Тогтоол №10721

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Цагдаагийн албан хаагчийг албанаас халах, цолыг хураах тушаалыг хүчингүй болгуулах, урьд ажиллаж байсан албан тушаалд эгүүлэн томилуулах, нөхөн олговор гаргуулах тухай нэхэмжлэл. Нэхэмжлэгч нь иргэний хэрэгт албан тушаалаа урвуулан ашиглаж, албан үүргээ биелүүлээгүй, ёс зүйгээ зөрчсөн гэх үндэслэлээр албанаас халсан нь хууль бус болохыг тогтоохыг шаардсан. Хариуцагч нь нэхэмжлэгчийг Төрийн албаны тухай хууль, Цагдаагийн албан хаагчийн ёс зүйн дүрмийг ноцтой зөрчсөн тул албанаас халах нь зүй ёсны байсан гэж маргажээ. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. Хариуцагчийн гаргасан тушаал нь холбогдох хууль тогтоомжид нийцэж байсан, нэхэмжлэгч нь хуулиар хориглосон үйлдэл хийсэн нь тогтоогдсон, сахилгын шийтгэл ногдуулах нь хууль зөрчсөн үйлдэл биш гэж үзсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Нэхэмжлэгч нь иргэний хэрэг маргаанд алба тушаалын байдлаа ашиглан оролцож, бусдад нөлөөлөл үзүүлсэн нь тогтоогдсон. Нэхэмжлэгчийн үйлдлүүд нь Төрийн албаны тухай хууль, Цагдаагийн албаны тухай хууль, Цагдаагийн албан хаагчийн ёс зүйн дүрмийг зөрчсөн. Албанаас халах тушаалыг гаргахдаа хууль тогтоомжийг зөрчөөгүй, нэхэмжлэгчийн эрхийг хөндөөгүй. Сахилгын шийтгэл ногдуулахдаа шат дараалал харгалзах үүрэггүй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Цагдаагийн албан хаагчийг сахилгын шийтгэл оногдуулж, албанаас халахтай холбоотой маргаан. Нэхэмжлэгч нь шийтгэлийг үндэслэлгүй, хууль бус гэж үзэж, хүчингүй болгож, ажилд эгүүлэн тогтоолгох, цалинг гаргуулах шаардлагатай гэж үзсэн. Хариуцагч нь алба хаагчийн ёс зүй, хууль зөрчсөн үйлдлийг тогтоож, оногдуулсан шийтгэл хуульд нийцсэн гэж үзсэн. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. ҮНДЭСЛЭЛ: Албаны шалгалтын явцад нэхэмжлэгч нь иргэдтэй зүй бус харьцаж, хүний эрх, эрх чөлөөнд халдах, албаны нэр хүндэд харшлах зохисгүй үйлдэл гаргасан, цагдаагийн албан хаагчийн ёс зүйн дүрмийг ноцтой зөрчсөн нь тогтоогдсон. Дээрх үйлдлүүд нь Цагдаагийн албаны тухай хууль, Төрийн албаны тухай хуулийн холбогдох заалтуудыг зөрчсөн бөгөөд сахилгын шийтгэл оногдуулах үндэслэл болсон. Нэхэмжлэгчийн өмнө нь сонсох ажиллагааг хийсэн, тушаал гардуулсан нь тогтоогдсон тул захиргааны акт гаргахдаа оролцуулаагүй, саналыг нь сонсоогүй гэх үндэслэлгүй. Хариуцагчийн дотоод зохион байгуулалтын хүрээнд тушаалыг мэдэгдсэн нь хууль зөрчсөн гэж үзэхгүй. Гэмт хэргийн шинжтэй үйлдлүүдийн талаар хийсэн прокурорын шийдвэр нь сахилгын шийтгэл оногдуулахад шууд нөлөөлөөгүй. Оногдуулсан сахилгын шийтгэл нь хуульд нийцсэн бөгөөд нэхэмжлэгчийн эрхийг зөрчөөгүй.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Н.Даваажаргалыг Санхүүгийн зохицуулах хорооны Дотоод аудитын хэлтсийн даргын үүргийг түр орлон гүйцэтгэгчээр ажиллаж байхад ажлын албаны даргын тушаалаар "үүрэг даалгавар удаа дараа хангалтгүй биелүүлсэн, хүндэтгэн үзэх шалтгаангүйгээр ажлын 3-аас дээш өдөр ажил тасалсан" үндэслэлээр ажлаас халсан. - **Нэхэмжлэгч**: Санхүүгийн зохицуулах хорооны ажлын албаны даргын 2016 оны 01 дүгээр сарын 11-ний өдрийн 09 дүгээр тушаалыг хүчингүй болгож, ажилд эргүүлэн тогтоох, ажилгүй байсан хугацааны цалин хөлс гаргуулахыг шаардсан. - **Хариуцагч**: Нэхэмжлэгч нь Төрийн албаны тухай хуулийн шаардлагыг хангаагүй бөгөөд албан үүргээ хангалтгүй биелүүлсэн, ажил тасалсан тул тушаал нь үндэслэлтэй