Тогтоол №3051·Захиргаа · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: "С Ө Э Э" ХХК-ийн 2013-2015 оны татварын ногдуулалт, төлөлтийн байдалд хийсэн хяналт шалгалтаар нийт 4,766,539,007.90 төгрөгийн зөрчил илрүүлж, 1,420,655,039.00 төгрөгийн төлбөр ногдуулсан Татварын улсын байцаагчийн актыг хүчингүй болгуулах тухай маргаан үүссэн.
- **Нэхэмжлэгч**: "С Ө Э Э" ХХК нь Татварын улсын байцаагчийн актыг бүхэлд нь хүчингүй болгуулахыг шаардсан. Нэмэгдсэн өртгийн албан татвар төлөгчөөр бүртгүүлэх өргөдлөө хугацаанд нь өгсөн боловч татварын албанаас гэрчилгээг оройтуулж олгосноос болж НӨАТ ногдуулах боломжгүй байсан тул уг татварын төлбөрийг хасах ёстой гэж үзсэн.
- **Хариуцагч**: Татварын улсын байцаагчид нь Анхны ардчилсан сонгууль болж байнгын ажиллагаатай парламент байгуулагдсаны 25 жилийн ойг тохиолдуулан Өршөөл үзүүлэх тухай хуульд заасан өршөөлд хамруулсан шийдвэрийг эсэргүүцсэн. Учир нь татварын улсын байцаагчийн акт нь 2015 оны 07 дугаар сарын 02-ны өдрөөс хойш гарсан тул өршөөлд хамаарахгүй гэж үзсэн.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2017-09-19, **Дугаар**: 128/ШШ2017/0684
- **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсгийг хангаж, Татварын улсын байцаагчийн актаар ногдуулсан төлбөрөөс 1,166,928,761 төгрөгийг өршөөн хэлтрүүлж, төлбөрийн хэмжээг 162,192,418.3 төгрөгөөр тогтоосон.
- **Үндэслэл**: Татварын ерөнхий хуулийн 43.5, 74.2, 74.3, Нэмэгдсэн өртгийн албан татварын тухай хууль /2006/-ийн 10.1, Аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татварын тухай хуулийн 21.4, Ашигт малтмалын тухай хуулийн 48.9, Агаарын бохирдлын төлбөрийн тухай хуулийн 9.1, Өршөөл үзүүлэх тухай хуулийн 1.1, 4.3, 10.1.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2017-11-22, **Дугаар**: 221/МА2017/0821
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч П.Эрдэнэтунгалаг
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр нь хуулийг буруу хэрэглэсэн.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг өөрчилж, нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон боловч, хүү, торгууль, алдангиас нийт 1,166,928,761.12 төгрөгийг өршөөн хэлтрүүлсэн.
- **Үндэслэл**: Татварын ерөнхий хуулийн 43.5, 74.2, 74.3, Нэмэгдсэн өртгийн албан татварын тухай хууль /2006/-ийн 7.1.2, 10.2, Аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татварын тухай хуулийн 21.4, Ашигт малтмалын тухай хуулийн 48.9, Агаарын бохирдлын төлбөрийн тухай хуулийн 9.1, Өршөөл үзүүлэх тухай хуулийн 1.1, 4.3, 10.1.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2018-02-15, **Дугаар**: 210/МА2018/00078
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч болон Хариуцагч нар
- **Гомдлолын шалтгаан**: Нэхэмжлэгч нь давж заалдах шатны шүүх хуулийг буруу хэрэглэсэн, Хариуцагч нь өршөөлд хамруулсан нь хууль бус гэж үзсэн.
- **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгч болон хариуцагч нарын гомдлыг хангахгүй орхисон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Нэмэгдсэн өртгийн албан татварын тухай хууль /2006/-ийн 4.1.10, 5.1-д зааснаар, хуульд заасан болзол, шаардлагыг хангасан этгээд нь НӨАТ төлөгчөөр бүртгүүлж гэрчилгээ авснаас үл хамааран НӨАТ төлөгч болсон өдрөөс тухайн татвараа үнэн зөв тайлагнах үүрэгтэй.
- Татварын албанаас гэрчилгээ олгосон өдрөөс НӨАТ ногдуулж эхлэх хугацааг тооцно гэж анхан шатны шүүх хуулийг буруу тайлбарласан тул давж заалдах шатны шүүх нөхөн татвар, хүү, алдангийг хасч тооцсон нь зөв.
- Өршөөл үзүүлэх тухай хуулийн 10.2-т зааснаар, өршөөлд хамааруулах үндэслэл нь 2015 оны 07 дугаар сарын 02-ны өдрийн 24 цагаас өмнө эрх бүхий байгууллагын захиргааны шийтгэл ногдуулах шийдвэрээр тогтоогдсон байх ёстой. Хэдийгээр татварын улсын байцаагчийн акт 2016 оны 12 дугаар сарын 26-ны өдөр үйлдэгдсэн боловч, уг актаар тогтоосон зөрчил, түүнд ногдуулсан хариуцлага нь 2015 оны 07 дугаар сарын 02-ны өдрийн 24 цагаас өмнөх хугацаанд хамаарч байгаа нь өршөөл үзүүлэх тухай хуулийн зорилго, үзэл баримтлалд нийцнэ.
- Шүүхүүд Өршөөл үзүүлэх тухай хуулийн 1.1, 10.1-д заасныг зөв тайлбарлан, үндэслэл бүхий шийдвэрлэсэн.
- Иймд давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээх нь зүйтэй.