Тогтоол №9219

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Гэрлэлт цуцлуулах, хүүхдийн асрамж, тэтгэлэг тогтоолгох маргаан. - **Нэхэмжлэгч**: Ц.А, гэрлэлтээ цуцлуулах, хүүхдийг асрамжид нь үлдээж тэтгэлэг тогтоолгохыг хүссэн. - **Хариуцагч**: Б.Э, гэрлэлт цуцлахыг зөвшөөрсөн боловч хүүхдийг өөрийн асрамжид үлдээх сөрөг нэхэмжлэл гаргасан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2019-05-10, **Дугаар**: 182/ШШ2019/00875 - **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийн дагуу гэрлэлтийг цуцалж, хүүхдийг эхийн асрамжид үлдээж, эцэгээс тэтгэлэг гаргуулах шийдвэр гаргаж, сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгов. - **Үндэслэл**: Гэр бүлийн хуулийн 14.1, 14.6, 40.1.1, 40.1.2. Нэхэмжлэгч, хариуцагч хоёр гэрлэлтээ цуцлахыг хүлээн зөвшөөрсөн. Хүүхдийн нас, хүмүүжил, эхтэйгээ хамт байх дасал зэргийг харгалзан үзжээ. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2019-07-18, **Дугаар**: 210/МА2025/00XXX - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх нотлох баримтыг буруу үнэлж, хүүхдийн асрамжийг шийдвэрлэхдээ хууль зөрчсөн. - **Шийдвэр**: Гомдлыг хангахгүй, анхан шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээв. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Давж заалдах шүүх анхан шатны шүүх хэрэгт цугласан баримтыг үнэн зөв, эргэлзээгүй үнэлсэн гэж дүгнэв. - Нэхэмжлэгч, хариуцагч хоёр гэрлэлтээ цуцлахыг хүлээн зөвшөөрсөн тул гэрлэлтийг цуцлах нь зүйтэй. - Хүүхдийн асрамжийг эхэд нь үлдээсэн нь хүүхдийн эрх ашигт нийцэж байна. Хариуцагчийн тайлбар, нотлох баримт хүүхдийн асрамж өөрчлөх үндэслэл болохүйц биш. - Хүүхэд асуусан ажиллагаа хуульд заасан журмын дагуу явагдсан. Гомдолд дурдсан зөрчил тогтоогдсонгүй. - Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгчийн эрх хуульд нийцсэн тул хууль зөрчсөн гэж үзэх үндэслэлгүй.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Б.Т, Ш.Д нар 2006 онд гэрлэлтээ бүртгүүлж, хүү Д.О-ыг төрүүлсэн. Гэрлэлтийн харилцаа муудаж, гэрлэлтээ цуцлуулах, хүүхдийн асрамж, тэтгэлэг болон гэр бүлийн дундын эд хөрөнгөөс ногдох хэсгийг шийдвэрлүүлэхээр шүүхэд хандсан. - **Нэхэмжлэгч**: Б.Т, гэрлэлт цуцлуулах, хүү Д.О-ыг өөрийн асрамжид авах, тэтгэлэг гаргуулах, гэр бүлийн дундын хөрөнгөөс 90,000,000 төгрөг гаргуулах. - **Хариуцагч**: Ш.Д, гэрлэлт цуцлуулахыг зөвшөөрөх боловч хүүг өөрийн асрамжид авах, нэхэмжлэгчээс тэтгэлэг гаргуулах, дундын хөрөнгийн шаардлагыг хүлээн зөвшөөрөхгүй. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2020-10-26, **Дугаар**: 183/ШШ2020/02892 - **Шийдвэр**: Б.Т, Ш.Д нарын гэрлэлтийг цуцалж, хүү Д.О-ыг эх Б.Т-ийн асрамжид үлдээж, Ш.Д-оос хүүхдийн тэтгэлэг гаргуулж, гэр бүлийн хамтран өмчлөх дундын хөрөнгө болох мөнгөн хадгаламжаас 57,733,333 төгрөгийг Ш.Д-оос гаргуулж Б.Т-д олгосон. - **Үндэслэл**: Гэр бүлийн тухай хуулийн 14.1, 14.6, 40.1.2, 26.2, 26.5, 26.6, Иргэний хуулийн 129.6, 130.3. Шүүх хүүхдийн санал, мэргэжилтний дүгнэлт, эцэг эхийн нөхцөл байдлыг харгалзан хүүг эхийн асрамжид үлдээж, гэр бүлийн дундын хөрөнгийг тэнцүү хуваахдаа хүүхдийн ашиг сонирхлыг харгалзсан. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2021-02-10, **Дугаар**: 210/МА2025/00XXX - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч Ш.