Тогтоол №3237·Захиргаа · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Сүхбаатар дүүргийн Татварын хэлтсийн татварын улсын байцаагч нар “Э Т Э Э Д м г” ХХК-ийн албан татварын ногдуулалт, төлөлтийн байдалд хяналт шалгалт хийж, 2022 оны 06 дугаар сарын 30-ны өдрийн *** дугаар нөхөн ногдуулалтын актаар нөхөн татвар, торгууль, алданги нийт 374,351,471.88 төгрөг төлүүлэхээр шийдвэрлэсэн.
- **Нэхэмжлэгч**: “Э Т Э Э Д м г” ХХК нь нөхөн ногдуулалтын актын 1, 2 дахь хэсгийг хүчингүй болгуулахыг хүссэн. Тэднийг татварын байцаагчид гэрээний тал болон суутган төсөвт төлөх үүрэг бүхий этгээдийг зөв тодорхойлж чадаагүй гэж үзсэн.
- **Хариуцагч**: Татварын улсын байцаагч нар нэхэмжлэгчийг 2019 онд эрх борлуулсны орлогод татвар ногдуулан суутгаж, тайлагнаагүй нь Аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татварын хуулийн 4.1.6, 8.2, 17.2.7, 21.5 зэргийг зөрчсөн гэж маргасан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2023-10-18, **Дугаар**: 128/ШШ2023/0766
- **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Татварын ерөнхий хуулийн 29.1.5, Аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татварын тухай хуулийн 8.2, 15.1, 13.1, Нэмэгдсэн өртгийн албан татварын тухай хуулийн 7.2.1, Нягтлан бодох бүртгэлийн тухай хуулийн 3.1.1.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2024-01-11, **Дугаар**: 221/МА2024/36
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр үндэслэлгүй.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон.
- **Үндэслэл**: Анхан шатны шүүх хэргийг зөв шийдвэрлэсэн.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2024-03-19, **Дугаар**: 87
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Шүүхийн хууль хэрэглээний зөрүү, татварын суутган төлөгчийг буруу тодорхойлсон, Улсын дээд шүүхийн тогтоолыг буруу тайлбарласан.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр болон давж заалдах шатны шүүхийн магадлалд өөрчлөлт оруулж шийдвэрлэсэн.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Нэхэмжлэгч “Э Т Э Э Д м г” ХХК-ийн 100 хувийн хувьцаа эзэмшигч С.О нь “Х” ХХК, “С” ХХК-тай “Хувьцаа худалдах, худалдан авах гэрээ”, “Эрх шилжүүлэх гэрээ”-г байгуулан өөрийн эзэмшлийн хувьцааг худалдсан.
- Татварын улсын байцаагчид нөхөн ногдуулалтын актын тэмдэглэх 1, 2 дахь хэсгээр нэхэмжлэгчийг нийт 595,000,000 төгрөгийн эрх борлуулсны орлогод татвар ногдуулан суутгаж тайлагнаагүйг Аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татварын тухай хууль (2006)-ийн 8.2, Нэмэгдсэн өртгийн албан татварын тухай хуулийн 7.2.1-ийг зөрчсөн гэж үзсэн.
- Татварын улсын байцаагч нар тухайн орлого олсон этгээдийг буруу тодорхойлсон. Маргаан бүхий татварын актад Аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татварын тухай хууль (2006)-ийн 8.2.1 эсхүл 8.2.2 дахь заалтын алинд нь татвар ногдуулсан нь тодорхойгүй байна.
- Улсын дээд шүүхийн Захиргааны хэргийн танхимын 2022 оны 10 дугаар сарын 10-ны өдрийн 61 дүгээр тогтоолд “орлого олсон этгээдийг татварын хяналт шалгалтын ажиллагаанд холбогдогчоор татан оролцуулж, татварыг давхардуулахгүйгээр, олсон орлогод нэг удаа татвар төлөх зарчмыг хэрэгжүүлж, актыг дахин үйлдэх шаардлагатай” гэж дүгнэсэн нь энэ маргаанд нэгэн адил хамааралтай.
- Давж заалдах шатны шүүх Улсын дээд шүүхийн хууль хэрэглээний нэгдмэл байдлыг тогтоосон тогтоолыг адилтган хэрэглэхээс татгалзсан нь үндэслэл муутай.
- Хувьцаа худалдах худалдан авах, эрх шилжүүлэх гэрээний дагуу төлсөн орлогын татварыг үнэн зөв тооцож, холбогдох хуулийн хүрээнд тухайн албан татвар ногдох орлого олсон этгээдийг дахин тодруулах ажиллагаа явуулах нь зүйтэй.
- Татварын ерөнхий хуулийн /2008 он/ 29.1.5, Аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татварын тухай хуулийн /2006 он/ 8.2, 15.1, 13.1, Нэмэгдсэн өртгийн албан татварын тухай хуулийн 7.2.1, Нягтлан бодох бүртгэлийн тухай хуулийн 3.1.1-т заасныг баримтлан нөхөн ногдуулалтын актын тэмдэглэх хэсгийн 1, 2 дахь заалтыг дахин шинэ акт гаргах хүртэл 6 сарын хугацаагаар түдгэлзүүлсэн.
- Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 107.6-д зааснаар хариуцагчаас 6 сарын хугацаанд дахин шинэ акт гаргаагүй бол уг акт хүчингүй болно.