Нийслэл дэх Захиргааны хэргийн анхан шатны шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Татварын маргаан — татварын хяналт шалгалтаар тогтоосон нөхөн ногдуулалтын актыг хүчингүй болгох. Татвар төлөгч компани нь 2020-2022 оны хугацаанд борлуулалтын орлогоо бүрэн тайлагнаагүй, мөн зардлаа баримтгүйгээр хассан гэж үзэн татварын байцаагч нар нөхөн ногдуулалтын акт тавьсан байна.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Нөхөн ногдуулалтын акт нь бодит байдалтай нийцэхгүй, хууль бус тул хүчингүй болгох шаардлагатай. Учир нь компани нь малчдын гар дээрээс болон биржээр түүхий эд худалдан авсан баримт, төлбөрийн гэрээ, шилжүүлгийн баримтууд байгаа боловч татварын байцаагч нар эдгээр зардлыг хасаагүй, зөвхөн орлогыг нь тооцсон байна.
• Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Нэхэмжлэлийн шаардлагатай үндэслэл байхгүй. Татварын хяналт шалгалтаар компани нь борлуулалтын орлогыг татварт ногдох орлогоос хасаагүй, мөн баримтгүй зардлыг хассан зөрчлүүд тогтоогдсон тул акт тавьсан.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг харгалзан үзэж, нөхөн ногдуулалтын актыг дахин шинэ акт гаргах хүртэл дөрвөн сарын хугацаагаар түдгэлзүүлэхээр шийдвэрлэв. Шүүх ийм шийдвэрт дараах үндэслэлээр хүрсэн:

• Татварын байцаагч нар нэхэмжлэгчийн санхүүгийн анхан шатны баримтуудыг, тэр дундаа малчдын гар дээрээс хийсэн худалдан авалт болон биржийн арилжааны гэрээ, төлбөрийн баримтуудыг бүрэн шалгаж, тодруулж үнэлж дүгнэлгүй акт тогтоосон тул акт нь үндэслэлгүй, тодорхойгүй байна.
• Нэхэмжлэгч нь малчдаас худалдан авсан түүхий эдийн зардлыг баримтаар нотлох боломжтой, мөн татварын албаар баталгаажуулсан алдагдлыг хасаж тооцох ёстой заалтууд байгаа тул татварын байцаагч нар эдгээр баримтыг бүрэн цуглуулж, тодруулж шалгаагүй нь захиргааны актын үндэслэлтэй байх зарчимтай нийцэхгүй байна.
• Шүүх хэргийн нөхцөл байдлыг цаашид тодруулах шаардлагатай, гэхдээ энэ нь шүүхийн шинжлэн судлах боломжоос хэтэрсэн тул захиргааны байгууллагаас дахин шинэ акт гаргах хүртэл түдгэлзүүлэх нь зохистой байна.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Захиргааны акт нь бодит нөхцөлд тохирсон, үндэслэл бүхий, тодорхой байх ёстой тул татварын байцаагч нар санхүүгийн анхан шатны баримтыг бүрэн шалгаж, тодруулж үнэлж дүгнэлгүйгээр орлогыг тодорхойлсон нь захиргааны ерөнхий хуулийн зарчмыг зөрчсөн гэж үзнэ (Захиргааны ерөнхий хууль 4.2.5).
• Татварын хяналт шалгалтаар тогтоосон орлого, зардал нь бодит баримт, санхүүгийн тайлан, нягтлан бодох бүртгэлийн стандартын дагуу баталгаажсан байх ёстой (Татварын ерөнхий хууль 28, 29; Нягтлан бодох бүртгэлийн тухай хууль 3.1.3).
• Шүүх хэргийн нөхцөл байдлыг тодруулах шаардлагатай боловч энэ нь шүүхийн шинжлэн судлах боломжоос хэтэрсэн тохиолдолд захиргааны актыг түдгэлзүүлэх боломжтой (Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 106.3.11).