Тогтоол №2869·Захиргаа · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгчийн нөхөр, тэтгэвэр тогтоолгосон Х.Наранбаатар нас барсны дараа оршуулгын тэтгэмж олгосон боловч буцаан төлүүлэхээр болсон.
- **Нэхэмжлэгч**: Х.Наранбаатар нь төрийн албан хаагч байсан тул нийгмийн даатгалын шимтгэлийг төрөөс төлж байсан, тэтгэвэр авч байсан иргэний хувьд оршуулгын тэтгэмж авах эрхтэй.
- **Хариуцагч**: Цэргийн албан хаагчид тэтгэвэр, тэтгэмжийн даатгалын шимтгэл төлдөггүй тул нийгмийн даатгалын сангаас тэтгэмж авах боломжгүй.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2022-02-21, **Дугаар**: 109/ШШ2022/0004
- **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хангаж, Архангай аймгийн Нийгмийн даатгалын хэлтсийн эс үйлдэхүйг хууль бус болохыг тогтоож, оршуулгын тэтгэмж олгохыг даалгасан.
- **Үндэслэл**: Нийгмийн даатгалын тухай хуулийн 11.1, Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хуулийн 20.3.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2022-04-27, **Дугаар**: 285
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль бус.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Нийгмийн даатгалын тухай хуулийн 6.1, 10.1, 11.2, Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хуулийн 2.1, 2.2, 20.1, 20.3, Цэргийн алба хаагчийн тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хуулийн 3.1, 3.2, 5.1, 20.1, Ахмад настны тухай хуулийн 3.1, 8.1.4.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2022-09-15, **Дугаар**: 299
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлал хууль бус тул хүчингүй болгож, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээх.
- **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгчийн гомдлыг хангахгүй орхисон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хуулийн 20.1-д тэтгэмжийн даатгалын шимтгэлийг нийтдээ 36 сараас доошгүй хугацаагаар төлсөн даатгуулагчид оршуулгын тэтгэмж олгоно гэж заасан.
- Талийгаач нь тэтгэмжийн даатгалын шимтгэлийг 36 сараас доошгүй хугацаагаар төлөөгүй тул Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хуулиар оршуулгын тэтгэмж авах эрх үүсэхгүй.
- Цэргийн алба хаагчийн тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хуулийн 20.1, 21.2-т зөвхөн алба хашиж байгаа эсхүл дайчилгаатай сургууль, цугларалтад оролцож байгаа цэргийн үүрэгтэн нас барахад оршуулгын тэтгэмж олгохоор заасан.
- Цэргийн алба хаасны тэтгэвэр тогтоолгосон иргэн нас барахад тэтгэмж олгох талаар Цэргийн алба хаагчийн тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хууль болон Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хуульд заагаагүй.
- Цэргийн алба хаагчийн тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хуулийн 5-д заасан санхүүжилт нь тухайн хуульд тухайлан заасан тэтгэвэр, тэтгэмжийн төрлүүдэд хамаарах бөгөөд Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хуульд заасан бүх тэтгэвэр, тэтгэмжид хамаарахгүй.
- Давж заалдах шатны шүүх хуулийн зохицуулалтыг зөв тайлбарлаж хэрэглэсэн.
ХуульTech