Тогтоол №5042·Иргэн · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: "И" ХХК-ийн захирал М.Гансүх нь Ж.Энхбаяр, Б.Мөнхбат нараас 50,000,000 төгрөг зээлэхдээ компанийн эзэмшил, өмчлөлд байсан газар эзэмших эрх болон гараашийг түр хугацаагаар барьцаалж, газар эзэмших эрх шилжүүлэх, гарааш худалдах-худалдан авах гэрээг нотариатаар баталгаажуулсан. М.Гансүх зээлийн төлбөрөөс 33,382,000 төгрөгийг төлсөн байхад Б.Мөнхбат эд хөрөнгийг өөрийн нэр дээр шилжүүлэн авсан.
- **Нэхэмжлэгч**: "И" ХХК нь нотариатч Т-ийн үйлдсэн газар эзэмших эрх шилжүүлэх болон гарааш худалдах-худалдан авах гэрээг баталгаажуулсан нотариатын үйлдлийг хүчингүйд тооцуулахыг хүссэн. Учир нь нотариатч нь компанийн өмч хөрөнгийг иргэн М.Гансүх захиран зарцуулах эрхтэй эсэхийг шалгаагүй, зээлийн болон барьцааны гэрээ хийгээгүй, үр дагаврыг тайлбарлаагүй.
- **Хариуцагч**: Нотариатч Т нэхэмжлэлийг эс зөвшөөрч, М.Гансүх нь "И" ХХК-ийн эзэн учир компанийн эд хөрөнгийг шилжүүлэх эрхтэй байсан, зохигчид өөрчлөлт оруулах санал ирүүлээгүй, хөөн хэлэлцэх хугацаа дууссан гэж тайлбарласан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2017-11-13, **Дугаар**: 183/ШШ2017/02465
- **Шийдвэр**: Нотариатч Т-ийн 2013 оны 12 дугаар сарын 13-ны өдрийн Гарааш худалдах-худалдан авах гэрээ, Газар эзэмших эрх шилжүүлэх гэрээг гэрчилсэн нотариатын үйлдлийг хүчингүйд тооцсон.
- **Үндэслэл**: Нотариатын тухай хуулийн 31.1, 31.3.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2018-03-21, **Дугаар**: 746
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль ёсны бөгөөд үндэслэлтэй биш.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Нэхэмжлэгч "И" ХХК нь ганц гишүүнтэй хуулийн этгээд бөгөөд 100 хувийн хувьцаа эзэмшигч М.Гансүх компанийг итгэмжлэлгүйгээр төлөөлөх эрхтэй этгээдийн хувиар хэлцэл хийсэн тул нотариатч хуульд заасан үүргээ зөрчөөгүй. Мөн зээлийн гэрээ байгуулах байсныг мэдсэн атлаа үр дагаврыг танилцуулаагүй гэх нэхэмжлэгчийн тайлбар баримтаар нотлогдоогүй.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2018-06-04, **Дугаар**: 746
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх иргэн М.Гансүхийг компанийг төлөөлөх эрхтэй гэж үндэслэлгүй дүгнэсэн, нотариатч үйлчлүүлэгчийн хувийн байдлыг тогтоох үүргээ зөрчсөн.
- **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалын тогтоох хэсгийн нэг дэх заалтад "Нотариатын тухай хуулийн 31 дүгээр зүйлийн 31.1, 31.3 дахь хэсэгт заасныг баримтлан" гэж нэмэлт оруулж, магадлалын бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгчийн хяналтын журмаар гаргасан гомдлыг хангах хууль зүйн үндэслэл тогтоогдохгүй байна.
- Нэхэмжлэгч “И” ХХК нь ганц гишүүнтэй хуулийн этгээд бөгөөд 100 хувийн хувьцаа эзэмшигч М.Гансүх компанийг итгэмжлэлгүйгээр төлөөлөх эрхтэй этгээдийн хувиар хийсэн хэлцлийг нотариатч Т гэрчлэхдээ хуульд заасан үүргээ зөрчөөгүй.
- "Зээлийн гэрээ байгуулах байсныг мэдсэн атлаа үр дагаврыг танилцуулаагүй, өөр гэрээ байгуулсан" гэх нэхэмжлэгчийн тайлбар баримтаар нотлогдоогүй.
- Хариуцагчийг Нотариатын тухай хуулийн 21.2.1-д заасны дагуу эрх зүйн үр дагавар, хууль зүйн ач холбогдлыг тайлбарлах үүргээ зөрчсөн гэж буруутгах боломжгүй.
- Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 166.4-т заасан үүргээ хуульд зааснаар хэрэгжүүлсэн.
- Давж заалдах шатны шүүхээс анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон нь зөв боловч магадлалын тогтоох хэсэгт хууль хэрэглээгүй алдаа гаргасныг хяналтын шатны шүүхээс залруулсан.
- Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 172.2-т заасан үндэслэл тогтоогдохгүй байна.