Улсын дээд шүүхийн Шүүх хуралдааны тогтоол

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

• Үйл явдал: БИД ББСБ ХХК нь П.Д-тэй зээлийн болон барьцааны гэрээ байгуулж 27,000,000 төгрөгийг сарын 4.5%-ийн хүүтэйгээр зээлдүүлсэн. П.Д- нь зээлээ хугацаанд нь төлөөгүй тул ББСБ нь зээлийн үүргээс үүссэн нийт 55,197,300 төгрөгийг гаргуулах, үүргийн гүйцэтгэлийг барьцаа хөрөнгөөр хангуулах нэхэмжлэл гаргасан.
• Нэхэмжлэгч: П.Д-гээс үндсэн зээл 27,000,000 төгрөг, зээлийн хүү 21,301,200 төгрөг, нэмэгдүүлсэн хүү 1,896,100 төгрөг, өмгөөлөгчийн зардал 5,000,000 төгрөг, нийт 55,197,300 төгрөгийг гаргуулж, үүргийн гүйцэтгэлийг барьцаа хөрөнгөөр хангуулах. (Өмгөөлөгчийн зардлаас татгалзсан)
• Хариуцагч: Үндсэн зээл болон гэрээний хугацаан дахь хүүгийн төлбөрийг хүлээн зөвшөөрч байгаа ч хэтэрсэн хугацааны хүү, нэмэгдүүлсэн хүү, өмгөөлөгчийн хөлсийг төлөхгүй. Нэмэгдүүлсэн хүүгээс чөлөөлж, зээлийн хүүг 12,782,500 төгрөгөөр тооцож өгөхийг хүссэн.

🏛️ АНХАН ШАТ

• Өдөр: 2019-02-28, Дугаар: 184/ШШ2019/00556
• Шийдвэр: П.Д-гээс 50,197,300 төгрөгийг гаргуулж, БИД ББСБ ХХК-д олгож, нэхэмжлэлийн шаардлагаас үлдэх 5,000,000 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгосон. Үүргээ гүйцэтгээгүй тохиолдолд барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулахаар шийдвэрлэсэн.
• Үндэслэл: Иргэний хуулийн 227.1, 451.1, 453.1.

🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ

• Өдөр: 2019-05-01, Дугаар: 779
• Гомдлол гаргагч: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч
• Гомдлолын шалтгаан: Нэмэгдүүлсэн хүүг бууруулах боломжтой байсан ч хүлээн зөвшөөрөөгүй.
• Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсгийн зарим заалтыг өөрчилж, П.Д-гээс 47,416,080 төгрөг гаргуулахаар, нэхэмжлэлийн шаардлагаас 7,781,220 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгохоор шийдвэрлэсэн. Шийдвэрийн бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн.
• Үндэслэл: Иргэний хуулийн 219.1, 451.1, 453.1.

⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ

• Өдөр: 2019-09-23, Дугаар: 00779
• Гомдлол гаргагч: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч С.Н
• Гомдлолын шалтгаан: Нэмэгдүүлсэн хүүг бууруулах боломжтой байсан ч давж заалдах шатны шүүх бууруулаагүй. Зээлийн хүү өндөр, хариуцагч төлөх чадваргүй байхад гэрээний хугацааг сунгасан нь мөнгөн дүнг өсгөх зорилготой байсан.
• Шийдвэр: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалын тогтоох хэсгийн зарим заалтыг өөрчилж, П.Д-гээс нийт 44,013,400 төгрөг гаргуулж БИД ББСБ ХХК-д олгож, үлдэх хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон. Магадлалын бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

• Зохигчийн хооронд байгуулагдсан зээл, барьцааны гэрээ болон нэмэлт гэрээ нь хуульд нийцсэн.
• Хариуцагч зээлийн төлбөрөө хуваарийн дагуу төлөөгүй нь үүргээ зөрчсөн.
• Үндсэн зээл 27,000,000 төгрөгийг гаргуулахаар шийдвэрлэсэн нь Иргэний хуулийн 451.1-д нийцсэн.
• Зээлийн хүүг гэрээнд заасан хувь, хугацаанд болон хэтэрсэн хугацаагаар тодорхойлж, төлсөн төлбөрийг хасч, үлдэх хэсгийг гаргуулсан нь үндэслэлтэй.
• Нэмэгдүүлсэн хүү гаргуулах шаардлагын талаархи хоёр шатны шүүхийн дүгнэлт нь Иргэний хуулийн 452.2, 453.1-д заасныг зөрчсөн.
• Гэрээний 2.5-д заасан “нэмэгдүүлсэн хүүг гэрээний үндсэн хүүгийн 20 хувиар нэмж төлнө” гэсэн тохиролцоо нь хуулийн агуулгад нийцэхгүй, учир нь нэмэгдүүлсэн хүү нь үндсэн төлбөрөөс тооцогдох бөгөөд зээлийн хүү орохгүй.
• Нэхэмжлэгчийн нэмэгдүүлсэн хүүгийн тооцоолол ойлгомжгүй, үндэслэлээ тайлбарлаагүй.
• Давж заалдах шатны шүүх нэхэмжлэгчийн шаардсанаас илүү хэмжээний нэмэгдүүлсэн хүү гаргуулсан нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 116.3-т нийцээгүй. Иймд нэмэгдүүлсэн хүү гаргуулах шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон.
• Үүргийн гүйцэтгэлийг барьцаа хөрөнгөөр хангуулах болон өмгөөлөгчийн зардлыг хэрэгсэхгүй болгосон нь үндэслэлтэй.