Говь-Алтай аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Хөлсөөр ажиллах гэрээний үүрэг гүйцэтгэх, эд хөрөнгийн алдагдал болон урьдчилсан хөлс буцаан төлүүлэх маргаан. Нэхэмжлэгч нь мал хариулуулах гэрээний хөлсөнд мотоцикль өгсөн боловч гэрээний хугацаа дуусахаас өмнө мал дутсан, мөн хөлсний зарим хэсэг буцаан төлөгдөөгүй гэж үзэн маргаан үүсгэсэн.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Дутсан малын үнэ болон мотоциклийн үнийн илүү төлөгдсөн хэсгийг гаргуулна гэж шаардсан.
• Хариуцагч: Мал маллах явцад зарцуулсан тэжээлийн зардал, самнасны хөлсийг суутган авах ёстой бөгөөд мал үхсэн нь байгалийн нөхцөл байдалтай холбоотой гэж эсэргүүцсэн.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангаж шийдвэрлэсэн. Давж заалдах шат нь нэхэмжлэлийн шаардлагыг мал самнасны хөлсөнд тооцох замаар тодорхой хэмжээгээр өөрчилсөн. Хариуцагч нь гэрээний хугацаа дуусахаас өмнө мал хариулсан тул урьдчилсан хөлсний илүү төлбөрийг буцаан төлөх үүрэгтэй, мөн хариуцагч мал үхсэн хэсгийг хүлээн зөвшөөрсөн тул эд хөрөнгийн алдагдал гарсан гэж үзсэн. Харин хариуцагчийн тэжээлийн зардлын тусламж болгох хүсэлт нь шинээр нотлох баримт болон нэхэмжлэлийн хэлбэр дүрсэнд нийцээгүй тул хэлэлцэх боломжгүй болсон.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Ажиллуулагч нь ажилтны хөлсийг бүрэн эсвэл зарим хэсгийг урьдчилан авсан үед гэрээ цуцлагдсан бол урьд олгосон хөлсийг буцаан төлүүлэх үүрэгтэй (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 367.3).
• Гэрээний нэг тал үүргээ зөрчсөн, эд хөрөнгийн алдагдал гарсан тохиолдолд хохирлыг арилгуулах эрхтэй (Иргэний хууль 227.1, 227.3).
• Давж заалдах шатны шүүх нь анхан шатны шүүхээр хэлэлцэгдээгүй шинэ нотлох баримтыг хэлэлцэх эрхгүй (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 161.4).