Улсын дээд шүүхийн Шүүх хуралдааны тогтоол

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

• Үйл явдал: Д.Б нь А.А болон Б.Б нарт холбогдуулан зээлийн гэрээний үүрэгт нийт 150,000,000 төгрөг гаргуулах нэхэмжлэл гаргасан. Нэхэмжлэгч нь Б.Б-тэй зээлийн гэрээ байгуулсан боловч зээлийн мөнгийг А.А-д шилжүүлсэн бөгөөд зээлдэгч нь гэрээний үүргээ биелүүлээгүй тул нэхэмжлэлийг гаргасан байна.
• Нэхэмжлэгч: Д.Б нь үндсэн зээл 100,000,000 төгрөг, алданги 50,000,000 төгрөг, нийт 150,000,000 төгрөгийг А.А, Б.Б нараас гаргуулахыг шаардсан.
• Хариуцагч: А.А нь үндсэн зээлийг төлнө, харин алданги 50,000,000 төгрөгийг төлөхгүй гэсэн. Б.Б нь зээлийн гэрээний дагуу мөнгөн хөрөнгийг бодитоор аваагүй, зээлийн гэрээг дүр үзүүлэн байгуулсан тул хариуцахгүй гэж маргасан.

🏛️ АНХАН ШАТ

• Өдөр: 2025-01-28, Дугаар: 191/ШШ2025/00742
• Шийдвэр: Хариуцагч Б.Б-гээс 150,000,000 төгрөг гаргуулж нэхэмжлэгч Д.Б-д олгож, нэхэмжлэлээс хариуцагч А.А-д холбогдох хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон.
• Үндэслэл: Иргэний хуулийн 281.1, 232.6-д заасныг баримтлан Б.Б нь зээлийн гэрээгээр мөнгөн хөрөнгийг хүлээн авсан, гэрээ хүчин төгөлдөр тул үүргийг хариуцна.

🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ

• Өдөр: 2025-03-31, Дугаар: 210/МА2025/00541
• Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч Д.Б (анхан шатны шүүхийн шийдвэрээс А.А-г чөлөөлсөнд гомдол гаргасан)
• Гомдлолын шалтгаан: А.А нь зээлийг авсан болохоо хүлээн зөвшөөрсөн байхад гэрээний үүргээс чөлөөлсөн нь талуудын зарчимд нийцэхгүй ба Иргэний хуулийн 242.1-д заасан хамтран үүрэг гүйцэтгэгч гэж үзэх тул.
• Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг өөрчилж, хариуцагч Б.Б, А.А нараас нийт 150,000,000 төгрөгийг гаргуулж нэхэмжлэгч Д.Б-д олгосон.
• Үндэслэл: Иргэний хуулийн 281.1, 232.6, 242.1-д заасныг баримтлан А.А нь зээлийг хүлээн авснаа зөвшөөрсөн, Б.Б нь зээлийг хүлээн аваад А.А-д шилжүүлсэн нь тэднийг үүргээс чөлөөлөх үндэслэл болохгүй.

⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ

• Өдөр: 2025-05-22, Дугаар: 001/ШХТ2025/00533
• Гомдлол гаргагч: Хариуцагч А.А-гийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч А.Э, түүний өмгөөлөгч Х.Ч, хариуцагч Б.Б-гийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч Б.А.
• Гомдлолын шалтгаан: Давж заалдах шатны шүүх хуулийг буруу тайлбарлан хэрэглэж, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журам зөрчсөн.
• Шийдвэр: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлал болон анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулж, А.А-гаас 150,000,000 төгрөг гаргуулж Д.Б-д олгож, Б.Б-д холбогдох нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

• Нэхэмжлэгч Д.Б нь хариуцагч Б.Б-тэй 2023-10-09-ний өдөр зээлийн гэрээ байгуулж, 100,000,000 төгрөгийг Б.Б-гийн дансаар шилжүүлсэн боловч зээлийн үүрэг биелэгдээгүй.
• Зохигчийн тайлбараас үзэхэд, Д.Б нь А.А-тай зээл авахаар тохиролцсон хүсэл зориг харилцан илэрхийлэгдсэн нь Иргэний хуулийн 40.1-д нийцнэ.
• Б.Б нь А.А-г төлөөлж зээлийн гэрээ байгуулсан нь Иргэний хуулийн 62.1-д заасан төлөөлүүлэн хэлцэл хийхтэй нийцнэ.
• Зээлийн гэрээ нь зөвшилцөлд тулгуурласан бөгөөд мөнгөн хөрөнгө шилжүүлсэн нь гэрээний гүйцэтгэлийг нотлоход ач холбогдолтой боловч гэрээний агуулгыг тодорхойлохгүй.
• Иймд Б.Б-д зээлийн гэрээний үүргийг хариуцуулах үндэслэлгүй.
• Нэхэмжлэгч Д.Б нь хариуцагч А.А-гаас үндсэн зээл 100,000,000 төгрөгийг Иргэний хуулийн 281.1-д заасны дагуу шаардах эрхтэй.
• Талуудын хооронд хамтран үүрэг гүйцэтгэгчийн харилцаа үүсээгүй тул Иргэний хуулийн 242.1-ийг хэрэглэх үндэслэлгүй.
• Зээлийн гэрээний 3.7-д заасан алдангийн хэмжээ (гүйцэтгээгүй үүргийн үнийн дүнгийн 0.5%) нь Иргэний хуулийн 232.6-д нийцсэн тул А.А нь алданги 50,000,000 төгрөгийг төлөх үүрэгтэй.
• Нэхэмжлэгчийн дансны хуулгыг гаргуулах хүсэлтийг хангахаас татгалзсан нь хэргийн нөхцөл байдалд нийцсэн, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журам зөрчөөгүй.
• Иргэний хуулийн 232.8-д зааснаар алдангийн хэмжээг багасгах талаар талууд мэтгэлцээгүй тул энэ үндэслэлийг хэлэлцэхгүй.