Д - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх нэхэмжлэгч талын эрх ашгийг хамгаалж, нотлох баримтыг бүрэн үнэлээгүй, гэрлэлтээс хойш бий болсон хөрөнгийг үнэлээгүй, хөрөнгийг хэн бий болгосон, хэний оролцоо илүү байсныг харгалзан үзээгүй, Иргэний хуулийн 129.4-ийг хэрэглээгүй гэж үзсэн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Гэрлэгчид гэрлэлт цуцлуулахыг зөвшөөрсөн тул Гэр бүлийн тухай хуулийн 14.1-ийн дагуу гэрлэлтийг цуцалсан нь үндэслэлтэй. - Хүүхдийн асрамжийн талаар хүүгийн өөрийн санал, Хан-Уул дүүргийн Гэр бүл, хүүхэд, залуучуудын хөгжлийн хэлтсийн шинжээчийн багийн дүгнэлтийг үндэслэн хүүг эхийн асрамжид үлдээсэн нь үндэслэлтэй. - Хүүхдийн тэтгэлгийг Гэр бүлийн тухай хуулийн 40.1.1, 40.1.2-т зааснаар Ш.Д-оос гаргуулсан нь хуульд нийцнэ. - Зохигчдын маргаж буй гурван өрөө орон сууц нь гэр бүлийн хамтран өмчлөх дундын эд хөрөнгө болох нь тогтоогдоогүй. Харин Баянгол дүүргийн нэг өрөө орон сууцны борлуулалтын орлого болон мөнгөн хадгаламжийн хуримтлал болох 86,600,000 төгрөг нь Иргэний хуулийн 126.2.1-д зааснаар гэр бүлийн хамтран өмчлөх дундын эд хөрөнгөд хамаарна. - Иргэний хуулийн 129.3-т заасан гэр бүлийн гишүүний ойлголтод гэрлэгчид болон тэдгээрийн төрсөн, дагавар, үрчилсэн хүүхдүүд хамаарах тул гэр бүлийн хамтран өмчлөх дундын эд хөрөнгөөс гишүүнд ногдох хэсгийг тодорхойлохдоо эхтэйгээ амьдрах болсон насанд хүрээгүй хүүхдийн ашиг сонирхлыг харгалзан нэхэмжлэгч талд хариуцагчаас илүү хэмжээгээр мөнгөн хөрөнгө гаргуулахаар шийдвэрлэсэн нь зөв. - Иргэний хуулийн 129.4-т заасан “гэр бүлийн бусад гишүүдийн хөдөлмөрийн оролцоог харгалзах” зохицуулалт нь гэрлэгчид болон тэдгээрийн хүүхдэд хамаарахгүй. - Хариуцагчийн автомашин авч өгсөн, мөнгө цувуулж өгсөн гэх нэхэмжлэгчийн гомдол үндэслэлгүй, учир нь эдгээр хөрөнгө бодитойгоор дундын өмчлөлд байхгүй тул хуваах боломжгүй.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Ж.*******, О.******* нар 2015 онд гэр бүл болж, 2016 онд охинтой болсон. 2017 оноос хойш тусдаа амьдарч, охин эцгийн асрамжид байсан. 2021 оноос эх О.******* хүүхдийн тэтгэмжийг авч эхэлсэн. - **Нэхэмжлэгч**: Ж.******* нь гэрлэлт цуцлах, охиноо өөрийн асрамжид авах, хүүхдийн тэтгэмжийг эцэгт олгох эрхийг тогтоолгох. - **Хариуцагч**: О.******* нь гэрлэлт цуцлахыг зөвшөөрөх, харин охиноо өөрийн асрамжид авах, хүүхдийн тэтгэмжийг өөртөө үргэлжлүүлэн авах. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2022-04-12, **Дугаар**: 75 - **Шийдвэр**: Гэрлэлтийг цуцалж, охиныг эцэг Ж.*******ын асрамжид үлдээж, эх О.*******аар тэтгэлэг гаргуулж, хүүхдийн тэтгэмжийг эцэгт олгохыг даалгасан. - **Үндэслэл**: Гэр бүлийн тухай хуулийн 14.1, 14.6, 40.1.1, 40.1.2, 38.5, 26.6, 26.2, 26.8-д зааснаар гэрлэлтийг цуцлах, хүүхдийн санал болон шинжээчийн дүгнэлтийг харгалзан асрамжийг тогтоосон, хүүхдийн тэтгэмжийг хүүхэд хэний асрамжид байгаа талд олгохоор шийдвэрлэсэн. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2022-05-21, **Дугаар**: 210/МА2022/00072 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч О.******* - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх нэхэмжлэгчийн нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хангаж, охиныг эцэгт үлдээсэн нь хууль ёсны бөгөөд үндэслэл бүхий байх шаардлага хангаагүй. