Дархан-Уул аймгийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Зээлийн гэрээ цуцлах болон үүрэг гүйцэтгэлийг барьцаа хөрөнгөөр хангуулах маргаан. Зээлдэгч нь зээлийн үндсэн төлбөр болон хүүгийн төлөлтийн хуваарийг ноцтой зөрчсөн тул зээл олгогч тал гэрээг цуцалж, өр төлбөрийг гаргуулах болон барьцаа хөрөнгөөр хангуулах шаардлага гаргасан. Хамтран үүрэг гүйцэтгэгч нас барсан тул түүний үүрэг гүйцэтгэлийг хасаж, зээлийн төлбөрийн зөвхөн талыг төлөх боломжтой гэж хариуцагч тал үзсэн.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Зээлдэгч нь төлбөрийн хуваарийг ноцтой зөрчсөн тул гэрээг цуцалж, зээлийн үндсэн төлбөр, хүү, нэмэгдүүлсэн хүү болон нотариатын зардлыг гаргуулах, мөн үүрэг гүйцэтгэлийг барьцаа хөрөнгөөр хангуулах шаардлагатай гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Хамтран үүрэг гүйцэтгэгч нас барсан тул түүний үүрэг гүйцэтгэлийг хасаж, өөрт ногдох үүргээ хагас болгох, зээлийн хүү болон үндсэн төлбөрийн тооцоог хянах шаардлагатай гэж үзсэн.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангаж шийдвэрлэсэн бол давж заалдах шат анхан шатны шийдвэрийг өөрчилсөн. Учир нь талуудын хооронд барьцааны гэрээ байгуулагдаагүй, харин фидуцийн гэрээ байгуулсан байсан тул фидуцийн гэрээний дагуу үүрэг гүйцэтгүүлэгч нь эд хөрөнгийг бодитоор гаргуулан авч үүрэг гүйцэтгүүлэх эрхтэй боловч мөнгөн дүнгээр шаардсан нь фидуцийн гэрээний зохицуулалттай нийцэхгүй тул барьцаа хөрөнгөөр хангуулах шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Зээлдэгч нь гэрээнд заасан төлбөрийн хуваарийг ноцтой зөрчсөн тул зээл олгогч нь гэрээг нэг талын санаачилгаар цуцалж, үүрэг гүйцэтгэлийг шаардах эрхтэй (Иргэний хууль 225.1, 227.1).
• Фидуцийн гэрээний дагуу үүрэг гүйцэтгүүлэгч нь мөнгө төлөх үүргээ хугацаанд нь биелүүлээгүй бол өмчлөлд шилжүүлсэн эд хөрөнгийг бодитоор гаргуулан авснаар үүрэг гүйцэтгэлийг хангуулах эрхтэй (Иргэний хууль 235.4).
• Зээлдэгч нь гэрээнд заасан хугацаанд авсан зээлээ эргэн төлөөгүй тохиолдолд хэтэрсэн хугацааны хүү болон нэмэгдүүлсэн хүү төлөх үүрэгтэй (Иргэний хууль 453.1).