Тогтоол №2994·Захиргаа · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Ховд аймгийн Татварын хэлтэс "Алтайн зам" ХК-ийн 2010-2013 оны татварын ногдуулалт, төлөлтийг шалгаж, 2014 оны 12 дугаар сарын 30-ны өдрийн 160010934 дугаар актаар 426,098,802.8 төгрөгийн төлбөр ногдуулсан. Татварын ерөнхий газрын Маргаан таслах зөвлөлийн 2015 оны 5 дугаар сарын 29-ний өдрийн 53 дугаар тогтоолоор 70,084,536.80 төгрөгийг хасч, 356,014,266.0 төгрөгийн төлбөрийг хэвээр үлдээсэн.
- **Нэхэмжлэгч**: "Алтайн зам" ХК нь 356,014,266.0 төгрөгийн төлбөрийг "Эдийн засгийн ил тод байдлыг дэмжих тухай" хууль болон "Өршөөл үзүүлэх тухай" хуулийн дагуу чөлөөлүүлэхийг Ховд аймгийн Татварын хэлтэст даалгахыг хүссэн.
- **Хариуцагч**: Ховд аймгийн Татварын хэлтэс нь нэхэмжлэгчийн тайлагнасан татвар нь "нуун дарагдуулсан" гэх нэр томьёонд хамаарахгүй тул дээрх хуулиудад хамрагдах боломжгүй гэж маргасан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2016-01-29, **Дугаар**: 05
- **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Татварын ерөнхий хуулийн 28.1.3, 34.1, 43.8, Эдийн засгийн ил тод байдлыг дэмжих тухай хуулийн 5.1, Өршөөл үзүүлэх тухай хуулийн 2.1-д заасныг баримтласан.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2016-03-30, **Дугаар**: 205
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрсөн.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсгийн 1 дэх заалтыг өөрчилж, 356,014,266 төгрөгийн төлбөрөөс 78,016,766.80 төгрөгийн торгууль, 71,713,357.40 төгрөгийн алдангийг хасч, төлөх төлбөрийн хэмжээг 206,284,141.90 төгрөгөөр тогтоосон.
- **Үндэслэл**: Эдийн засгийн ил тод байдлыг дэмжих тухай хуулийн 1.1, 6.1, Өршөөл үзүүлэх тухай хуулийн 4.3.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2016-05-27, **Дугаар**: 205/2016/00515
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Татварын хяналт шалгалт хууль зөрчсөн, шүүх нотлох баримтыг дутуу үнэлсэн.
- **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалын тогтоох хэсгийн 1 дэх заалтыг өөрчилж, бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Нэхэмжлэгч нь татварын хяналт шалгалтаар илрүүлж, тогтоосон зөрчлийг "Эдийн засгийн ил тод байдлыг дэмжих тухай" хуулийн зорилгод заасанчлан "нуун дарагдуулсан татвар ногдох орлогоо ил тод болгон сайн дураар шинээр тайлагнасан" гэж үзэх үндэслэлгүй.
- Засгийн газрын 2015 оны 8 дугаар сарын 31-ний өдрийн 348 дугаар тогтоолоор батлагдсан "Эдийн засгийн ил тод байдлыг дэмжих тухай хуулийг хэрэгжүүлэх журам"-ын 2 дугаар зүйлд "нуун дарагдуулсан" гэх нэр томьёог холбогдох төрийн байгууллага, албан тушаалтны аливаа хяналт шалгалтаар тогтоогдоогүй, харин татвар төлөгч сайн дурын үндсэн дээр үнэн зөв, шударгаар, ил тод болгон мэдүүлэхийг хэлнэ гэж тайлбарласан.
- "Алтайн зам" ХК-ийн 2010-2013 оны татварын ногдуулалт, төлөлтийн байдалд хийсэн шалгалт, тогтоосон зөрчил нь "Эдийн засгийн ил тод байдлыг дэмжих тухай" хуулийн үйлчлэлд хамаарахгүй тул нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон нь зөв.
- Нэхэмжлэгч нэхэмжлэлийн шаардлагаа өөрчилснөөр "татвар ногдуулалт, төлөлтийг шалгасан тухай" 160010934 дугаар актын хууль зүйн үндэслэлийг хянаж, актыг хүчингүй болгох эсвэл хэвээр үлдээх шийдвэр гаргах боломжгүй.
- Давж заалдах шатны шүүх нөхөн төлүүлэх татварын дүнд ногдуулсан торгууль, алдангийг "Өршөөл үзүүлэх тухай" хуулийн 1.1, 4.3-т заасан зохицуулалтад нийцүүлэн "өршөөн хэлтрүүлэх" шийдвэр гаргах байтал актаар тогтоогдсон төлбөрөөс шууд хасч, нэхэмжлэлийн шаардлагаас хальж шийдвэрлэсэн нь буруу. Иймд магадлалын энэ хэсэгт найруулгын өөрчлөлт оруулах нь зүйтэй.
- Хяналтын шатны шүүх давж заалдах шатны шүүхийн магадлалын тогтоох хэсгийн 1 дэх заалтыг "2014 оны 12 дугаар сарын 30-ны өдрийн 160010934 дүгээр актаар ногдуулсан 78,016,766.80 төгрөгийн торгууль, 71,713,357.40 төгрөгийн алдангийг өршөөн хэлтрүүлэх шийдвэр гаргахыг Ховд аймгийн Татварын хэлтэст даалгаж" гэж өөрчилсөн.