📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- Үйл явдал: Д.Б нь БНХАУ-ын иргэн Y-д холбогдох жоншны төлбөрт шилжүүлсэн 53,000,000 төгрөг гаргуулах тухай нэхэмжлэл гаргасан.
- Нэхэмжлэгч: Д.Б - хариуцагч БНХАУ-ын иргэн Y-с 53,000,000 төгрөг гаргуулах тухай нэхэмжлэл гаргасан.
- Хариуцагч: БНХАУ-ын иргэн Y - нэхэмжлэлийг эс зөвшөөрч, татгалзсан.
🏛️ АНХАН ШАТ
- Шийдвэр: Хариуцагч БНХАУ-ын иргэн Y-с 53,000,000 төгрөг гаргуулах нэхэмжлэгч Д.Б-ийн нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгож, улсын тэмдэгтийн хураамжид төлсөн 457,950 төгрөгийг улсын орлогод хэвээр үлдээж шийдвэрлэсэн.
- Үндэслэл: Иргэний хуулийн 243.1, 56.1, 56.2, улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн 7.1.1.
🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- Гомдлол гаргагч: Хариуцагч
- Гомдлолын шалтгаан: Анхан болон давж заалдах шатны шүүх хэрэгт цугларсан нотлох баримтуудыг өөр өөрөөр үнэлж, Иргэний хуулийн 2 өөр зохицуулалтыг хэрэглэн хэргийг шийдвэрлэсэн нь хууль хэрэглээний зөрүүтэй байдлыг бий болгосон.
- Шийдвэр: Хан-Уул дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн 2024 оны 03 дугаар сарын 21-ний өдрийн 183/ШШ2024/01278 дугаар шийдвэрийн тогтоох хэсгийн 1 дэх заалтыг “Иргэний хуулийн 492 дугаар зүйлийн 492.1.1-д заасныг баримтлан хариуцагч БНХАУ-ын иргэн Y-с 53,000,000 төгрөгийг гаргуулж нэхэмжлэгч Д.Б-д олгосугай” гэж өөрчлөн найруулж, 2 дахь заалтыг “...үлдээсүгэй.” гэснийг “...үлдээж, хариуцагч БНХАУ-ын иргэн Y-с 422,950 төгрөг гаргуулж нэхэмжлэгч Д.Б-д олгосугай.” гэж өөрчлөн, шийдвэрийн бусад хэсгийг хэвээр үлдээж, улсын тэмдэгтийн хураамжид төлсөн 422,950 төгрөгийг шүүгчийн захирамжаар буцаан олгохоор шийдвэрлэсэн.
- Үндэслэл: Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 59.3.
⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- Гомдлол гаргагч: Хариуцагч
- Гомдлолын шалтгаан: Хариуцагчийн өмгөөлөгч Н.Б хяналтын журмаар гаргасан гомдолдоо: “...анхан болон давж заалдах шатны шүүх хэрэгт цугларсан нотлох баримтуудыг өөр өөрөөр үнэлж, Иргэний хуулийн 2 өөр зохицуулалтыг хэрэглэн хэргийг шийдвэрлэсэн нь хууль хэрэглээний зөрүүтэй байдлыг бий болгосон. Хариуцагч тал 2024.03.21-ний өдрийн шүүх хуралдаанд гэрчээр н.Б-ийг асуулгах хүсэлт гаргасныг шүүх шийдвэрлээгүй орхигдуулсан. Хариуцагч анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг өнөөдрийг хүртэл гардаж аваагүй. Мөн нэхэмжлэгчийн гаргасан давж заалдах гомдлыг танилцуулаагүй хэргийг давж заалдах шатны шүүхэд хүргүүлсэн. Шийдвэр, гомдлыг шуудангаар хүргүүлсэн гэх боловч хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгчийн хаягийг буруу бичсэн нь МШ компанийн дардас, гараар бичсэн тэмдэглэлээс харагдана. Давж заалдах гомдолд тайлбар өгөөгүй байхад давж заалдах шатны шүүх хэргийг шийдвэрлэсэн нь Монгол хэл мэдэхгүй гадаадын иргэний хувьд мэтгэлцэх эрхийг нь хязгаарласан гэж үзэж байна. Иймд шийдвэрийг хэвээр үлдээж, магадлалыг хүчингүй болгож өгнө үү” гэсэн.
- Шийдвэр: Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн 2024 оны 05 дугаар сарын 17-ны өдрийн 210/МА2024/01060 дугаар магадлалын тогтоох хэсгийн 1 дэх заалтад “...492 дугаар зүйлийн 492.1.1” гэснийг “...243 дугаар зүйлийн 243.1” гэж өөрчлөн магадлалын бусад хэсгийг хэвээр үлдээсүгэй. Хариуцагчийн өмгөөлөгч Н.Б-с хяналтын журмаар гомдол гаргахдаа улсын тэмдэгтийн хураамжид 2024.06.24-ний өдөр төлсөн 422,950 төгрөгийг улсын орлогод хэвээр үлдээсүгэй.
📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Хариуцагчийн өмгөөлөгчийн хяналтын журмаар гаргасан гомдлыг хангах үндэслэл тогтоогдсонгүй.
- Нэхэмжлэгч Д.Б нь 2021.01.29-ний өдөр 60,000,000 төгрөгийн урьдчилгааг хариуцагч БНХАУ-ын иргэн Y-н данс руу шилжүүлсэн. Мөнгө шилжүүлснээс хойш худалдан авах ёстой жоншийг огт өгөөгүй. Тооцоо нийлье, 2 талаасаа ярилцъя гэж удаа дараа хандсан боловч БНХАУ-ын иргэн Y нь ямар нэгэн байдлаар хойшлуулсаар өнөөдрийг хүрсэн. Үүнээс өмнө хариуцагчаас 3-4 удаа жонш худалдан авсан бөгөөд төлбөрөө бүрэн төлсөн байсан юм, 60,000,000 төгрөгийг шилжүүлснээс хойш 2021.03.07, 2021.03.21-ний өдрүүдэд 152,000,000 төгрөгийн худалдан авалт хийж төлбөрөө төлсөн бөгөөд өмнөх 60,000,000 төгрөгийн тооцоог үлдээчхээч мөнгө хэрэгтэй байна гэж гуйхаар нь үлдээсэн, түүнчлэн хариуцагч нь нэхэмжлэгчээс 13,000,000 төгрөгийг зээлж авсан бөгөөд нийт 73,000,000 төгрөг авснаас 20,000,000 төгрөгийг буцааж төлсөн тул нэхэмжлэлийн шаардлагаа багасгаж 53,000,000 төгрөгийг хариуцагч БНХАУ-ын иргэн Y-с гаргуулахаар нэхэмжилж байна.
- Хариуцагч нь нэхэмжлэлийг эс зөвшөөрч, татгалзлын үндэслэлээ “... Д.Б нь хариуцагч БНХАУ-ын иргэн Y-с жонш худалдаж аваагүй, бидний хооронд жонш худалдах-худалдан авах харилцаа үүсээгүй. Нэхэмжлэгч нь “Э” компаниас 3-4 удаа жонш худалдаж авсан бөгөөд тус компанийн санхүүг Y хариуцаж, түүний дансаар мөнгө шилждэг байсан, ...нэхэмжлэгч нь эхлээд 2021.01.15-ны өдөр 144тн жоншийг 72,000,000 төгрөгөөр худалдан авч 43,000,000 төгрөгийг төлөөд 29,000,000 төгрөг дутуу байсан, уг 60,000,000 төгрөгөөс 29,000,000 төгрөгийг суутгаад 31,000,000 төгрөгийн тооцоо нийлсэн, үүний дараа нэхэмжлэгч нь 2021.02.23-ны өдөр 18,270,000 төгрөгийн жонш, шороо авсан, ингээд 75,770,000 төгрөгийн жонш, хүдэртэй шороо ачуулж явсан, үүнээс үлдэгдэл 31,000,000 төгрөгийг тооцон суутгасны дараа нэхэмжлэгч нь 2021.02.25, 2021.02.26-ны өдөр нийт 55,077,000 төгрөгийг шилжүүлж, төлбөр тооцоо бүгд дууссан боловч манай компани 10,300,000 төгрөг нь Д.Б-ийн төлсөн мөнгөнөөс үлдсэн гэж тооцоо нийлсэн, энэ нь дараа дараагийн төлбөр тооцоонд дээрхийн адил суутгагдана, 13,000,000 төгрөгийн асуудал үүнийг хэлээд байгаа юм, ...жоншийг өгсөн учраас 60,000,000 төгрөгийг төлөх үнэ” гэсэн.
- Хариуцагчийн өмгөөлөгчийн гомдолд заасан үндэслэл тогтоогдоогүй гэж үзнэ. Тухайлбал, жонш худалдан авдаг төлбөр тооцооны баримт, хариуцагчийн гаргаж өгсөн Х банкны дансны хуулганууд нь нэхэмжлэгч шаардах эрхгүй болохыг нотолно гэх агуулгатай гомдол үндэслэлгүй юм. Хэдийгээр нэхэмжлэгч болон түүний хамаарал бүхий этгээдээс худалдагч буюу хариуцагч талд жоншны төлбөр шилжүүлсэн баримтууд хэрэгт байх боловч жоншны үнийг бүрэн төлсөн эсэх, үлдэгдэл төлбөр байсан эсэхийг маргасан нөхцөлд жонш хүлээлгэн өгсөн факт маргааны үндэс болох бөгөөд хариуцагч ямар хэмжээний жоншийг хүлээлгэн өгөх болохоо нотлоогүй.