Баян-Өлгий аймаг дахь Захиргааны хэргийн анхан шатны шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Төрийн хяналт шалгалт — гаалийн хилээр түр хугацаагаар нэвтрүүлсэн тээврийн хэрэгслийг тогтоосон хугацаанд буцаан нэвтрүүлээгүй зөрчлийг тогтоох. Гомдол гаргагч иргэн Монгол Улсад бүртгэлтэй, татвар төлсөн хувийн тээврийн хэрэгслээр гадаад улс руу яваад буцаж ирэхдээ гаалийн хилээр түр нэвтрүүлсэн тээврийн хэрэгслээ 6 сарын дотор буцаан гаргаагүй тул торгох шийтгэл оногдуулсан гэж маргасан.

Талуудын байр суурь

• Гомдол гаргагч: Гаалийн байгууллага хуулийг буруу тайлбарлан, Монгол Улсын иргэний өмчлөлийн тээврийн хэрэгсэлд гадаад улсын иргэний тээврийн хэрэгсэлд хамаарах хариуцлагыг хүлээлгэсэн тул шийтгэлийн хуудсыг хүчингүй болгох шаардлагатай.
• Хариуцагч (гаалийн байгууллага): Тээврийн хэрэгслийг гаалийн хилээр түр нэвтрүүлсэн тохиолдолд хуульд заасан хугацаанд буцаан нэвтрүүлэх үүрэгтэй тул зөрчил тогтоосон нь зөв.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх гомдлын шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгож, шийтгэлийн хуудсыг хэвээр үлдээв.

• Гомдол гаргагч тээврийн хэрэгслээ 6 сараас дээш хугацаанд гаалийн хилээр буцаан нэвтрүүлээгүй тул Зөрчлийн тухай хууль 11.21 8 нь заасан зөрчил үйлдсэн гэж үзнэ.
• Гаалийн хяналт тавих журам нь гаалийн хилээр нэвтрүүлэх бараа, тээврийн хэрэгслийн хяналтын дарааллыг зохицуулсан бөгөөд Монгол Улсад бүртгэлтэй иргэний тээврийн хэрэгсэлд хамаарахгүй гэж үзэх зохицуулалт агуулаагүй тул зөрчлийг хүлээх үүрэг хэвээр байна.
• Гаалийн улсын байцаагч зөрчлийн талаар тайлбарлаж өгөөгүй байсан нь зөрчил гаргагчийг хариуцлагаас чөлөөлөх үндэслэл болохгүй, учир нь зорчигч хууль тогтоомжийг мөрдөх үүрэгтэй.
• Шийтгэлийн зорилго нь зөрчил үйлдэхээс урьдчилан сэргийлэх, шударга ёсыг тогтооход оршидог тул тогтоосон шийтгэл нь Зөрчлийн тухай хууль 3.1 болон 1.3-тай нийцэж байгаа.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Монгол Улсын иргэн өөрийн өмчлөлийн, улсад бүртгэлтэй тээврийн хэрэгслээр гаалийн хилээр түр нэвтэрсэн тохиолдолд түүнийг тогтоосон хугацаанд буцаан нэвтрүүлэх үүрэгтэй (Зөрчлийн тухай хууль 11.21 8).
• Гаалийн хяналт тавих журмын заалтууд нь зөвхөн хяналтын дарааллыг зохицуулсан бөгөөд тээврийн хэрэгслийн үндэслэлийн хувьд хариуцлагын ялгаатай байх тухай заасангүй тул бүх төрлийн түр нэвтрүүлсэн тээврийн хэрэгсэл хамаарах гэж үзнэ.
• Хууль тогтоомжийг мэдээгүй эсвэл албан тушаалтан тайлбарлаж өгөөгүй байдал нь зөрчил үйлдсэн этгээдийг хариуцлагаас чөлөөлөх үндэслэл болдоггүй (Зөрчлийн тухай хууль 3.1).