гэж маргасан. ### 📌 НОТЛОХ БАРИМТУУД - Нэхэмжлэгчийг ажлаас халахдаа Төрийн албаны тухай хуулийн 26.1-д заасанчлан сахилгын зөрчлийг шалгаж тогтоогоогүй, холбогдох даргын саналыг аваагүй. - Нэхэмжлэгчийн эрхэлж байсан албан тушаал нь Санхүүгийн зохицуулах хорооны даргын шууд удирдлагад харьяалагддаг байсан боловч хариуцагч ямар үүрэг даалгаврыг хэрхэн биелүүлээгүйг нотлох баримт ирүүлээгүй. - Хариуцагч нь нэхэмжлэгчийг "хүндэтгэн үзэх шалтгаангүйгээр ажлын 3-аас дээш өдөр ажил тасалсан" эсэхийг шалгаж тодруулаагүй. - Төрийн албаны тухай хуулийн 26.4-т заасан сахилгын зөрчил илрүүлэх хугацааг зөрчсөн. - Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 131.3-т заасан сахилгын шийтгэлийг давхардуулан ногдуулахгүй байх зарчмыг зөрчсөн байж болзошгүй. ### 🏛️ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2016-07-04, **Дугаар**: 210/МА2016/00742 - Санхүүгийн зохицуулах хорооны ажлын албаны даргын 2016 оны 01 дүгээр сарын 11-ний өдрийн 09 дүгээр шийдвэрийг хүчингүй болгож, Н.Даваажаргалыг Санхүүгийн зохицуулах хорооны дотоод аудитын хэлтсийн даргын үүргийг түр орлон гүйцэтгэгчийн албан тушаалд эргүүлэн тогтоосон. - Н.Даваажаргалын ажилгүй байсан 2016 оны 01 дүгээр сарын 11-нээс 2016 оны 07 дугаар сарын 04-нийг хүртэлх 6 сарын хугацааны цалин хөлс 5,359,108 төгрөгийг зохих татвар суутгалыг хийж олгох, нийгмийн болон эрүүл мэндийн даатгалын дэвтэрт зохих бичилт хийхийг хариуцагчид даалгасан. - Хариуцагчаас 70,200 төгрөг гаргуулж нэхэмжлэгчид олгосон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Хариуцагч нь нэхэмжлэгчийг ажлаас халахдаа Төрийн албаны тухай хуулийн 26.1, 26.1.3, 26.4-т заасан хууль дээдлэх зарчим, сахилгын зөрчлийг шалгаж тогтоох, холбогдох даргын саналыг авах үүргээ биелүүлээгүй. - Нэхэмжлэгчийн эрхэлж байсан албан тушаал нь Санхүүгийн зохицуулах хорооны даргын шууд удирдлагад харьяалагддаг байсан тул ажлын албаны дарга шууд шийдвэр гаргах нь хууль зүйн үндэслэлгүй. - Хариуцагч нь нэхэмжлэгчийн үүрэг даалгаврыг хангалтгүй биелүүлсэн, ажил тасалсан эсэхийг нотлох баримт ирүүлээгүй. - Нэхэмжлэгчийг ажлаас хоцорсон эсхүл ажил тасалсан эсэх шалтгаан нөхцлийг болон сахилгын шийтгэл давхардаж байгаа эсэхийг шалгаж тогтоогоогүй нь буруу. - Дотоод журмын заалтууд нь Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 131.3-т заасан сахилгын шийтгэлийг давхардуулан ногдуулахгүй байх зарчмыг зөрчсөн байж болзошгүй. - Маргаан бүхий тушаал нь нэхэмжлэгчийн хуульд зааснаас бусад тохиолдолд төрийн албанаас халагдахгүй байх баталгааг алдагдуулсан.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Албан үүргээ гүйцэтгэж байсан цагдаагийн албан хаагчийг ажлаас халах тухай тушаалыг хүчингүй болгуулах, цолыг сэргээж, албан тушаалд нь эгүүлэн тогтоож, ажилгүй байсан хугацааны цалин хөлс гаргуулах шаардлага гаргасан. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. ҮНДЭСЛЭЛ: Ажлын байрны тодорхойлолтод заасан зөрчил шалган шийдвэрлэх эрх бүхий албан тушаалтан болохоо үгүйсгээгүй боловч, албан үүрэгтэй холбоотой журмыг зөрчиж, зөрчлийг баримтжуулаагүй, боломжгүй бол эрх бүхий албан тушаалтанд шилжүүлэн өгөөгүй нь нотлогдсон. Зөрчлийг шалган шийдвэрлэх ажиллагааны журмыг зөрчсөн, албан үүрэгтээ хайнга хандсан нь тогтоогдсон тул сахилгын шийтгэл ногдуулсан нь хуульд нийцсэн байна. Шүүхээс албан хаагчийг ажлаас халах тухай тушаалыг хууль тогтоомжид нийцсэн гэж үзсэн.