Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Гэр бүлийн хамтын өмчлөх дундын хөрөнгө болох орон сууцыг талийгаач нь гэр бүлийн гишүүдийн зөвшөөрөлгүйгээр гуравдагч этгээдэд худалдаалсан нь худалдах, худалдан авах гэрээг хүчин төгөлдөр бус хэлцэлд тооцуулах, орон сууцыг хууль бус эзэмшлээс чөлөөлөх маргаан үүссэн. Нэхэмжлэгч нар орон сууцын төлбөрийг төлж, барьцаалсан байсан тул өмчлөх эрхтэй гэж үзэж буй бол хариуцагч тал тухайн хөрөнгө нь талийгаачийн өмч байсан гэж маргасан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Орон сууцын төлбөрийг барагдуулсан тул өмчлөгч эрхтэй, хариуцагч тал байрыг суллаж өгөхгүй байгаа тул худалдах гэрээг хүчингүй болгож, орон сууцыг эзэмшигчээс чөлөөлүүлнэ гэж үзэв.
• Хариуцагч: Орон сууц нь гэрлэснээс хойш бий болсон хамтын өмч тул гэр бүлийн гишүүний зөвшөөрөлгүйгээр бусдад худалдаалсан нь хууль бус, иймд гэрээг хүчин төгөлдөр бус хэлцэлд тооцож, өмчлөгчийг сэргээх хэрэгтэй гэж үзэв.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгож шийдсэн бол давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрт хууль хэрэглээний өөрчлөлт оруулж, худалдах гэрээг хүчин төгөлдөр бус хэлцэл гэж тогтоож, орон сууцын өмчлөх эрхийг талийгаачийн нэр дээр сэргээхээр шийдвэрлэв. Учир нь талийгаачийн нэр дээрх орон сууцыг гэр бүлийн гишүүний зөвшөөрөлгүйгээр бусдад худалдаалсан нь Иргэний хууль 128.3-т заасан зохицуулалттай зөрчилдсөн тул худалдах гэрээ нь хүчин төгөлдөр бус байна. Мөн нэхэмжлэгч нарын хувьд тухайн хөрөнгийн өмчлөгч гэдгийг баримтаар тогтоогдоогүй тул хууль бус эзэмшлээс шаардах эрхгүй байна (Иргэний хууль 106.1).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Гэрлэснээс хойш бий болсон хөрөнгө нь гэр бүлийн хамтын өмч болох бөгөөд үл хөдлөх хөрөнгийг худалдахдаа гэр бүлийн гишүүдийн зөвшөөрөл авахгүй бол худалдах, худалдан авах гэрээ нь хүчин төгөлдөр бус хэлцэл болно (Иргэний хууль 128.3).
• Хөрөнгийн өмчлөгч нь тухайн хөрөнгийг бусдын хууль бус эзэмшлээс шаардах эрхийг хэрэгжүүлэхэд тухайн хүн өмчлөгч байх урьдчилсан нөхцөл хангагдсан байх ёстой (Иргэний хууль 106.1).
• Хүчин төгөлдөр бус хэлцлийн үр дагаврыг арилгуулахдаа хэрэв мөнгөн хөрөнгийн шилжилт баримтаар тогтоогдоогүй бол хөрөнгийн өмчлөх эрхийг анхны өмчлөгчийн нэр дээр сэргээх нь зохицуулалттай нийцнэ (Иргэний хууль 56.5).