Тогтоол №3714·Захиргаа · Анхан шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Эрүүл мэнд, нийгмийн даатгалын ерөнхий газрын даргын тушаалаар албан тушаалаас чөлөөлөгдсөн С.Ш нь уг тушаалыг хууль бус болохыг тогтоолгож, өмнөх албан тушаалдаа эгүүлэн томилуулах, ажилгүй байсан хугацааны цалин хөлс болон учирсан хохирлыг нэхэмжилсэн.
- **Нэхэмжлэгч**: С.Ш нь өөрийгөө албан тушаалаас чөлөөлсөн тушаалуудыг хууль бус болохыг тогтоолгож, ажил, албан тушаалдаа эгүүлэн томилуулах, ажилгүй байсан хугацааны цалин хөлс, нийгмийн даатгалын шимтгэл болон онгоцны зардлын хохирлыг нэхэмжилсэн.
- **Хариуцагч**: Эрүүл мэнд, нийгмийн даатгалын ерөнхий газрын дарга нь өөрийн гаргасан тушаалууд хууль ёсны бөгөөд нэхэмжлэгчийн боловсролын диплом хуурамч байсан, мөн сонсох ажиллагааг хуулийн дагуу явуулсан тул нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгохыг хүссэн.
### 📌 НОТЛОХ БАРИМТУУД
- Нэхэмжлэгч С.Ш нь Баян-Өлгий аймгийн Эрүүл мэнд, нийгмийн даатгалын хэлтсийн даргаар ажиллаж байгаад Эрүүл мэнд, нийгмийн даатгалын ерөнхий газрын даргын 2016 оны 11 дүгээр сарын 23-ны өдрийн Б/223 дугаар тушаалаар албан үүргээс чөлөөлөгдсөн. Уг тушаалыг "байгууллагын бүтэц өөрчлөгдсөн" гэх үндэслэлээр гаргасан боловч албан тушаалын чиг үүрэг өөрчлөгдөөгүй байсан.
- Хариуцагч нь хэрэг хянан шийдвэрлэх явцад Б/223 дугаар тушаалыг "хууль зүйн үндэслэлгүй" гэж үзэн 2017 оны 05 дугаар сарын 23-ны өдрийн Б/98 дугаар тушаалаар хүчингүй болгож, мөн өдрийн Б/99 дүгээр тушаалаар С.Ш-ийг "боловсролын хуурамч диплом ашигласан" гэх үндэслэлээр албан тушаалаас чөлөөлжээ.
- С.Ш нь 2014 онд Санхүү, Эдийн засгийн дээд сургуулийг төгссөн дипломтой болох нь тогтоогдсон бөгөөд хариуцагч нь Б/99 дүгээр тушаал гарахаас өмнө энэ талаар мэдэж байсан.
- Нэхэмжлэгч нь 2016 оны 09 дүгээр сарын 30-наас 12 дугаар сарын 30-ныг хүртэл эмнэлгийн магадлагаатай байсан.
- Нэхэмжлэгчийн онгоцны зардлууд нь хариуцагчийн хууль бус шийдвэрээс шууд үүдэлтэй болохыг шүүх нотолсон.
### 🏛️ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР
- **Өдөр**: 2017-06-14, **Дугаар**: 210/МА2017/01140
- Шүүх нэхэмжлэгч С.Ш-ийн нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хангаж, Эрүүл мэнд, нийгмийн даатгалын ерөнхий газрын даргын 2016 оны 11 дүгээр сарын 23-ны өдрийн Б/223 дугаар болон 2017 оны 05 дугаар сарын 23-ны өдрийн Б/99 дүгээр тушаалуудыг тус тус хууль бус болохыг тогтоож, хүчингүй болгосон.
- С.Ш-ийг урьд эрхэлж байсан Баян-Өлгий аймгийн Эрүүл мэнд, нийгмийн даатгалын хэлтсийн даргын албан тушаалд эгүүлэн томилохыг хариуцагчид даалгасан.
- Ажилгүй байсан 2017 оны 01 дүгээр сарын 02-ны өдрөөс 2017 оны 06 дугаар сарын 14-ний өдрийг хүртэлх хугацааны дундаж цалин хөлстэй тэнцэх олговор 5,915,149 төгрөг, учирсан хохирол болох онгоцны зардал 1,846,000 төгрөгийг С.Ш-д олгож, нийгмийн даатгалын шимтгэлийг тооцож, дэвтэрт нөхөн бичилт хийхийг хариуцагчид даалгасан.
- Нэхэмжлэгчийн "Эмнэлэг, хөдөлмөрийн магадлах комиссын даргын албан тушаалын урамшууллыг нөхөн олгох" шаардлагаасаа татгалзсаныг баталсан.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Эрүүл мэнд, нийгмийн даатгалын ерөнхий газрын даргын 2016 оны Б/223 дугаар тушаал нь Төрийн албаны тухай хуулийн 27.2.3-т заасныг зөрчиж, С.Ш-ийн албан тушаалын чиг үүрэг хэвээр хадгалагдаж байхад ажлаас чөлөөлсөн нь хууль зүйн үндэслэлгүй.
- Хариуцагч 2016 оны Б/223 дугаар тушаалыг өөрөө хүчингүй болгосон ч энэ нь нэхэмжлэгчийн зөрчигдсөн эрхийг сэргээгээгүй тул тушаалыг хууль бус байсан болохыг тогтоох нь зүйтэй.
- Эрүүл мэнд, нийгмийн даатгалын ерөнхий газрын даргын 2017 оны Б/99 дүгээр тушаал нь С.Ш-ийг "хуурамч диплом ашигласан" гэх үндэслэлээр чөлөөлсөн нь нотлогдоогүй, харин тэрээр тус ажлын байранд тавигдах шаардлагыг хангасан байсан тул уг тушаал нь хууль зүйн үндэслэлгүй.
- Хариуцагчийн хууль бус актуудаас үүдэн нэхэмжлэгчийн ажилгүй байсан хугацааны цалин хөлс болон шүүхэд заргалдахтай холбогдон гарсан онгоцны зардлын хохирлыг нөхөн төлүүлэх нь Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 47.1, 69.1-д нийцнэ.