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: С.Оюунчимэгийг Сонгинохайрхан дүүргийн Хөдөлмөрийн хэлтсийн даргын тушаалаар ажлаас чөлөөлсөн. - **Нэхэмжлэгч**: "Сонгинохайрхан дүүргийн Хөдөлмөрийн хэлтсийн даргын 2015 оны 9 дүгээр сарын 29-ний өдрийн Б/92 дугаар тушаалыг хүчингүй болгож, ажилд эгүүлэн тогтоолгох, ажилгүй байсан хугацааны цалинг гаргуулж, нийгмийн даатгал, эрүүл мэндийн даатгалыг нөхөн төлүүлэх" - **Хариуцагч**: С.Оюунчимэгийг Төрийн албаны тухай хуулийн 13.1.5, 25.1.1, Төрийн албан хаагчийн ёс зүйн дүрмийн 5.4.4, Хөдөлмөрийн дотоод журмын 10.2.1б-д заасан зөрчлүүдийг удаа дараа гаргасан тул ажлаас чөлөөлсөн нь хууль ёсны гэж үзжээ. ### 📌 НОТЛОХ БАРИМТУУД - С.Оюунчимэг нь нийт ажиллах хугацаандаа 4 удаа сахилгын шийтгэл хүлээсэн бөгөөд 2015 оны 7 дугаар сарын 20-ны өдрийн “сануулах” арга хэмжээ авагдсан. - Хариуцагч нь нэхэмжлэгчийг "төслийг дэмжиж өгөх нэрийдлээр мөнгө авч төрийн албан хаагчийн ёс зүйг 2 дахь удаагаа ноцтой зөрчсөн" гэж үзэн, ажлаас чөлөөлсөн. - Гэрч Л.Улаанхад нь С.Оюунчимэгт 50000 төгрөг шилжүүлсэн тухай мэдүүлсэн. - Нэхэмжлэгч нь уг зөрчлийн талаар ёс зүйн хорооны хурлаар орж, мөнгө авсан нь тодорхой бус гэж хэлэлцсэн бөгөөд холбогдох байгууллагаар шалгуулж, мөнгө авсан эсэхийг тогтоосон эрх бүхий байгууллагын шийдвэр гараагүй. - С.Оюунчимэгийн ажлын байрны тодорхойлолтонд төсөл хэрэгжүүлэх чиг үүрэг байхгүй. - Нэхэмжлэгчийн 2015 оны 7 дугаар сарын 15, 16-ны өдрүүдэд ажилдаа ирээгүй гэсэн үндэслэлээр сануулах арга хэмжээ авсан нь өвчний улмаас байсан бөгөөд эмчийн магадлагаа хуурамч гэдэг нь гэрчийн мэдүүлгээр тогтоогдсон. ### 🏛️ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2016-07-25, **Дугаар**: 210/МА2016/00609 - Сонгинохайрхан дүүргийн Хөдөлмөрийн хэлтсийн даргын 2015 оны 09 дүгээр сарын 29-ний өдрийн Б/92 дугаар тушаалыг хүчингүй болгож, С.Оюунчимэгийг 12, 25 дугаар хорооны хөдөлмөрийн асуудал хариуцсан мэргэжилтний ажил албан тушаалд эгүүлэн томилж, 2015 оны 9 дүгээр сарын 30-ны өдрөөс 2016 оны 7 дугаар сарын 25-ны өдрийг хүртэлх ажилгүй байсан бүх хугацааны дундаж цалин хөлстэй тэнцэх олговрыг олгож, нийгмийн болон эрүүл мэндийн даатгалын шимтгэлийг суутган тооцож, нөхөн бичилт хийхийг хариуцагчид даалгасан. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Төрийн албаны тухай хуулийн 25.1.1-д заасан "удаа дараа (2 ба түүнээс дээш) албан үүргээ хангалтгүй биелүүлсэн" гэсэн үндэслэл нь 2014 оны 3 дугаар сарын 17-ны өдрийн "сануулах" болон 2015 оны 7 дугаар сарын 20-ны өдрийн "сануулах" арга хэмжээнүүдийн хоорондох хугацаа нь Төрийн албаны тухай хуулийн 26.6-д заасан нэг жилийн хугацаанд нийцэхгүй байна. - Л.Улаанхадаас мөнгө авсан эсэхийг тогтоосон эрх бүхий байгууллагын ямар нэгэн шийдвэр гараагүй. - Нэхэмжлэгчийн ажлын байрны тодорхойлолтод төсөл хэрэгжүүлэх чиг үүрэггүй байсан нь мөнгө авсан гэх үндэслэлийг сулруулж байна. - Хариуцагч нь нэхэмжлэгчийн гаргасан зөрчлийг зохих журмын дагуу шалгаж тогтоогоогүй, нэхэмжлэгчээс нэмэлт тайлбар аваагүй нь Засгийн газрын 1995 оны 97 дугаар тогтоолоор баталсан "Төрийн албан хаагчид сахилгын шийтгэл ногдуулах, энэ талаар төрийн дээд шатны байгууллагад гомдол гаргах журам"-ын 2.3, 2.4, 4.5-д заасантай нийцэхгүй байна. - Шүүхийн хүчин төгөлдөр шийдвэрээр гэм буруутай нь тогтоогдоогүй тохиолдолд хэнийг ч гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутай этгээд гэж буруутгах үндэслэлгүй.