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Анхан шатны шүүх хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааг хуульд заасан журмын дагуу явуулж, талууд мэтгэлцэх эрхээ бүрэн хэрэгжүүлсэн. - Хэрэгт цугларсан нотлох баримтууд, зохигчдын тайлбар болон Гэр бүл, хүүхэд, залуучуудын хөгжлийн газраас томилогдсон шинжээчдийн дүгнэлтэд үндэслэн маргааны үйл баримт болон маргааны зүйлийг зөв тогтоосон. - Гэр бүлийн тухай хуулийн холбогдох зохицуулалтуудыг зөв тайлбарлан хэрэглэсэн. - Гэрлэгсэд цаашид гэрлэлтээ үргэлжлүүлэх санаачлагагүй, эвлэрүүлэн зуучлалын үйл ажиллагаа амжилтгүй болсон тул гэрлэлтийг цуцалсан нь үндэслэлтэй. - Охин 1 настайгаас хойш эцгийн асрамжид байсан, шинжээчийн дүгнэлт, хүүхдийн нас, амьдрах орчныг харгалзан эцэгт үлдээсэн нь нотлох баримтад үндэслэсэн. - Төрөөс олгох хүүхдийн мөнгөн тэтгэмж хүүхэд хэний асрамжид байгаа талд олгогдох ёстой тул охиныг эцэг асрамжилж байгаа нөхцөлд эцгээр нь дамжуулан олгохоор шийдвэрлэсэн нь хуулийн үндэслэлтэй.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: О.Б, Ц.Б нар 2017 онд гэрлэлтээ батлуулж, 2018 онд хүү Б.Ч төрсөн. Гэрлэгчдийн хооронд үл ойлголцол үүсч, тусдаа амьдарч эхэлсэн. О.Б эрүүл мэндийн шалтгаанаар хүүгээ Ц.Б-ын асрамжид түр үлдээсэн бөгөөд эмчилгээний дараа буцаан авахад Ц.Б өгөхөөс татгалзсан. - **Нэхэмжлэгч**: О.Б, гэрлэлт цуцлуулах, хүүхэд Б.Ч-ийг өөрийн асрамжид авах, хүүхдийн тэтгэлэг гаргуулах. - **Хариуцагч**: Ц.Б, гэрлэлт цуцлуулахыг зөвшөөрөх, харин хүүхэд Б.Ч-ийг өөрийн асрамжид авах тухай сөрөг нэхэмжлэл гаргасан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2021-10-22, **Дугаар**: 430 - **Шийдвэр**: О.Б, Ц.Б нарын гэрлэлтийг цуцалж, хүү Б.Ч-ийг эх О.Бын асрамжид үлдээж, эцэг Ц.Бас хүүхдийн тэтгэлэг гаргуулахаар шийдвэрлэсэн. - **Үндэслэл**: Гэр бүлийн тухай хуулийн 14.1, 14.6, 40.1, 40.1.1, 40.1.2. Гэрлэгчдийг эвлэрүүлэх бүх талын арга хэмжээ авсан боловч амжилтгүй болсон, хүүхдийн насны байдлыг харгалзан эхийн асрамжид үлдээх нь зүйтэй гэж үзсэн. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2021-12-22, **Дугаар**: 210/МА2025/00XXX - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч Ц.Б болон түүний өмгөөлөгч. - **Гомдлолын шалтгаан**: Хүүхэд ээжийгээ танихгүй, аавдаа дассан тул Ц.Б-ын асрамжид үлдээж, анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулах. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрт нэмэлт өөрчлөлт оруулж, Ц.Б-ын сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгож, бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Гэрлэгчдийг эвлэрүүлэх бүх талын арга хэмжээг авсан боловч эвлэрээгүй тул Гэр бүлийн тухай хуулийн 14.1, 14.2, 14.3-т заасны дагуу гэрлэлтийг цуцалсан нь зөв. - Нэхэмжлэгч О.Б хүүгээ өвчний улмаас түр хугацаагаар Ц.Б-ын асрамжид үлдээсэн нь хүүхдээ орхисон, асрахаас зайлсхийсэн гэж дүгнэх үндэслэлгүй. Эмчилгээний дараа хүүгээ авахыг хүссэн боловч Ц.