Тогтоол №9508·Иргэн · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: "Түмэн шувуут" ХХК нь "Мөнххада" ХХК, "Их мөнх хада" ХХК, С.Гансүх, Б.Батбаяр нарт холбогдуулан гэрээний үүргийн гүйцэтгэл, үүргээ биелүүлээгүйгээс учирсан хохиролд 154,127,608 төгрөг, түүнчлэн "Мөнххада" ХХК, С.Гансүх нараас түрээсийн гэрээний үүрэг, хохиролд 48,358,014 төгрөгийг тус тус гаргуулахаар нэхэмжилсэн. Хариуцагч нар эс зөвшөөрч, "Түмэн шувуут" ХХК, "Мөнххада" ХХК-ийн хэлцлийг хүчин төгөлдөр бусд тооцуулж, 119,304,900 төгрөг гаргуулах сөрөг нэхэмжлэл гаргасан.
- **Нэхэмжлэгч**: "Түмэн шувуут" ХХК. Гэрээний үүргийн гүйцэтгэл, үүргээ биелүүлээгүйгээс учирсан хохирол болон түрээсийн гэрээний үүрэг, хохирлыг гаргуулах.
- **Хариуцагч**: "Мөнххада" ХХК, "Их мөнх хада" ХХК, С.Гансүх, Б.Батбаяр. Нэхэмжлэлийг эс зөвшөөрч, "Түмэн шувуут" ХХК, "Мөнххада" ХХК-ийн хоорондох хэлцлийг хүчин төгөлдөр бусд тооцуулж, ажлын хөлсөнд төлсөн 119,304,900 төгрөгийг гаргуулах сөрөг нэхэмжлэл гаргасан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2020-05-22, **Дугаар**: 184/ШШ2020/01737
- **Шийдвэр**: "Мөнххада" ХХК-аас түрээсийн гэрээний үүрэг, алдангид нийт 149,595,512 төгрөгийг, "Их мөнх хада" ХХК-аас түрээсийн гэрээний үүрэг, алданги, хохиролд нийт 47,379,404 төгрөгийг гаргуулан нэхэмжлэгчид олгож, үлдсэн нэхэмжлэл болон С.Гансүх, Б.Батбаяр нарт холбогдох нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон. Сөрөг нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 318.1, 232.6, 228.1, 56.5.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2020-07-27, **Дугаар**: 1663
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч нар
- **Гомдлолын шалтгаан**: Шийдвэр хууль ёсны бөгөөд үндэслэл бүхий биш, Иргэний хуулийг буруу тайлбарлаж, нэхэмжлэгчид давуу байдал олгосон.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсгийн зарим заалтыг өөрчилж, бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн. "Мөнххада" ХХК-аас түрээсийн гэрээний үүрэгт 106,172,000 төгрөг, "Их мөнх хада" ХХК-аас 38,795,840 төгрөг гаргуулахаар өөрчилсөн. Сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон үндэслэлийг Иргэний хуулийн 492.1.2-т заасан үндэслэлгүй гэж өөрчилсөн.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 318.1, 232.6, 492.1.2.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2020-11-23, **Дугаар**: 00923/ИХ-00923
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч нарын өмгөөлөгч Л.Хатанбаатар
- **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлал нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 116.2 дахь хэсгийн шаардлагыг хангаагүй, Иргэний хуулийн 56 дугаар зүйлийг буруу хэрэглэж, хүчин төгөлдөр бус хэлцэлд тулгуурласан гэрээг хүчин төгөлдөр гэж үзсэн.
- **Шийдвэр**: Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн 2020 оны 07 дугаар сарын 27-ны өдрийн 1663 дугаар магадлалыг хэвээр үлдээж, хариуцагч нарын өмгөөлөгчийн гомдлыг хангахгүй орхисон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Хариуцагч нарын өмгөөлөгчийн хяналтын гомдлыг хангах хууль зүйн үндэслэл тогтоогдоогүй.
- Давж заалдах шатны шүүх маргааныг хэрэгт цугларсан нотлох баримтын хүрээнд зөв үнэлж, үйл баримтын талаар үндэслэл бүхий дүгнэлт хийж, хэрэглэгдэх хуулийн зохицуулалтыг зөв тайлбарлан хэрэглэсэн.
- Талууд хэв хашмал түрээслэх гэрээг байгуулж, хэв хашмалыг хүлээлгэн өгсөн үйл баримтад маргаагүй бөгөөд гэрээг хүчин төгөлдөр бус гэж маргасан нь Иргэний хуулийн 318.1-д заасан түрээсийн гэрээний харилцааг зөв тодорхойлсон.
- Шүүх талуудын тооцоо нийлсэн акт, "Их мөнх хада" ХХК-ийн захирлын тайлбарыг үндэслэн түрээсийн төлбөр болон хэв хашмалын үнийг гаргуулж шийдвэрлэсэн нь Иргэний хуулийн 318.1-д нийцсэн.
- Нэхэмжлэгчээс гэрээний үүргээ биелүүлээгүйгээс учирсан хохиролд нэхэмжилж буй шаардлагаа баримтаар нотлоогүй тул уг шаардлагыг хангахгүй орхисныг Иргэний хуулийн 228.1-ийг зөрчөөгүй гэж үзсэн.
- Давж заалдах шатны шүүх түрээсийн гэрээний 9.1б, Иргэний хуулийн 232.6-д заасан хэмжээнд нийцүүлэн алдангийг тооцож, анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулсан нь үндэслэл бүхий болсон.
- Хариуцагч нарын барилга угсралтын ажилд чанарын доголдол гарсан, түрээсийн зүйлийг ашиглаагүй гэх тайлбар нь хэрэгт авагдсан нотлох баримтаар тогтоогдоогүй.
- "Түмэн шувуут" ХХК-ийг барилгын ажил, үйлчилгээ эрхлэх тусгай зөвшөөрөлгүй этгээд гэх үндэслэлээр ажил гүйцэтгэх гэрээг Иргэний хуулийн 56.1.1-д заасан хүчин төгөлдөр бус хэлцэл гэж дүгнэсэн нь үндэслэлтэй.
- Шинжээчийн дүгнэлтээр "Түмэн шувуут" ХХК-ийн гүйцэтгэсэн ажлын хэмжээ, өртөг тогтоогдож, чанарын доголдолгүй гэсэн дүгнэлтийг шүүх үнэлснийг Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 40.1, 40.2-ыг зөрчөөгүй гэж үзсэн.
- "Түмэн шувуут" ХХК-ийг Иргэний хуулийн 492.1.2-т заасны дагуу үндэслэлгүй хөрөнгөжсөн гэж үзэхгүй, гүйцэтгэлийн ажлын үр дүнд тохирсон ажлын хөлсөө буцаан шаардах эрхгүй талаарх дүгнэлтийг буруутгах боломжгүй.
- Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгохдоо хууль хэрэглээний хувьд гаргасан алдааг зөвтгөсөн нь оновчтой болсон.