Улсын дээд шүүхийн Шүүх хуралдааны тогтоол

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

• Үйл явдал: Нэхэмжлэгч Б.О нь "Э М" ХХК-д өгөгдлийн шинжээчээр ажиллаж байгаад ажлын байр хасагдсан шалтгаанаар ажлаас чөлөөлөгдсөн. Тэрээр ажлын байр нь хасагдаагүй, зөвхөн нэршил өөрчлөгдсөн, мөн ажилтнуудыг бөөнөөр халах үйл явц болсон тул ажил олгогч хуулиар хүлээсэн үүргээ биелүүлээгүй гэж үзсэн.
• Нэхэмжлэгч: Б.О нь ажилд эгүүлэн тогтоолгох, ажилгүй байсан хугацааны цалинтай тэнцэх олговор 32,188,774 төгрөг гаргуулах, нийгмийн болон эрүүл мэндийн даатгалын шимтгэлийг нөхөн төлж, баталгаажилт хийлгэхийг даалгахыг шаардсан.
• Хариуцагч: "Э М" ХХК нь нэхэмжлэлийг эс зөвшөөрч, нэхэмжлэгчийн ажлын байр үнэхээр хасагдсан, шинээр нээгдсэн ажлын байруудад сонгон шалгаруулалтад орох боломжтой байсан ч оролцоогүй тул хөдөлмөрийн гэрээ цуцлах нь хуульд нийцсэн гэж маргасан.

🏛️ АНХАН ШАТ

• Өдөр: 2023-11-01, Дугаар: 181/ШШ2023/03471
• Шийдвэр: Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
• Үндэслэл: Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 158.2.2, 127.1. Компанийн бүтэц, орон тоо өөрчлөгдөж, өгөгдлийн шинжээчийн ажлын байр хасагдсан нь тогтоогдсон. Шинэ ажлын байрууд нь өөр чиг үүрэгтэй байсан бөгөөд нэхэмжлэгч нээлттэй зарласан сонгон шалгаруулалтад оролцоогүй.

🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ

• Өдөр: 2024-02-05, Дугаар: 210/МА2024/00288
• Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч
• Гомдлолын шалтгаан: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль ёсны бөгөөд үндэслэл бүхий байх шаардлагыг хангаагүй.
• Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, гомдлыг хангахгүй орхисон.
• Үндэслэл: Өгөгдлийн шинжээчийн болон системийн инженерийн ажлын байрны зорилго, шаардлага ялгаатай байсан тул ажлын байр бодитоор хасагдсан. Ажил олгогчийн мэдэгдэл Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 80.4-т нийцсэн. Бөөнөөр халах үеийн хэлэлцээрийг хийгээгүй нь хөдөлмөрийн маргааныг шийдвэрлэхэд хамаарахгүй.

⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ

• Өдөр: 2024-04-04, Дугаар: 001/ШХТ2024/00391
• Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч О.Цолмон
• Гомдлолын шалтгаан: Анхан болон давж заалдах шатны шүүх хуулийг Улсын дээд шүүхийн тогтоол, тайлбараас өөрөөр хэрэглэсэн, Хөдөлмөрийн тухай хууль хэрэглээг тогтооход зарчмын хувьд ач холбогдолтой үйл баримтад дүгнэлт өгөөгүй.
• Шийдвэр: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаасан.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

• Хоёр шатны шүүх нэхэмжлэгчийн ажлын байр хэвээр хадгалагдсан эсэх асуудлаар голлох дүгнэлт өгч, хэргийг хянан шийдвэрлэсэн нь зөв.
• Гэвч хоёр шатны шүүх ажилтнуудыг бөөнөөр халахдаа ажил олгогч хуулиар хүлээсэн үүргээ биелүүлсэн эсэхэд хууль зүйн зохих дүгнэлт өгөөгүй.
• "Э М" ХХК нь 70 ажилтантай байснаас 47 ажилтныг халсан нь Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 81.1.2-т заасан бөөнөөр халах үйл явц мөн байхад, давж заалдах шатны шүүх "бөөнөөр халах үед ажил олгогч ба ажилтны төлөөллийн хооронд хийх хэлэлцээрийн талаарх зохицуулалтыг талуудын хооронд үүссэн хөдөлмөрийн эрхийн маргааныг шийдвэрлэхэд хамаарахгүй" гэж дүгнэсэн нь үндэслэлгүй.
• Ажил олгогч бөөнөөр халах тохиолдолд Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 81.3-т заасан тодорхой асуудлаар хэлэлцээр хийх үүргийг хүлээнэ. Хэргийн баримтаас үзвэл ийм хэлэлцээр хийсэн гэх нөхцөл байдал тодорхойгүй, зохигч энэ талаар хангалттай мэтгэлцээгүй.
• Нэхэмжлэгч Б.Огийн ажиллаж байсан өгөгдлийн шинжээчийн ажлын байр болон шинээр бий болсон системийн инженерийн ажлын байранд тавигдах шаардлага, чиг үүргийн талаар зохигчийг харилцан мэтгэлцүүлж, Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 81.2, 81.3-т заасан үндэслэлээр тэргүүн ээлжинд томилогдох боломжтой ажлын байр мөн эсэх, бусад нэр дэвшигчидтэй өрсөлдөх шаардлагыг тодруулах нь зүйтэй.
• Анхан шатны шүүх Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 81.5-д заасны дагуу шинээр бий болсон ажлын байрны сонгон шалгаруулалтад оролцоогүй явдлыг хүсэлт гаргаагүй нөхцөл байдалтай адилтган үзсэн нь хэлэлцээр хийгдээгүй, ажилтан хангалттай мэдээлэлтэй байсан эсэх нь тодорхойгүй үед зөв гэж үзэхэд эргэлзээтэй.
• Эдгээр үндэслэлээр нэхэмжлэгчийн төлөөлөгчийн хяналтын журмаар гаргасан гомдлыг хангаж, хоёр шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг хүчингүй болгон, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаасан.