Дорнод аймаг дахь Захиргааны хэргийн анхан шатны шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Захиргааны акт хүчингүй болгох маргаан — нутаг дэвсгэрийн төлөөлөгчдийн хурлын тогтоолыг хүчингүй болгох. Газрын тосны хайгуулын гэрээт талбай дээр үйл ажиллагаа явуулж буй компани ус ашиглах, хог хаягдлын гэрээ байгуулах хүсэлт гаргахад сумын иргэдийн төлөөлөгчдийн хурал иргэдийн саналыг үндэслэн сумын засаг даргад тухайн компанитай гэрээ байгуулахгүй байхыг даалгасан тогтоол гаргасан байна.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Сумын иргэдийн төлөөлөгчдийн хурлын тогтоол нь хууль бус, өөртөө олгогдоогүй эрх эдлэж бусдын эрх ашгийг зөрчсөн тул хүчингүй болгох шаардлагатай.
• Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Иргэдийн саналыг дэмжсэн тул сумын засаг даргад компанитай гэрээ байгуулахгүй байх үүрэг болгосон тогтоол гаргасан.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх сумын иргэдийн төлөөлөгчдийн хурлын тогтоолыг хүчингүй болгох шийдвэр гаргасан. Учир нь тухайн газрын тосны хайгуулын талбай нь улсын тусгай хэрэгцээний газарт хамаарах бөгөөд газрын тухай хууль, Газрын тосны тухай хуулийн дагуу эдлэх эрх нь Засгийн газрын бүрэн эрхэд хамаардаг тул нутаг дэвсгэрийн төлөөлөгчдийн хурлын шийдвэрээр энэхүү эрхийг хязгаарлах нь хууль бус юм. Мөн тогтоол гаргахдаа Монгол Улсын Засгийн захиргаа, нутаг дэвсгэрийн нэгж, түүний удирдлагын тухай хуулийн 18 дугаар зүйлд заасан ямар эрх, заалтыг үндэслэн шийдвэр гаргасныг тодорхой илэрхийлээгүй тул захиргааны актын үндэслэл хангаагүй байна. Иймд төлөөлөгчдийн хурлын тогтоол нь хууль ёсны үндэслэлгүй, хууль бус үйл ажиллагаа тул хүчингүй болгох шаардлагатай.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Улсын тусгай хэрэгцээний газарт хамаарах газрын тосны хайгуулын талбайг ашиглах эрх нь нутаг дэвсгэрийн засаг захиргааны түвшинд шийдвэрлэх бус, Засгийн газрын бүрэн эрхэд хамаардаг (Газрын тухай хууль 16.1.8, Газрын тосны тухай хууль 10.3.1).
• Захиргааны акт гаргахдаа тухайн байгууллагын эрх мэдлийг хуулиар тодорхойлсон заалтыг үндэслэл болгож, шийдвэрийн үндэслэлээ тодорхой илэрхийлэх ёстой (Засгийн захиргаа, нутаг дэвсгэрийн нэгж, түүний удирдлагын тухай хууль 18.1, 20.1.4).
• Хуулиар өөрт олгогдоогүй эрхийг эдлэж, иргэн, хуулийн этгээдийн эрх, хууль ёсны ашиг сонирхолд халдах үндэслэлгүйгээр шийдвэр гаргах нь захиргааны акт хүчингүй болгох үндэслэл болно (Захиргааны ерөнхий хууль 47.1.6).