Тогтоол №28076·Иргэн · Давж шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Талууд 2017 онд орон сууц худалдах, худалдан авахаар амаар тохиролцсон бөгөөд нэхэмжлэгч нар хариуцагчийн данс руу нийт 36,402,800 төгрөг шилжүүлсэн. Гэвч орон сууцыг худалдах, худалдан авах гэрээг бичгээр байгуулж, нотариатаар гэрчлүүлээгүй. Нэхэмжлэгч нар орон сууцыг өөр этгээдэд дамжуулсан бөгөөд хариуцагч орон сууцаа шүүхийн шийдвэрээр буцаан авсан.
- **Нэхэмжлэгч**: Д.О, Н.Г нар хариуцагч Ц.А-гаас орон сууцны үнэд шилжүүлсэн 36,402,800 төгрөгийг буцаан гаргуулах.
- **Хариуцагч**: Ц.А нэхэмжлэлийг эс зөвшөөрч, нэхэмжлэгч нараас 17,442,700 төгрөгийн хохирол гаргуулах сөрөг нэхэмжлэл гаргасан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2023-04-24, **Дугаар**: 101/ШШ2023/02056
- **Шийдвэр**: Хариуцагч Ц.А-гаас 29,965,200 төгрөг гаргуулж нэхэмжлэгч Д.О, Н.Г нарт олгож, нэхэмжлэлийн үлдэх 6,437,600 төгрөг болон сөрөг нэхэмжлэлийн 17,442,700 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 42.10, 243.1-д зааснаар.
### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР
- **Өдөр**: 2023-06-19, **Дугаар**: 210/МА2023/01205
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх маргааны үйл баримтыг буруу дүгнэж, хуулийг буруу тайлбарлаж, сөрөг нэхэмжлэлийг үндэслэлгүйгээр хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсэгт хууль хэрэглээний өөрчлөлт оруулж, бусад заалтыг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Талуудын амаар байгуулсан үл хөдлөх эд хөрөнгө худалдах-худалдан авах хэлцэл нь Иргэний хуулийн 56.1.1-д зааснаар хүчин төгөлдөр бус хэлцэлд хамаарна.
- Хүчин төгөлдөр бус хэлцлийн үр дагаврыг Иргэний хуулийн 56.5-д заасны дагуу шийдвэрлэх ёстой бөгөөд нэхэмжлэгч нараас хариуцагчид шилжүүлсэн нийт 29,965,200 төгрөгийг буцаан олгох нь хуульд нийцнэ.
- Ипотекийн зээл төлөх үүрэг нь Иргэний хуулийн 451.1-д зааснаар зээлдэгч буюу хариуцагч Ц.А-гийн хүлээх үүрэг тул уг дүнгээр Ц.А-г хохирсон гэж үзэх боломжгүй.
- СӨХ-ны төлбөр 466,000 төгрөг нь баримтаар нотлогдоогүй тул сөрөг нэхэмжлэлийн уг шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон нь зөв.
- Анхан шатны шүүх үндсэн нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хангаж, сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон шийдэл нь зөв боловч маргаанд хамааралтай эрх зүйн зохицуулалтыг буруу баримталсан алдааг залруулсан.
- Нэхэмжлэгчийн давж заалдах шатны шүүх хуралдаанд анхан шатны шүүхэд гаргаагүй нотлох баримт дутуу гаргаж өгсөн гэх тайлбар нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 40.5, 161.4-т зааснаар ач холбогдолгүй.