Тогтоол №5433·Иргэн · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Н.Цоодол нь "Г" ХХК-д гэрээт өр барагдуулагчаар ажиллаж байгаад 2010 оны 9 дүгээр сард албан томилолтын үеэр зам тээврийн осолд орж нас барсан. "Г" ХХК нь үйлдвэрлэлийн ослыг бүртгэх, акт тогтоох үүргээ биелүүлээгүй тул шүүхийн шийдвэрээр 2015 онд осол үйлдвэрлэлийн осол болохыг тогтоосон.
- **Нэхэмжлэгч**: Я.Н, Ц.Б, Ц.А, Н.Д нар "Г" ХХК-иас үйлдвэрлэлийн ослын нөхөн төлбөр болон гэм хорын хохиролд нийт 20,003,973,302 төгрөг гаргуулахыг нэхэмжилсэн.
- **Хариуцагч**: "Г" ХХК нь нэхэмжлэлийн шаардлагаас 36 сарын цалинтай тэнцэх тэтгэмжийг өгөхөд татгалзахгүй, бусад шаардлагыг зөвшөөрөхгүй гэж маргасан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2018-03-22, **Дугаар**: 182/ШШ2018/00567
- **Шийдвэр**: "Г" ХХК-иас 98,158,197.6 төгрөгийг гаргуулж, Я.Н, Ц.Б, Ц.А нарт олгож, үлдэх 19,905,815,104.4 төгрөгийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 497.1, 508.1, 508.2, 510.1, Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 97.1.2.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2018-06-15, **Дугаар**: 1406
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Нөхөн төлбөрийн хэмжээг нэмэгдүүлэх.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн нөхөн төлбөрийн хэмжээг 196,316,394 төгрөг болгон өөрчилж, бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн.
- **Үндэслэл**: "Г" ХХК нь үйлдвэрлэлийн ослын акт тогтоох, нөхөн төлбөр олгох үүргээ 7 жил гаруй хугацаанд биелүүлээгүй тул Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 97.1.2-т заасны дагуу 72 сарын цалинтай тэнцэх нөхөн төлбөр олгох нь зүйтэй.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2018-10-18, **Дугаар**: 1406
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч, Хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Нэхэмжлэгч нь бүх шаардлагыг хангуулах, хариуцагч нь нөхөн төлбөрийн хэмжээг буруу тооцсон гэж гомдол гаргасан.
- **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, зохигчийн гомдлуудыг хангахгүй орхисон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Хоёр шатны шүүх хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааг хуульд заасан журмын дагуу явуулж, хэргийн оролцогчийн хуулиар олгогдсон эрхийг зөрчөөгүй.
- Н.Цоодол нь "Г" ХХК-ийн ажилтан байхдаа албан томилолтын үеэр осолд орж нас барсан нь тогтоогдсон.
- "Г" ХХК нь Хөдөлмөрийн аюулгүй байдал, эрүүл ахуйн тухай хуулийн 29.2-т заасан үүргээ биелүүлээгүй, шүүхийн шийдвэрээр үйлдвэрлэлийн осол болохыг тогтоосон боловч нөхөн төлбөр олгоогүй.
- Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 97.1.2-т үйлдвэрлэлийн ослын улмаас нас барсан ажилтны ар гэрт 36, түүнээс дээш сарын цалинтай тэнцэх нөхөн төлбөрийг олгохоор заасан бөгөөд "түүнээс дээш" гэдэг нь тухайн нөхцөл байдлаас хамаарч нэмэгдүүлэх боломжтойг илэрхийлнэ.
- Давж заалдах шатны шүүх хариуцагчийн буруутай үйлдэл (үүргээ биелүүлээгүй, нөхөн олговрыг удаашруулсан) болон хэргийн нөхцөл байдлыг харгалзан нөхөн олговрын хэмжээг 72 сарын цалинтай тэнцэх хэмжээгээр тогтоосон нь хууль зөрчөөгүй.
- Нэхэмжлэгчийн бусад шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон нь зөв, учир нь зарим шаардлага урьд нь шүүхээр шийдвэрлэгдсэн, мөн хариуцагч нь зам тээврийн осол гаргахад гэм буруутай болох нь тогтоогдоогүй тул Иргэний хуулийн 497.1, 498-д заасан гэм хорын хохирол хариуцах үүрэг хүлээхгүй.