Орхон аймаг дахь Захиргааны хэргийн анхан шатны шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Татварын өршөөл — татварын өр төлөгч компани татварын өрийг өршөөлд хамруулах хүсэлт гаргасан боловч татварын алба түүнийг хамруулахгүй болсон нь хууль бус эсэх тухай маргаан. Нэхэмжлэгч компани 2006 оны байдлаарх татварын өрөө өршөөлд хамруулах шаардлагатай гэж үзэн, татварын албаны хариулагч албан бичгийг хууль бус болгохыг шатны шатны шүүхэд хандсан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Татварын өршөөл үзүүлэх тухай хуулийн 6.1.3 заалгасны дагуу 2006 оны байдлаарх татварын өрөө өршөөлд хамруулах ёстой, тийм учраас татварын албаны татгалзсан хариуг хууль бус гэж үзнэ.
• Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Татварын өршөөл үзүүлэх тухай хуулийн 6 дугаар зүйлд заасан үндэслэл нь нэхэмжлэгчийн маргаан бүхий өр төлбөрт хамаарахгүй тул татгалзсан хариу нь хууль зүйн үндэслэлтэй.

Шийдвэр ба үндэслэл

Нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгох шийдвэр гаргасан.

• Татварын өршөөл үзүүлэх тухай хуулийн 6.1.3 заалгасаар өршөөлд хамрагдах урьдчилсан нөхцөл нь 2006 оны 12 дугаар сарын 31-ний байдлаар тасалбар болгон гаргаж, татварын албаны баталгаажуулсан өрөөс 2008 оны 1 дүsr сарын 01-ний байдлаар төлөгдөөгүй байгаа өрийн 10 хувийг 2009 оны 1 дүsr сарын 01-ний дотор төлсөн байх нөхцөл юм.
• Нэхэмжлэгч компани татварын өршөөлд хамрагдахын тулд хуульд заасан дээрх нөхцөлийг хангаагүй тул татварын өршөөлд хамрагдах боломжгүй, тийм учраас татварын албаны татгалзсан хариу нь хууль зүйн үндэслэлтэй.
• Татвар төлөгч нь холбогдох татварын хуулиар төлбөл зохих татварын ногдлоо өөрөө тодорхойлж, хуулиар тогтоосон хугацаанд төлөх үүрэгтэй тул (Татварын ерөнхий хууль 28.1) татварын өр төлбөрийг төлөх нь зайлшгүй байх зарчим болон шударга байх зарчимтай нийцэж байна.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Татварын өршөөл үзүүлэх тухай хуулийн заалсад заасан урьдчилсан нөхцөл (өөрөөр хэлбэл өрийн тодорхой хувийг заасан хугацаанд төлсөн байх) хангагдаагүй бол татварын өршөөлд хамрагдах үндэслэлгүй гэж үзнэ (Татварын өршөөл үзүүлэх тухай хууль 6.1.3).
• Татварын өршөөл нь өршөөл үзүүлэх хууль батлагдах үед нэгэнт төлөгдсөн өр төлбөрийг "нөхөж" өршөөх ойлголт байдаггүй, зөвхөн барагдаагүй үлдсэн өр, төлбөр, биелэгдээгүй байгаа ял, шийтгэлийг өршөөдөг (Улсын дээд шүүхийн тогтоолоо).
• Татвар төлөгч нь татварын ногдлоо өөрөө тодорхойлж, хуулиар тогтоосон хугацаанд төлөх үүрэгтэй тул татварын өр төлбөрийг төлөх нь шударга байх зарчимтай нийцнэ (Татварын ерөнхий хууль 5.1.1, 5.1.3, 28.1).