алдагдалтай байсан цалинг гаргуулахыг шаардсан. Хариуцагч нь албаны шалгалтын дүнг үндэслэн зөв арга хэмжээ авсан гэж тайлбарласан. АНХАН ШАТ: Албан тушаал, цолыг сэргээж, алдагдалтай байсан цалинг гаргуулах нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хангасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Төрийн албаны тухай хуулийн холбогдох заалтыг баримталж, сахилгын шийтгэл оногдуулахдаа Цагдаагийн албаны тухай хуулийг бус, илүү нарийвчилсан Төрийн албаны тухай хуулийг баримтлах ёстой. Захиргааны акт нь Захиргааны ерөнхий хуулийн шаардлагыг хангаагүй, сонсох ажиллагааг хуульд заасан журмын дагуу хийгээгүй байсан. Хууль бус тушаалаар ажлаас халагдсан хугацааны цалинг гаргуулах нь хууль зүйн үндэслэлтэй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Цагдаагийн алба хаагчийг ёс зүйн зөрчил гаргасан үндэслэлээр ажлаас халах тушаалыг эс зөвшөөрч, тушаалыг хүчингүй болгох, ажилд эгүүлэн томилох, цолыг сэргээж, олговор гаргуулах шаардлага бүхий нэхэмжлэл гаргасан. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. ҮНДЭСЛЭЛ: Ажлаас халах нь холбогдох хууль, дүрэмд нийцсэн. Алба хаагч нь иргэнтэй харьцахдаа зохисгүй үйлдэл гаргаж, албаны утсыг зориулалтын бусаар ашигласан нь тогтоогдсон. Төрийн албаны ёс зүйг зөрчсөн үйлдлийг үгүйсгэхгүй, зөрчлийнхөө талаар дүгнэлт хийгээгүй байна.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Цагдаагийн хошууч Г.Б нь хамт ажилладаг алба хаагчийн гуйлтаар иргэн Ц.П-тэй зүй бусаар харьцаж, албан тушаалаа урвуулан ашиглан дарамталж, харьяаллын бус маргаанд оролцсон гэх үндэслэлээр Цагдаагийн албанаас халагдаж, цол хураалгасан. - **Нэхэмжлэгч**: Цагдаагийн ерөнхий газрын даргын Б/910 дугаар тушаалыг хүчингүй болгож, урьд эрхэлж байсан ажилд эгүүлэн тогтоолгож, Цагдаагийн хошууч цолыг сэргээлгэж, ажилгүй байсан хугацааны цалинг гаргуулах. - **Хариуцагч**: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг эсэргүүцэж, Г.Б нь Цагдаагийн албаны тухай хууль болон Ёс зүйн дүрмийг ноцтой зөрчсөн тул албанаас халах шийдвэр үндэслэлтэй. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2020-03-02, **Дугаар**: 128/ШШ2020/0153 - **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Төрийн албаны тухай хуулийн 37.1, 37.1.1, 37.1.7, Цагдаагийн албаны тухай хуулийн 21.1.1, 21.1.12, 69.1, 69.1.2, 81.3, 82.1, 82.1.1, 97.1-д заасныг баримтлан нэхэмжлэгч ёс зүйн ноцтой зөрчил гаргасан нь тогтоогдсон. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2020-04-16, **Дугаар**: 272 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль зүйн үндэслэлгүй. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон. - **Үндэслэл**: Иргэн Ц.П-г эрэн сурвалжлах ажиллагаа дууссан байхад нэхэмжлэгч түүнийг хүлээн авч уулзсан нь чиг үүрэг зөрчсөн үйлдэл. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2020-07-06, **Дугаар**: 210/МА2020/00078 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Маргаан бүхий тушаал нь Захиргааны ерөнхий хуулийн сонсох ажиллагаа болон бусад зарчмуудыг зөрчсөн, шүүх нотлох баримтыг бүрэн үнэлээгүй. - **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгчийн хяналтын гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Нэхэмжлэгч Г.Б нь өөрт олгогдоогүй чиг үүрэг хэрэгжүүлж, хуулиар харьяалуулаагүй асуудлаар цагдаагийн алба хаагчид хориглосон үйл ажиллагаа явуулж, хууль, журам, ёс зүйн дүрмийг зөрчсөн нь албаны шалгалтаар тогтоогдсон. - Иргэн Ц.П-г эрэн сурвалжилж байсан шүүхийн шийдвэрийг биелүүлэхийг даалгасан болон уг этгээдтэй холбоотой гомдол, мэдээлэл тус цагдаагийн газарт бүртгэгдээгүй, харьяалуулсан хэрэг, маргаан байхгүй байхад хамт ажилладаг алба хаагчийн гуйлтаар түүнийг албадан ирүүлж, эрх, хууль ёсны ашиг сонирхлыг хөндөн ажиллагаа явуулсан нь хууль зөрчсөн. - Нэхэмжлэгч Г.Б-ын иргэн Ц.П-г хүлээн авч уулзсан өдрөөр эрэн сурвалжлах ажиллагаа дууссан байсан. - Хариуцагч маргаан бүхий актын үндэслэл болсон албаны шалгалтын дүнг танилцуулснаар нэхэмжлэгч ёс зүйн зөрчил гаргасан гэдэгт буруутгагдаж байгаагаа мэдсэн байх тул урьдчилан мэдэгдэх, сонсгох ажиллагааг огт явуулаагүй гэж үзэх боломжгүй. - Хэрэгт цугларсан баримтаар нэхэмжлэгчийн буруутай үйл ажиллагаа нэгэнт тогтоогдож байх тул "сонсох ажиллагаа явуулсан бол маргаан бүхий акт гарахгүй байсан" гэх үндэслэл тогтоогдохгүй. - Актад гомдол гаргах эрхийг заагаагүйгээс нэхэмжлэгч гомдол, нэхэмжлэл гаргах хөөн хэлэлцэх хугацаагаа алдах зэргээр эрх нь зөрчигдөөгүй тул энэхүү шийдвэр гаргах ажиллагааны алдаа нь маргаан бүхий актын эрх зүйн үр дагаварт нөлөөлөхгүй. - Цагдаагийн албаны тухай хуулийн 82.1.1-д "өргөсөн тангараг, ёс зүй, сахилгын дүрмийг ноцтой зөрчсөн" үндэслэлээр цагдаагийн албанаас халахаар заасан нь хуульд нийцнэ.