Үйл явдал
Түрээсийн гэрээ цуцлагдсаны дараа түрээсийн төлбөрийн үлдэгдэл, алданги болон гэрээ дуусгавар болсон хугацаанаас хойшхи хохирлыг (орлогын алдагдал) нөхөн төлүүлэх маргаан. Түрээслүүлэгч нь түрээслэгч нь гал гарсан зөрчил гаргаж, гэрээ дуусгавар болсон ч талбайг хүлээлгэн өгөөгүй тул хохирлыг нэхэмжилсэн байна.
Талуудын байр суурь
- Нэхэмжлэгч: Түрээслэгч нь төлбөр төлөх үүргээ биелүүлээгүй, гал гарсан зөрчил гаргасан, гэрээ дуусгавар болсон ч талбайг хүлээлгэн өгөөгүй тул гэрээний дагуу алданги болон ирээдүйд олох байсан орлогыг хохирол болгон гаргуулна гэж үзсэн.
- Хариуцагч: Түрээсийн төлбөрийн хэмжээг зөвшөөрөхгүй байгаа бөгөөд гэрээ дуусгавар болсон хугацаанд төлбөрийг төлж дуусгасан тул нэхэмжлэлийн хохирлын тооцоог хүлээн зөвшөөрөхгүй гэсэн байр суурьтай.
Шатуудын шийдвэр
Анхан шатны шүүх түрээсийн төлбөр болон зарим хэсгийг гаргуулж, хохирлын хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон. Давж заалдах шат нь анхан шатны шийдвэрийг өөрчилж, түрээсийн төлбөр болон алдангийн хэмжээг нэмэгдүүлсэн боловч ирээдүйд олох байсан орлогыг хохирол гэж тооцохгүй шийдвэрлэсэн. Учир нь хариуцагч нь гэрээ дуусгавар болсон хугацаанаас хойш талбайг үргэлжлүүлэн эзэмшиж, ашиглаагүй, тухайн талбайг ашиглахгүй байгаа тул нэхэмжлэгч эд хөрөнгөө бусдад түрээслүүлэх, захиран зарцуулах боломжгүй болсон нөхцөл байдал тогтоогдохгүй байна.
Хууль зүйн гол дүгнэлт
- Гэрээ дуусгавар болоход хөлслөгч эд хөрөнгийг буцааж өгөх хугацааг хойшлуулсан бол хөлслүүлэгч эд хөрөнгийг бодитоор буцаан авч ашиглах боломжгүй болсон нөхцөлд л хөлсний хэмжээгээр хохирол шаардах эрхтэй (Иргэний хууль 295.4).
- Хариуцагч нь гэрээ дуусгавар болсон хугацаанаас хойш талбай дээр үйл ажиллагаа явуулаагүй, ашиглалтаа зогсоосон байсан тул нэхэмжлэгч талбайгаа бусдад түрээслүүлэх, захиран зарцуулах боломжгүй болсон гэх хохирлын үндэслэл тогтоогдохгүй (Иргэний хууль 295.4).
- Түрээсийн талбайг гэрээнд заасан журмын дагуу бүрэн хүлээлгэн өгөөгүй гэх зөрчил нь гэрээний үүргийн зөрчилд тооцогдож болох ч, уг зөрчлийн улмаас нэхэмжлэгч эд хөрөнгөө ашиглах боломжгүй болж, орлого алдсан болох нь нотлогдоогүй (Иргэний хууль 295.4).