Тогтоол №1483·Захиргаа · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Орхон аймгийн Баян-Өндөр сумын Бүрэнбүст багийн 5 дугаар хороолол 7 дугаар байр 11 тоот орон сууцны хамтран өмчлөгчөөр Л.Н-г бүртгэж, үл хөдлөх эд хөрөнгийн гэрчилгээ олгохыг Орхон аймгийн Улсын бүртгэлийн хэлтэст даалгах тухай.
- **Нэхэмжлэгч**: Л.Н нь маргаан бүхий орон сууцны өмчлөгчөөр бүртгүүлж, гэрчилгээ авахыг шаардсан.
- **Хариуцагч**: Орхон аймгийн Улсын бүртгэлийн хэлтэс нь гэрчилгээний эх хувь байхгүй, барьцааны бүртгэлтэй гэх үндэслэлээр бүртгэлд өөрчлөлт оруулахаас татгалзсан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2018-03-19, **Дугаар**: 05
- **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хангаж, Л.Н-г хамтран өмчлөгчөөр бүртгэж, гэрчилгээ олгохыг даалгасан.
- **Үндэслэл**: Эд хөрөнгө өмчлөх эрх, түүнтэй холбоотой эд хөрөнгийн бусад эрхийн улсын бүртгэлийн тухай хуулийн 15.1, 15.2, 17.1, 18.1.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2018-05-16, **Дугаар**: 221/МА2018/0286
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль бус.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Улсын бүртгэлийн ерөнхий хуулийн 18.1.10, Эд хөрөнгө өмчлөх эрх, түүнтэй холбоотой эд хөрөнгийн бусад эрхийн улсын бүртгэлийн тухай хуулийн 19.2.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2018-07-02, **Дугаар**: 210/МА2018/00515
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн.
- **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хүчингүй болгож, анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулсан.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Орхон аймаг дахь Сум дундын иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн 2017 оны 09 дүгээр сарын 21-ний өдрийн 142/ШШ2017/00945 дугаар шийдвэрээр нэхэмжлэгч Л.Н-г хамтран өмчлөгчөөс хассан хэлцэл, Б.Б-г нэмсэн хэлцлийг тус тус хүчин төгөлдөр бусд тооцож, Л.Ж, Б.Б нарын өмчлөх эрхийн гэрчилгээг хүчингүй болгосон.
- Энэ нь нэхэмжлэгчийн эрх зүйн байдлыг сэргээж, маргаан бүхий орон сууцыг Л.Н, Л.Ж нарын өмчлөлд бүртгэх үр дагаврыг үүсгэсэн.
- Хариуцагч "гэрчилгээний эх хувь байхгүй, барьцааны бүртгэлтэй" гэх үндэслэлээр бүртгэлд өөрчлөлт оруулахаас татгалзсан нь Эд хөрөнгө өмчлөх эрх, түүнтэй холбоотой эд хөрөнгийн бусад эрхийн улсын бүртгэлийн тухай хуулийн 19.1.2-т заасан "эрх бүхий байгууллагын шийдвэрээр өмчлөгч өөрчлөгдөх тохиолдолд улсын бүртгэлд өөрчлөлт оруулах" гэдэгтэй нийцээгүй байна.
- Улсын бүртгэл үнэн зөв, бодит байдалд нийцсэн байх ёстой бөгөөд нэхэмжлэгчийг өмчлөгчөөс хассан үйл ажиллагаа хууль бус болох нь шүүхийн шийдвэрээр тогтоогдсон тул бүртгэлийг шүүхийн шийдвэрт нийцүүлэн өөрчлөх нь хууль дээдлэх, бүртгэл үнэн зөв байх зарчимд нийцнэ.
- Гуравдагч этгээд Капитрон банкны барьцааны эрх шүүхийн шийдвэрээр үгүйсгэгдсэн тул түүнээс зөвшөөрөл авах шаардлагагүй. Мөн Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх албанаас түдгэлзүүлсэн гэрчилгээ нь шүүхийн шийдвэрээр хүчингүй болсон тул зөвшөөрөл авах шаардлагагүй.
- Нэхэмжлэгч Л.Н нь тухайн үл хөдлөх хөрөнгийн шинэ өмчлөгч биш, харин гуравдагч Капитрон банк барьцаалахаас өмнө өмчлөгч нь байсан тул хууль ёсны өмчлөгчийн эрх түрүүлж хамгаалагдах ёстой.
- Давж заалдах шатны шүүх маргааны үйл баримтад хамаараагүй хуулийн заалтыг үндэслэж, захиргааны байгууллагын үйл ажиллагааг зөв гэж дүгнэсэн нь буруу.
- Анхан шатны шүүх нь хэрэглээгүй заалтыг тогтоох хэсэгтээ хэрэглэсэн, маргаанд хамааралтай талаар эрх зүйн дүгнэлт өгөөгүй тул шийдвэрт өөрчлөлт оруулсан.