Нийслэл дэх Захиргааны хэргийн анхан шатны шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Татварын маргаан — татварын хяналт шалгалт хийх журмын зөрчил болон орлогын албан татварын ногдуулалт. Татварын байцаагч нар татвар төлөгчийн компаниуд нэгдсэн үйл ажиллагаа явуулсан, гадаад улс руу мөнгөн шилжүүлэг хийсэн болон ашигт малтмалын тусгай зөвшөөрөл шилжүүлсэн ажиллагааг шалгаж, нөхөн ногдуулалтын акт гаргасан байна. Нэхэмжлэгч татвар төлөгч нь шалгалт явуулахдаа урьдчилан мэдэгдэхгүй байсан, хууль тогтоомжийг буруу тайлбарлан эрх борлуулсан орлого гэж үндэслэлгүйгээр татвар ногдуулсан гэж үзэн актыг хүчингүй болгохыг шаардсан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Татварын хяналт шалгалт явуулахдаа урьдчилан мэдэгдэх үүрэг хүлээгээгүй, шалгалт эхлэх, дуусах хугацаагүй, томилолтыг хавсаргаагүй тул журам зөрчсөн; мөн компани нэгдэх үйл ажиллагааг борлуулалт буюу эрх борлуулсан орлого гэж үзэж хууль бусаар татвар ногдуулсан гэж үзэв.
• Хариуцагч: Татварын хяналт шалгалт хийх томилолтын дагуу хууль ёсны журмын дагуу шалгалт хийж, татварын ногдуулалт, төлөлтийн байдалд хяналт шалгалт хийсэн гэж үзэв.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх маргаан бүхий нөхөн ногдуулалтын актыг хариуцагчаас тухайн асуудлаар дахин шинэ акт гаргах хүртэл 3 сарын хугацаагаар түдгэлзүүлэхээр шийдвэрлэв. Шүүх дараах үндэслэлээр дүгнэлт гаргасан:

• Гадаад улс руу шилжүүлсэн мөнгөн гүйлгээний зориулалт болон ашигт малтмалын тусгай зөвшөөрөл шилжүүлсэн арилжааны мөн чанар, Монгол Улсаас эх үүсвэртэй орлого мөн эсэх нь бүрэн эрхийн хүрээнд нягтлан шалгагдаагүй байсан тул татварын хяналт шалгалт явуулах журмын дагуу дахин нягтлан шалгах шаардлагатай байна.
• Татварын хяналт шалгалт явуулах явцад мөнгөн шилжүүлгийн зориулалт, компаниудын арилжааны мөн чанарыг тодорхой бус үлдээсэн тул захиргааны актыг дахин нягтлан шалгах хэрэгтэй тул түдгэлзүүлэх нь зохистой байна.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Татварын хяналт шалгалт явуулахдаа мөнгөн гүйлгээний зориулалт, арилжааны мөн чанарыг бүрэн эрхийн хүрээнд нягтлан шалгаагүй, тодорхойгүй байсан тул захиргааны актыг дахин нягтлан шалгах шаардлагатай (Татварын ерөнхий хууль 41.1, 41.5).
• Компани нэгдэх үйл ажиллагаа болон ашигт малтмалын тусгай зөвшөөрөл шилжүүлэх ажиллагааны эрх зүйн мөн чанарыг татварын хяналт шалгалт явуулах журмын дагуу бүрэн тодорхойлоогүй байсан тул актыг дахин нягтлан шалгах шаардлагатай.
• Захиргааны акт гаргах явцад хууль тогтоомжийн заалтыг тайлбарлах, хэрэглэхэд үйл баримтыг бүрэн тодорхойлоогүй байсан тул шинэ акт гаргах хүртэл түдгэлзүүлэх нь зохистой (Захиргааны ерөнхий хууль 24.2).