Б зөвшөөрөөгүй. - Шинжээчийн дүгнэлтээр гэрлэгчдийн хэн аль нь ч хүүхдээ өсгөх боломжтойг тогтоосон. Хүүхдийн насны байдлыг харгалзан эхийн асрамжид үлдээсэн нь Гэр бүлийн тухай хуулийн 14.6, 38.1, 38.3, 40.1.1, 40.1.2-т нийцсэн. - Анхан шатны шүүх нэхэмжлэгчийн нэхэмжлэлийг хангасан атлаа хариуцагчийн сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгоогүй нь буруу байсан тул давж заалдах шатны шүүхээс энэ хэсэгт нэмэлт өөрчлөлт оруулсан. - Хариуцагчийн давж заалдах гомдлыг хангах үндэслэлгүй гэж үзсэн.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: А.Гантуяа, М.Баасан нар 2008 онд гэрлэж, нэг хүүтэй болсон. Гэвч М.Баасан архи хэрэглэж, гэр бүлийн хүчирхийлэл үйлдэж байсан тул А.Гантуяа гэрлэлтээ цуцлуулах, хүүхдийн асрамж, тэтгэлэг тогтоолгох, хамтран өмчлөх эд хөрөнгийг хуваалгах, зээлийн төлбөрийн тал хувийг гаргуулах нэхэмжлэл гаргасан. - **Нэхэмжлэгч**: А.Гантуяа, гэрлэлт цуцлуулах, хүүхдийн асрамж, тэтгэлэг тогтоолгох, хамтран өмчлөх эд хөрөнгөөс өөрт болон хүүхдэдээ ногдох хэсгийг, зээлийн төлбөрийн тал хувь болох 12,820,000 төгрөгийг гаргуулах. - **Хариуцагч**: М.Баасан, гэрлэлт цуцлуулах, хүүхдийн асрамжийг хүлээн зөвшөөрөхгүй, хүүгийн биологийн эцэг биш тул тэтгэлэг төлөхгүй, эд хөрөнгийн хуваалтыг зөвшөөрөхгүй, зээлийн төлбөрийг хариуцахгүй. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2022-01-24, **Дугаар**: 155/ШШ2022/00125 - **Шийдвэр**: Гэрлэлтийг цуцалж, хүүг эх А.Гантуяагийн асрамжид үлдээж, эцэг М.Баасангаас тэтгэлэг гаргуулж, хамтран өмчлөх эд хөрөнгийг хувааж, зээлийн төлбөрийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Гэр бүлийн тухай хуулийн 14.1, 14.3, 14.6, 38.1, 40.1.2, Иргэний хуулийн 130.1, 130.3-т заасан. Гэрлэгчдийг эвлэрүүлэн зуучлах ажиллагаа амжилтгүй болсон, хүүг эцэг М.Баасанаар овоглосон бүртгэл хүчин төгөлдөр байгаа тул тэтгэлэг тогтоосон, хамтран өмчлөх эд хөрөнгийг хуулийн дагуу хуваасан. Зээлийн төлбөрийн шаардлагыг нэхэмжлэгч нотлоогүй. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2022-04-06, **Дугаар**: 225/МА2022/00009 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч М.Баасан болон түүний өмгөөлөгч Б.Манлайбаяр - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх эвлэрүүлэх арга хэмжээ аваагүй, хүүхдийн биологийн эцэг биш байхад тэтгэлэг тогтоосон нь хууль зүйн үндэслэлгүй, малын тоо, толгойг нотлох баримтгүйгээр нэхэмжлэгчийн үгээр шийдвэрлэсэн нь буруу. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн 2022 оны 01 дүгээр сарын 24-ний өдрийн 155/ШШ2022/00125 дугаар шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Шүүх гэрлэгчдийг эвлэрүүлэх 3 сарын хугацаа олгосон ч зохигчид эвлэрүүлэн зуучлах ажиллагаанд идэвхгүй оролцсон тул гэрлэлтийг цуцалсан нь үндэслэлтэй. - Хүүг эцэг М.Баасанаар овоглосон улсын бүртгэл хүчин төгөлдөр байгаа тул биологийн эцэг биш байх нь эцэг байх эрхийг хязгаарлахгүй, тэжээн тэтгэх үүргээс чөлөөлөх үндэслэл болохгүй. Гэр бүлийн тухай хуулийн 26.1, 26.2-т зааснаар эцэг, эх нь хүүхдээ тэжээн тэтгэх үүрэгтэй. - Хамтран өмчлөх дундын эд хөрөнгийг хуваахдаа "Мал тэжээвэр амьтад, хашаа худгийн 2019 оны тооллого"-ын баримт, нэхэмжлэгчийн тайлбар, үнэлгээний баримтуудыг үндэслэсэн нь Иргэний хуулийн 126.1, 130.1-д нийцсэн. Хариуцагч татгалзлаа нотлоогүй. - Зээлийн төлбөрийн тал хувийг гаргуулах шаардлагыг нэхэмжлэгч төлсөн болон үлдэгдэл зээлийн хэмжээ, хүүгийн тооцоо зэргийг тодорхой нотлоогүй тул хэрэгсэхгүй болгосон нь зөв.