Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Гэм хор учруулснаас гаргуулсан эд хөрөнгийн бодит хохирлыг тооцох, нотлох баримтжуулалттай холбоотой эрх зүйн маргаан. Жолооч нь тээвэрлэж явныхаа явцад зам тээврийн осол гаргаж, нэхэмжлэгчийн эзэмшлийн автомашинд гэмтэл учруулсан байна. Нэхэмжлэгч нь шинэ машин авсан зардал, засвар болон бусад зардлыг нийлүүлэн хохирлыг гаргуулж, хариуцагч нь хохирлын хэмжээг баримтгүй, үндэслэлгүй гэж маргалдсан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Автомашины эвдрэл, засвар болон шинэ машин худалдан авсан зардал, гурилын эзэнд төлсөн мөнгө зэрэг нийт 21 сая орчим төгрөгийн хохирлыг гаргуулна гэж шаардсан.
• Хариуцагч: Автомашин засаж ашиглах боломжтой байсан, хохирлын баримт дутуу, нэхэмжлэлийн зарим зардал нь бодит биш тул шаардлага нь үндэслэлгүй гэж үзсэн.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагын хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож, ойролцоогоор 4,5 сая төгрөгийн хохирлыг хариуцагчаас гаргуулж олгосон. Энэхүү шат нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. Учир нь гурилын эзэнд төлсөн мөнгийн тухайд нэхэмжлэгч нь уг төлбөрийг баталгаажуулсан баримт гаргаагүй тул хохирлыг тооцох боломжгүй, мөн нэхэмжлэгч нь автомашины эд ангийг зарж олсон орлого нь бодит хохирлоос хасагдах ёстой тул зөвхөн бодит гарсан зардлыг тооцох шаардлагатай байсан байна. Мөн нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч нь гэрч асуулгах, өмгөөлөгч авах хүсэлтээ хэрэгжүүлээгүй тул хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журмыг зөрчөөгүй гэж дүгнэв.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Гэм хор учруулсан этгээд хохирлыг барагдуулахдаа хохирлыг учруулснаас өмнө байсан байдалд нь сэргээх буюу бодит гарсан зардлыг мөнгөөр нөхөн төлөх ёстой (Иргэний хууль 510.1).
• Хохирлыг тооцохдоо нэхэмжлэгчийн олсон орлогыг хасаж, зөвхөн бодит гарсан зардлыг тооцох шаардлагатай, учир нь хохирлоос эд хөрөнгийн бодит үнэ цэнийн бууралт болон гарсан зардлаар хэмжигдэнэ.
• Нэхэмжлэлийн шаардлагыг баримтжуулахдаа зардал бүрийг нотлох баримттай байх ёстой, учир нь баримтгүй мөнгөн дүнг хохирол гэж үзэх үндэслэлгүй (Иргэний хууль 497, 499).