Улсын дээд шүүхийн Шүүх хуралдааны тогтоол

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

• Үйл явдал: Нэхэмжлэгч Б.Л нь хариуцагч Б.Птай 2018.01.31-ний өдөр "Орон сууц зээлээр худалдах-худалдан авах гэрээ" байгуулж, Б.П нь нийт 31,000,000 төгрөгийг төлсөн боловч үлдэгдэл төлбөрөө төлөөгүй тул гэрээг цуцалжээ. Нэхэмжлэгч нар Б.Пыг орон сууцыг үндэслэлгүйгээр эзэмшиж, ашигласан гэж үзэн, 27,200,000 төгрөг гаргуулах нэхэмжлэл гаргасан.
• Нэхэмжлэгч: Б.Л, Т.Д, Д.Н нар нь хариуцагч Б.Пыг орон сууцыг үндэслэлгүйгээр эзэмшиж, ашиглан 27,200,000 төгрөгөөр хөрөнгөжсөн тул уг мөнгийг гаргуулахыг шаардсан.
• Хариуцагч: Б.П нь нэхэмжлэлийг эс зөвшөөрч, өмнө нь энэ асуудлаар шүүхийн шийдвэр гарсан байхад дахин нэхэмжлэл гаргасан нь үндэслэлгүй гэж маргасан.

🏛️ АНХАН ШАТ

• Өдөр: 2022-12-21, Дугаар: 101/ШШ2023/00024
• Шийдвэр: Хариуцагч Б.Паас 27,200,000 төгрөгийг гаргуулж нэхэмжлэгч нарт олгосон.
• Үндэслэл: Иргэний хуулийн 492.1.1-д зааснаар хариуцагч нь орон сууцыг эзэмшсэн хугацаагаар бусдын хөрөнгийг үндэслэлгүйгээр эзэмшсэнээс үүссэн төлбөрийг төлөх үүрэгтэй. Өмнөх шийдвэрээр энэхүү шаардлагыг шийдвэрлээгүй гэж үзсэн.

🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ

• Өдөр: 2023-03-17, Дугаар: 210/МА2023/00576
• Гомдлол гаргагч: Хариуцагч
• Гомдлолын шалтгаан: Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийг хүлээн авахгүй байх ёстой байсан.
• Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон.
• Үндэслэл: Өмнөх шүүхийн шийдвэрээр орон сууц худалдах-худалдан авах гэрээг хүчин төгөлдөр бус хэлцэл гэж үзэж, орон сууцанд амьдарсан хугацааг үр шим хүртсэн сараар нь тооцон мөнгөн төлбөр нэхэх эрхгүй гэж дүгнэсэн нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 40.4-т зааснаар нэгэнт тогтоогдсон үйл баримт. Иймд Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 65.1.6-д зааснаар нэхэмжлэлийг хүлээн авахаас татгалзах үндэслэлтэй байсан.

⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ

• Өдөр: 2023-05-25, Дугаар: 001/ШХТ2023/00621
• Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч нарын өмгөөлөгч
• Гомдлолын шалтгаан: Давж заалдах шатны шүүх хуулийг буруу хэрэглэсэн, өмнөх шийдвэрээр нэхэмжлэлийн үндэслэл нь огт өөр байсан.
• Шийдвэр: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн гомдлыг хангахгүй орхисон.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

• Нэхэмжлэгч нар орон сууц худалдах-худалдан авах гэрээний хүчин төгөлдөр бус байдлыг тогтоолгож, орон сууцны хөлс болон СӨХ-ны төлбөр шаардсан боловч шүүхээс гэрээ хүчин төгөлдөр бус тул гэрээний дагуу хөлс шаардах эрхгүй гэж шийдвэрлэсэн.
• Нэхэмжлэгч нар орон сууцыг ашигласан хугацааны хөлсийг шаардахдаа гэрээг хүчин төгөлдөр бус гэж үзсэн атлаа орон сууц ашигласны хөлсийг өөр баримтаар нотлоогүй.
• Шүүх Иргэний хуулийн 492.1.1-д заасны дагуу шаардах эрхгүй гэж хэрэгсэхгүй болгосон нь хууль зөрчөөгүй.
• Нэхэмжлэлийн шаардлага нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 40.4-т заасан шүүхийн хүчин төгөлдөр шийдвэрээр нэгэнт тогтоогдсон үйл баримт болсон тул мөн хуулийн 117.1-д зааснаар хэргийг хэрэгсэхгүй болгосон давж заалдах шатны шүүхийн магадлал үндэслэлтэй.
• Нэхэмжлэгчийн гомдол нь үндэслэлгүй тул давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээсэн.